Налогтар тӧлирiнҷе алызығлардаңар
23.10.2026
Хабарлар
Хығырығҷыларның хайиина. Федеральнай налог службазының (ФНС) Хакасияҷа устанызында республиканың СМИ-ларына пресс-конференция иртiргеннер. Анда физическай лицоларға налог тӧлирдеңер искiрiглер тарадылчатханы ӱзӱрiлген
Пресс-конференцияда Хакасияҷа УФНС устағҷызының орынҷызы Людмила Мехнина, пӧлiк устағҷызы Нина Ельцова паза ӧӧн инспектор Ольга Бочарова чоох тутханнар.
Пӱӱл чуртағҷылар 2025 чылға ис-пайға паза парыстарға налогты тӧлирiнеңер искiрiглернi алчалар. Налог транспортха, чирлерге, тибiредiлбинчеткен ис-пайға салылча. Аннаң пасха налогтаңар искiрiгде физическай лицоларның парыстарынаңар чардых нааҷылал парған. Налогтарны улуғ хырлас айының пастағы кӱнiне теере тӧлеп саларға кирек. Тузында тӧлеп салбаза, улуғ хырлас айының iкiнҷi кӱнiнең пеня санал сығар.
2026 чылның 1 орғағынаң налог службазы налогты тӧлирге кирек полчатханнаңар искiрiглернi чуртағҷыларның «Хазна полызығлары» порталдағы кабинеттерiнзер ысча. Мының алнында налог тӧлепчеткен кiзiнiң андағ искiрiгнi аларынаң чарасчатханы кирек полған, амды пу кирексiнiс чох идiл парған. Пӱӱл физическай лицоларның 91 %-i искiрiглернi мындағ оңдайнаң алған. Чуртағҷының федеральнай налог службазының сайтында пос кабинедi пар полза, искiрiг андар iдӧк ызылча.
Кiзее искiрiгнiң саннығ кӧрiмiнең тузаланғаны килiспинчетсе, ағаа налог инспекциязынзар алай МФЦ-зар сурыныс пiчиинең айланарға чарир. Андада ағаа искiрiг чаҷын кӧрiмнiг пирiлер.
Чуртағҷының «Хазна полызығларында» даа, ФНС-тың сайтында даа пос кабинедi чох полза, ведомство ағаа искiрiгнi почтаҷа чахығлығ пiчiкнең ызар. Пӱӱл налог тӧлепчеткеннернiң 9 %-iне андағ пiчiктер ызылғаннар. Ол кiзiлернiң санына ӧӧнiнде чазы читкелек олғаннар кiрчелер тiп таныхтапчалар ФНС специалисттерi. Олар «Хазна полызығлары» порталнаң тузаланғалах полчалар, iҷе-пабаларына алай палаларны закон хоостыра кӧрчеткен кiзiлерге, тiзең, оларға саналған налогтаңар искiрiглер ызылбинчалар. Палаларға саналған налогтарны кӧрерге итсе, «Хазна полызығлары» порталда «Семейный доступ» функционалны иттiрiп алғаны туза полар. Андох налогты тӧлеп саларға чарир.
Пӱӱл Ағбандағы тибiредiлбинчеткен ис-пайның ээлерiне тӧлир налогтың синi алыс парған. Республиканың ӧӧн городының Депутаттар чӧбi наа налог ставкаларын кирердеңер чарадығ алыбысхан. Амды кiзiлерге, тураларының, квартираларының паза оларның чардыхтарының кадастр паазы 3 млн салковайдаң аспинчатса, налогты 0,1 % ставкаҷа тӧлирге кирек полар. Чурттың кадастр паазы 3 млн салковайдаң пасти 10 млн салковайға теере полза, ставка 0,2 % полар (ирткен чылда ол 0,1 % полған), 10 млн салковайдаң асчатса – 0,3 %. Алынҷа тура читiре пӱдiрiлгелек полза, ағаа iдӧк 0,3 % ставка саналча. Гараж, машина орны ӱчӱн налог ставказы 0,1 %-ке тиңнелче.
Таныхтирға кирек, пу чылдаң сығара физическай лицоларның парыстарына налогты санирына прогрессивнай шкала кирiл парған, аннаңар даа налог службазы искiрiгзер прай парыстарға пiрге сананысты кир салған. Парыстардаңар искiрiглернi ФНС налог агенттерiнең (тоғыс пирчеткеннердең), Россия Банкынаң алай вкладтарны страховать полчатхан агентстводаң, лотереяларны паза пасха даа ойыннарны иртiрчеткен организациялардаң, 3-НДФЛ декларациядаң, позы сыныхтағ иртiрген сылтаанда алча.
Прогрессивнай шкаланың пастағы пӧлиине 13/15/18/20/22 % ставкаҷа саналчатхан парыстар кiрче. Ол санда – чал ахчазы, аренда ӱчӱн тӧлеглер, лотереяларда алай ойыннарда утхан ахча паза пасхазы даа. 13 % ставка, парыс 2,4 млн салковайдаң аспинчатса, саналча, 15 % – парыс синi 2,4 млн – 5 млн салковайға тиңнелзе, 18 % – парыс 5 – 20 млн салковайға тиңнелзе, 20 % – парыс 20 – 50 млн салковайға тиңнелзе, 22 % – парыс 50 млн салковайдаң асчатса. Республикабыста чахсы парыстанчатхан кiзiлер пар осхас. Налог службазының специалисттерiнiң чооғынаң, Хакасияда тиксi 10 миллиардер саналча.
Iкiнҷi пӧлiкке 13/15 % ставкаҷа саналчатхан парыстар кирiлгеннер: ис-пайны садып алай сыйыхха алып парыстанғаны, ценнай чаҷыннарнаң операциялар иртiрiп паза банктағы вкладтарҷа проценттердең парыс алғаны. Вкладтардаңар чоохтаза, таныхтирға кирек, мында прай вкладтарҷа проценттер саналчалар. Налог салылбинчатхан син парох – 210 муң салковай. Вкладтарҷа процент аннаң артых полза, 210 муң салковайдаң асчатхан ахчаа налог саналча. 13% ставка, парыстар 2,4 млн салковайдаң аспинчатса, саналча. Аннаң артых ахча алған ползаңар, ставка 15 %-ке тиңнелер.
Ӱзiнҷi пӧлiксер Крайний Северде паза ағаа тиңнестiрiлген орыннарда iстенчеткеннернiң паза СВО араласчыларының парыстары кирiлген. Мында налог синi 13/15 %-ке тиңнелче. Парыс 5 млн салковайдаң аспинчатса, 13 % ставка саналча, 5 млн салковайдаң асчатса – 15 %. Хакасия чуртағҷылары пу пӧлiксер кiрчелер.
Тӧртiнҷi пӧлiксер пасхазы, кӧзiдiмге, резидент нимес полчатхан кiзiлер, кирiлгеннер. Налог ставказы – 9/15/30/35 %.
2025 чылға налог искiрiглерiнзер чаалазығлар ветераннарына, СВО араласчыларына паза оларның сӧбiрелерiнiң кiзiлерiне льготалар кирiл парғаннар. Олар пiр автомобиль ӱчӱн налог тӧлебинчелер, iдӧк пiр чирнiң 600 квадраттығ метрiне налог саналбинча, пiр чуртха (квартира, комната, тура) налог салылбинча.
Прай кирiлген алызығлар хоостыра сурығларға нандырар пӧгiннең, Хакасияның налог службазы «Азых iзiктер кӱнiн» иртiрче. Ол 12 кiчiг хырласта 9.00 – 20.00 частарда иртер.
Чуртағҷыларға налог органынзар айланар оңдайларны чахсыландырар пӧгiннең, ФНС-тың Хакасияҷа устанызы налог искiрiглерi читiрiлчеткен тусха тоғынар тусты узарадыбысхан. Ағбан, Саяногорск, Харатас городтарда вторниктерде паза четвергтерде операционнай заллар 9.00 частаң сығара 20.00 часха теере тынағ тузы чох тоғынарлар. Пасха кӱннерде олар иргi оңдайҷа тоғынчалар: понедельникте паза средада 9.00 – 18.00 частарда, пятницада – 9.00 частаң 16.45 часха читiре.
Автор :
Татьяна Кыштымова
| Пн | Вт | Ср | Чт | Пт | Сб | Вс |
| 28 | 29 | 30 | 31 | 1 | 2 | 3 |
| 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 |
| 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 |
| 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
Кӱн таңмазы
Хакасияда
Россияда
Тилекейде
