Тағлығ Алтайдаң – аарлығ сыйых
21.10.2026
Хабарлар
Концерт тузында
Культура. В.Г.Чаптыковтың адынаң Хакас филармониязында Алтай Республиканың хазна оркестрiнiң «Ызых Алтай» концертi ирткен
Алтай Республиканың хазна оркестрiнең Россия искусстволарының саблығ деятельi, Алтай Республиканың саблығ артизi Владимир Кончев устапча. Пу оркестрнi позыох 23 чыл мының алнында тӧстеен. Пӱӱнгi кӱнде анда пӧзiк устығ музыканттар, Новосибирсктегi консерваторияны тоосхан выпускниктер паза Горно-Алтайсктағы культура паза искусство колледжiнiң студенттерi ойнапчалар.
«Ызых Алтай» чайаачы иир Алтай Республика тӧстелгеннең пеер 35 чыл паза алтай чон Россия хазназына кiргеннең 270 чыл толғанына чарыдылча. Хакасиязар килер алнында оркестр Алтай крайында паза Тува Республикада концерттер турғысхан. Улуғ чорых Россияның культура министерствозы полызиинаң «Мы – Россия» федеральнай программаҷа иртче.
Оркестрнiң алғым программазы хонҷых регионның пай культуразын чахсы кӧзiт пирген. Филармонияның улуғ сценазынзар ырҷылар Андрей Чадин, Азамат Есимов, Эдуард Согоноков сыхханнар. Сценада алтай композиторларның ыр-кӧглерi чайылған. Музыканттар алтай кӧг тирiглерiнең (топшур, шоор, комус) ус ойнааннар. Оркестрнiң кӧглерiн иссе, сынап таа Катунь суғ хазында алай Белокуриха тағ пазында турчатхан осхас пiлдiрген.
– Аарлығ нанҷылар, 1969 чылда, хаҷан мағаа 14 час толғанда, мин Ағбанзар ӱгренерге килгем. Кирек хайди полған? Тағлығ Алтайзар Ағбандағы музыка училищезiнiң тӧстегҷiзi паза директоры Лев Григорьевич Ревич килген. Ол чайаачы палаларны таллаан. Андада мин музыка школазын тоозыбысхан полғам. Iди, Ағбанзар килiп, мында Павел Михайлович Кимнiң холына кiр парғам. Тӧрт чыл «Кӱн чахайағы» саблығ ансамбльда араласхам. Аннаң хада Хакасияның прай аалларынҷа чӧргебic, хырығ озаринзар даа читкебiс. Тус табырах учухча. Хоос устағҷы, композитор, ӱгретчi, Россия искусстволарының саблығ деятельi Павел Михайлович Кимнiң устаанында «Кӱн чахайағы» матап сабланған, андада ансамбльның «алтын тузы» полған тирге чарир. Мин пеер Надежда туңмаҷаамнаң хада олған туразынаң килген полғабыс. Павел Михайлович пiске ӱгретчi, кӧстегҷi паза пабабыс полған. Ағбанда ӱгренгенiмнi сағын килзем, чӱреемде чылығ пiлдiрче. Георгий Челбораковтың «Iҷенiң часказы» сарынын ам даа сарнап чӧрчем, – теен Владимир Егорович. Анаң ол оркестрiнең хада «Iҷенiң часказын» толдыр пирген.
Чайаачы иирде Алтайның хазна оркестрi iкi сарынны Тува Республикадағы «Ят-Ха» группаның тӧстегҷiзi, Туваның чон артизi Альберт Кувезиннең хада толдырғаннар. Хакасияның чон артизi Артур Марлужоков Алтайдаң килген ырҷы Эдуард Согоноковнаң хада чаа сарыннарын морсымнығ сарнааннар. Кӧрiгҷiлер дее оларға хынып хозылғаннар.
Алтай чонның сын оолғы, хоосчы Григорий Иванович Чорос-Гуркинге сарыннар, кибелiстер кӧп чарыдылчалар. Хазна оркестрiнiң кӧгҷiзi Марат Туденев, комуснаң ойнап, ідӧк ағаа чарыдылған кӧгнi толдыр пирген. Ол арада сценаның улуғ экранында «Художник Гуркин» фильмнiң ӱзiгi кӧзiдiлген. Анда хоосчы чир-чайаанны хоостапчатханын 1936 чылда сууртырлар.
В.Г.Чаптыковтың адынаң Хакас филармониязының директоры, Хакасияның чон артизi Вячеслав Инкижеков концерт соонаң позының кӧңнiнең ӱлескен:
– Тағлығ Алтайның хазна оркестрi пiссер килгенiне тың ӧрiнчебiс. Олар пiске чағын туған осхастар. Ӧме уғаа чахсы, программалары пай. Олар хырығ озариндағы паза орыс чоннарның кӧг культураларынаң таныстырғаннар. Алтайның кӧг культуразы кӧңнiме иң артых кiрген. Ол Хакасияа чағын. Георгий Челбораковтың «Iҷенiң часказы» сарынын истерге ӧрiнiстiг полған. Оркестр, аны толдырып, Хакасияа аарлығ сыйых ит пирген. Кӧрiгҷiлер аалҷыларны чылығ удурлааннар, аннаңар оларға улуғ алғыс. Владимир Егорович позы даа тiпче, ағаа Хакасиязар концерттернең килерге кӧңнi чатча.
Сом В.Г.Чаптыковтың адынаң Хакас филармониязыни
Автор :
Татьяна Тютюбеева
| Пн | Вт | Ср | Чт | Пт | Сб | Вс |
| 31 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 |
| 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
| 28 | 29 | 30 | 1 | 2 | 3 | 4 |
Кӱн таңмазы
Хакасияда
Россияда
Тилекейде
