Кӱресчі паза чааҷы
21.10.2026
Хабарлар
Тимур Чепчигашев арғызынаң хада ДНР-да
Спорт. Грек-рим кӱрезінҷе Россияның спорт узы Тимур Чепчигашев 2024 чылдаң Украинада парчатхан ӧнетін чаа операциязында араласча
Пик хуйахтығлар
СССР олимп чӧріміне 1952 чылда хозылған. Андада тилекейнің иң улуғ мариин Хельсинки удурлаан. Финляндияда ирткен марығда 295 совет спортсмені араластыр. Оол-хыстар ӧменең ікінҷі орынға сыхханнар. Че анзы ӧӧні нимес. Командаа медальлар ағылған улустың аразында ас нимес кізі Илбек Ада чаада араласхан: Евгений Лопатин (аар атлетика), Грант Шагинян (спорт гимнастиказы), Яков Пункин (грек-рим кӱрезі), Сергей Щербаков (бокс) паза пасхазы. Пір сӧснең, фашисттерні унада сапхан чааҷылар совет хазназының пастағы Олимпиадазында пірдеезіне маң пирбееннер.
Ол тустаң илееде чыл ирт парды. Совет Союзы даа чоғыл. Че пістің спортсменнер, улуғ арғыстары чіли, Ада чир-суубыс ӱчӱн турысчалар. Кем-де улуғ марығларда, хатығластарға пастырбин, рекордтар турғысча, пасхазы Украинада парчатхан ӧнетін чаа операциязында араласча. Чааҷы-cпортсменнернің санында Тимур Чепчигашевті адирға кирек.
Асхыс аймаанаң
Тимур – пӧзік сыннығ, пик пӱдіcтіг кӱресчі. Аның ууҷазының тай іҷезі орыс полтыр, тай пабазы, тізең, грек. Тиктең нимес кӧбізі чир-суғҷыбысты кавказтағыларға тӧӧйлепче. Итсе, Тимур Чепчигашев паза аның туғаннары постарын тоң хакастарға санапчалар. Прайзы тӧреен тілінең матлама чоохтанча. Чиит кізі Эдуард Афанасьевич паза Любовь Алексеевна Чепчигашевтернің кӧп палалығ сӧбірезінде тӧреен. Спортсменнің ікі пиҷе пар.
Тимур кічігдең cпортнаң айғасхан. Ӧӧн пӧгін – пабазының харындастары Станиславха паза Евгенийге тӧӧй полары. Ікізі дее олаңай кӱресте кӱзін сынаан. Станислав Афанасьевичті хакас кӱрезіне хынчатхан чон чахсы таныпча. Ол пір ле хати нимес Тун пайрамда абсолюткада чиңіc тутхан. Тимур чоохтапча:
– Чепчигашевтернің тӧреен чирі – Абрамнар аалы. Іҷем Ӱс чулдаң, аның хыс фамилиязы – Боргоякова. Піс Полтах аалда чуртаабыс. Анда грек-рим кӱрезінҷе ле секция тоғынған. Аны апарған Аркадий Борисович Мамышев. Ол минің пастағы тренерім. Хомзынысха, изен нимес. Секцияа 8-9 частығдаң чӧргем. Анаң пабамнаң іҷем Ағбанзар кӧс парыбысханнар. 6-ҷы классха Ағбанның 24 № школазынзар ӱгренерге парғам. Городта ікі чылҷа олаңай кӱреснең айғазарға маңнанғам. Тренерлер Владимир Гаврилович Чучуновтың, Алексей Валерьевич Сербигешевтің паза Владислав Владимирович Барашковтың устаанынаң харбасхам. Таң олаңай кӱрес мағаа чарабаан, таң позым орай пыс парғам. 8-ҷі класста ӱгренчеткенде, Хакасияның первенствозында утыр салғам. Утырысха чӱреем саңай ӧлген. Марығ cоонда секцияа чӧрбинібіcкем.
Александр Худяков
Саарбахнаң грек-рим кӱрезінҷе саблығ тренер Александр Худяков тіл алызып алған. Александр Михайлович тиксі республикада иң тӱзiмніг тоғынчатхан специалисттернің санына кірче. Худяковтың ӱгренҷілерінің кӧбізі кӱс структураларында істенче. Чидіглердеңер чоохтаза, аның холында Владимир Чарыков паза Евгений Зиборов Россия первенстволарында сыйыхтығ орыннарға сыхханнар. Валентин Кольчиков, тренерінің чолын пазып, олғаннарнаң маңнаныстығ тоғынча. Амғы ӱгренҷілерінең Руслан паза Ильяс Палтушевтерні адирға кирек. Харындастар хара кічігдең Александр Худяковтың холында устарын таптапчалар. Олар аймах-пасха синде иртчеткен марығлардаң тӧреміл медальлығ айланчалар. Тимур Чепчигашев чооғын узаратча:
– Александр Михайлович – чағбан чӱректіг, палаларға паарсах, иптіг тудыныстығ кізі. Ол полған на кӱресчіні хайығда тутчаң. Тренерімнің кӱстенізінең чуртазымны грек-рим кӱрезінең палғалыстырарға чаратхам. Ол пӧгіннең 9-ҷы класс соонда орындағы олимп резерві училищезiнзер ӱгренерге кіргем. Халғанҷы курста пастағы улуғ чидииме читкем. Мин 2016 чылда Россия первенствозында кӱмӱc медаль холға киргем. Турнир 23 часха читкелектерге кӧрілген.
Санапчам, Александр Михайлович полбаан полза, чуртазым саңай пасха поларҷых. Тренерім cпортха хынызымны тыытхан, посха киртінерге, сидіксіністерні тобырарға ӱгрет салған.
Улуғ марығларзар чол
У(Т)ОР-ны тоосхан соонда Тимур Чепчигашевті Новосибирсксер хығырғаннар. Хакас оол Сибирьнің ӧӧн городында пір чыл чуртаан, че андағы тренерлернең піліс полбиндыр. Ӱр сағынмин, чиит кізі Россияның саблығ тренері Михаил Гамзинзер Хызылчарзар парыбысхан. Чарым чыл пазынаң толдыра кӱзінең харбас париған Тимурны армияа апарыбысханнар. Спортсмен таныхтапча:
– Службаны арғызым Валентин Кольчиковнаң хада Хызылчар крайында 2017-2018 чылларда ирткебіс. Анда сағынып алар тус полған. Оңарғам: кӱресте сынап чидіглерге чидерге пӧгінчетсем, мағаа чахсы тренер кирек. Мин Владимир Петрович Покояковсар айланғам. Ол чиит тузынаң Хызылчарда чуртапча, тӧреен чирінең тӧреміл пик палғалыс тутча. Владимир Петрович тың ікінҷілеен. Ол чоохтаан: «Сағаа ам даа 8 ай служба иртерге. Ол син тус аразына сағызың чӱс хати алыс парар. Ікі айҷа халза, мағаа сығдырат». Хайди полза, аны чӧптеп алғам. Ол мағаа тренировкаларның программазын пас пирген. Аны пос туста толдырҷаңмын. Теестегі увольнение тузында тренер тимненізімні сыныхтабысхан. Служба соонаң позынзар хайди даа килерге теен. 2019 чылдаң ол миннең хада тоғынча.
Владимир Покояков Хызылчар крайының грек-рим кӱрезінҷе піріктірілген командазының тренерлер ӧмезіне кірче. 2011-2012 чылларда ағаа Олимп ойыннарының хола призеры Мингиян Семёновты тимнирінде аралазарға ӱлӱс тӱскен. Владимир Петровичтің устаанынаң Василий Топоев 2018 чылда «Иван Поддубный» чоннар аразындағы турнирде чиңіс тутхан, олох чыл Европа чемпионадында пизінҷізі полыбысхан. Гаврил Анжиганов 2022 паза 2024 чылларда Россия чемпионаттарында хола медальлар утхан. Чир-суғҷыбыс Б.Х.Сайтиевтің адынаң Олимп резерві спорт школазында улуғ тренер полып істенче.
Тимур Чепчигашев, Владимир Петровичтің холында харбазып, аймах турнирлерде чиңістер тутхан, призёр полған. 2022 чылда, тізең, хакас оол Россия кубогында ӱзінҷізі полыбысхан, 2023 чылда Россия чемпионадында пизінҷі орынға сыххан. 2024 чылда Ис чирінең сыххан спортсмен Хакасияа паза Хызылчар крайына Россия чемпионадының хола медальын ағылған. Чир-суғҷыларының ӧрінізі пу чир полбаан.
Ідӧк Тимур Чепчигашевтің хакас кӱрезінде чидіглер пар. Ол 2022 чылда Тун пайрамда 90 кг кӧдірімде прайзын чиңіп алған. Пір чыл пазынаң Хакасияның физическай культура паза спорт министерствозы Асхыста национальнай спорт кӧрімнерінҷе фестиваль иртірген. Спортсмен абсолюткада пірдеезіне маң пирбеен. 2024 чылда аны пазох Тун пайрамға сағааннар, че ол тусха спортсмен СВО-ға парыбысхан.
СВО-да
Тимур Чепчигашев 2020 чылда чӧптезіг ит салтыр. Хакас оол армияда служба иртчеткеніне саналған, че аның ӧӧн тоғызы марығларда аралазары полған. Кӱресчі турнирлерде позын турыстыра кӧзітчең. Кӧзідімге, ол Россия чааҷыларының аразындағы чемпионатта паза спартакиадада кӱмӱс медальлар утхан. Хазнадағы спортсменнернің кӧбізі мындағ оңдайнаң тоғынча. Пу кибір совет тузындох салылған.
Хайди таныхтаан кӱресчі, пастап ол Улан-Удэде служба иртчеткеніне саналтыр, анаң чиит кізіні Читазар ызыбысханнар. Ол службаа 2024 чылда хосхар айында хабылған, аның арғызы Гаврил Анжиганов – олох чыл ӱртӱн айында. Ікізі дее Донецк Чон Республиказында чааласча, че частьтары пасха. Спортсмен чаалазығлардаңар чоохтирға хынмаан. Аның таниинаң, олар ӧӧнінде ырахтын атыста араласчалар. Ікі чыл аразына Тимур кӧп спортсменге тоғастыр, оларның аразында самбисттер, дзюдоисттер, хол-азахнаң тудыснаң айғасчатханнар паза пасхазы пар.
Амды ол тынанча. Че тынағ тузында даа тоғызынаңар ундубинча. Чир-суғҷыбыс Хызылчарда паза Ағбанда грек-рим кӱрезі секцияларына чӧрчеткен олғаннарға мастер-класстар иртірче. Хығыртығ килзӧк, ол пазох СВО-зар парыбызар. Чооғының халғанҷызында Тимур Чепчигашев теен:
– Служба оой нимес иртче. Донецктегілер атыс аразында чуртапчалар тирге чарир. Туғаннарым, арғыстарым, тренерлерім минің ӱчӱн сағыссырапчалар. Пабамнаң іҷем, аар сағыстарға пастырып, хараазын узубинчалар. Аҷаларым даа артых ниме чоохтанарға чочынчалар. Минің сағызым кибісте ле. Харбазарға кӧңнім пар. Амғы туста кӱнде ікі хати тренировкаларға чӧрчем. Ам даа улуғ марығларда кӱс сынир оңдай поларына ізенчем.
Сом Тимур Чепчигашевтiң архивiнең
Автор :
Майя Кильчичакова
| Пн | Вт | Ср | Чт | Пт | Сб | Вс |
| 31 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 |
| 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
| 28 | 29 | 30 | 1 | 2 | 3 | 4 |
Кӱн таңмазы
Хакасияда
Россияда
Тилекейде
