Cӧбiре пазы – пик чӧлег
17.10.2026
Хабарлар
Кулумаевтер сӧбірезі Мамай кӱргені хыринда
18 чарыста – Паба кӱнi. Таштып аймаандағы Пыдырах аалда чурттығ Виталий Кулумаев улуғ сӧбiрезiнең хада аймах таа, республика даа, хазна даа синiндегi марығларда ӧткiн араласча
Прай ниме пасталған 2022 чылда, пістің хазнада олғаннарның паза чииттернiң «Пастағылар чӧрiмi» тӧстелгенде. Аның ӧӧн кӧстее ӧсчеткен тӧлнің сағыс-кӧрiстерiн, алғыдып, чуртасха кирерге паза оларға аннаң андархы чолларын таллап аларға полызары полча. Пыдырахтағы ортымах школада андағ чӧрiмнең ӱгретчi-организатор Татьяна Витальевна Кулумаева устапча. «Пастағылар чӧрiмi» федеральнай синде аймах марығлар чарлапча. Чиит специалист оларны тӧремiл хайығда тутча, анаң, кем хайда аралас поларын кӧрiп, чӧптепче. Пiрсiнде ол позының чағыннарына килiстiре марығны таллап алған. Ол полған чайғы тус, ӱгренҷiлер тынаға сығыбысханнар. Татьяна Витальевна, марығ оңдайларын хығырып, паба-іҷезінең чӧптескен. Чағыннар, стол кистінде чыылызып, анда аралазарға чарат салғаннар.
Сӧбiре пазы Виталий Константинович Кулумаев 2006 чылдаң сығара, идінҷек полып, садығ киреенде істенче, іҷе кiзi Анастасия Васильевна Пыдырахтағы школаның устағҷызы полып илееде чыл тоғын парир, ағаа хоза ол пасталығ класстарда физкультура уроктарын апарча. Ирепчi тӧрт абахай хысты ах чарыхха тӧрiдіп, прайзын даа чон аразына кир салған тирге чарир. Сағам очы Ангелина ла школада он класста ӱгренче. Тун хыс Карина Н.Ф.Катановтың адынаң Хакас хазна университедiнде «хакас тілі паза литература ӱгретчiзi» специальность алып алған, анаң андох магистратураны хызыл дипломнығ тоозып, В.М.Торосовтың адынаң Хакас книга издательствозында корректор полып істенче. Ортын хыс Татьяна, Ағбандағы университетті паза магистратураны ідӧк хызыл дипломнығ тоозып, Пыдырахтағы школада пасталығ класстардағы палаларға пiлiс пирче, хоза ӱгретчi-организатор полча. Татьянаның алтындағызы Аяна орындағы ортымах школа соонаң Хакасияның ӧӧн вузындох «Экономическая безопасность» кӧстегҷе пӧзiк ӱгредiг алча.
– Ол тиксi Россия синiндегi марығ «Родные, любимые» адалған. Хызыбыс Татьяна пасха сӧбiрелерге чоохтаамох, че пiрдеезi ӱндеспеен, анаң «арса, пiс аралас кӧрербiс» теен. Марығ кирексiнiстерiн прай тӱптестiрiп, пiс аралас кӧрерге сағыныбысхабыс. Сӧбiренiң прай чидiглерiн кӧзiдiп, андар ыс пирерге киректелген. Анаң пiс хонғанымнаң паза палаларыбыснаң хада сомнарны, видеоларны, алған сыйыхтарны, алғыстас пiчiктерiн чыып сыххабыс. Паза пiске позыбыс родынаңар, кибiрлерiбiстеңер эссе пазыбызарға киректелген. Прай нименi тимнеп алып, Москвазар ызыбысхабыс. Тӱрчедең хазнабыстың ӧӧн городынаң чахсы хабар читкен – пiс чиңiсчiлер санында пол партырбыс. Андағ пӧзiк синдегi марығда утып алғаны чӱректi толдырған. Мордовияның ӧӧн городы Сарансксар сыйых аларға чорых полған, – чарыт пирген кӧп палалығ iҷе Анастасия Васильевна. – Андар пизӧлең чӧргебiс – пiс ирепчi, очы хызыбыс Ангелина, апсаамның чеенi Елена паза хазинем Елизавета Николаевна Кулумаева. Билеттер самолетха прай пилен алылых полған. Килгенде, аарлығ аалҷыларны чіли удурлап, пісті гостиницазар ипти апар салғаннар. Анаң аймах-пасха кӧзідіглер, мастер-класстар апарылғаннар. Олғаннарнаң паза улуғларнаң алынҷа сӧбiре психологтары чоох алысханнар, аймах тренингтер иртiргеннер. Хакасиядаң ікі сӧбіре парған. Тиксi алза, Россияның 86 регионынаң сӧбiрелер андар килгеннер. Чахсы тынан килгебiс.
Ӱр ниместе, тiзең, Кулумаевтер Волгоград облазында пол килгеннер. Анда тиксi Россия синiндегi «Сӧбiре зарницазы» ойынның халғанҷы чардығы ирткен. Пыдырахтағы ӧткiн чағыннар анда Хакасияның адын арачылааннар.
– Пастап пiс республика синiндегi «Сӧбiре зарницазы» марығда араласхабыс. Анда туризмнең палғалыстығ чарыстарда аралазарға, миналығ чазыны иптеп ирт парыбызарға, граната тастап, аны чара чачырадыбызарға, тирде мылтыхнаң хап-орта атып пілерге киректелген. Пір сӧснең чоохтаза, сидік тее полза, уғаа хынығ полған, – чооғын узаратхан Анастасия Кулумаева. – Арачыланҷаң кип-азах кизіп, «палығлатхан» кізіні окоптар кизіре сӧӧртеп парыбызарға кирек полған, че пурнада аның «палығларын» бинтнең палғабызарға кирек. Толдырылчатхан тусты ӧнетін комиссия сыныхтағда тутчатхан. Пiс iкiнҷi орынға сыххабыс.
Cоонаң, ӱр дее полбаанда, сыйыхтығ орынға турысхан Кулумаевтерге хазна синiндегi марығның халғанҷы чардығына тимненерге кирек тееннер. Оларның майых парған хыстары саңай тоғырланғаннар. Че паба кiзi Виталий Константинович, амырадып, палаларын чӧптеп алғанох. Итсе, позының аалдағы тоғыстары толдыра – малларға хысхызына азых пилетирге, садығ киреен хайығда тударға. Аның, тiзең, пӧгiн турыбысхан – ойынға парып, чиңiс тударға! Iди Пыдырахтағы ынағ сӧбiренiң чолы Волгоград Матыр городсар салылған.
– Пу марығлар пӧзік синде ирткеннер, – аннаң андар чооғын узаратхан школа устағҷызы. – Программа хоостыра кӧп марығ туризмнең палғалыстығ полған. Ӧӧнінде азах, хол кӱзі киректелген. Тӱӱнҷектер палғирға піс ибде ӱгренгебіс, нинҷе пар хыйғаңны ідӧк кӧзiдерге кирек полған. Пір кӱнінде піске чааҷы кип-азаан пиргеннер. «Пӱӱн сірернің «чааласчаң» кӱн полар», – тееннер. Прайзыбыс бронежилеттер, каскалар кискебіс. Чалбах чазыда метр азыра тирең окоптар, ибіре снарядтар, гранаталар чарылчалар. Піске «палығлатхан» арғызыбысты ол «чаа» полчатхан чирдең сығарарға киректелген. Анаң рацияҷа чоохтазып, флажоктарнаң сӧстер кӧзіт пирерге, «Морзе» азбуканаң чоохтазарға. Ибіре ыс, кӱзӱрт-хазырт, піске, тізең, теестегi чахығ полған – гранатаны табырах алып, анаң турып алып, анаң чызынахтап, аны ырах тастабызарға. Ол туста харахха пір дее ниме кӧрінминче, паза полбаста, окоптаң сығып, комиссияа чоохтаам, ыстаң пір дее ниме кӧрінминче тіп. Че олар «сірер ниме сағынғазар, іди поларға кирек» тееннер. Гранатаны тастирға маңнанғабыс. Полған на марығда утып алза, баллар хозылчатханнар. БПЛА-наң тузаланып, марығда аралазарға киліскенӧк. Паза пос чиизінiң марии полған. Піс талған хада алып алғабыс. Род ағазын тимнеп килерге чахығ полған, піс видеовизитка тимнеебіс. Хынығ марығ полған – картонға тӧӧй материалдаң танк пӱдір саларға паза презентация идібізерге.
Анастасия Васильевна ол видеоны кӧзiт пирген. Морсыныстығ даа! Кулумаевтер сӧбірезінiң бронетранспортёры от кӧк ӧңнiг, Россияның тании хайди даа пар, чаа-патриот сарыны хоостыра улуғ сценаҷа парча! Аны кӧрiп, сағын салғам: «Хакасияның танкы иң сіліг паза сынап бронетранспортёрға тӧӧй полған полар».
Мындағ чапсых чоохты истiп, мин дее анда пол пар килгенге тӧӧй полған. Харахтарым алнында хызыҷахтарның майых парғаннары іле кӧрінгеннер. Андада мындағ хазыр марығларда пабалары Виталий Константинович сӧбірее чахсы чӧлег полған полар, неке.
– Сынап, хада хонғаным Виталий Константинович полбаан полза, піс андағ чидіглерге читпесчікпіс, – чооғын тоозып, теен Анастасия Васильевна. – Минің чуртазымда, пістің палаларыбыстың чуртастарында иң ӧӧн чӧлег ол полча. Оңдайнаң тузаланып, пiс аны 18 чарыста таныхталар Пабалар кӱнiнең алғыстабызарға сағынчабыс. Хаҷан даа хазых ползын, хыныс чӱреене толзын, тоғызында прай ниме тӱзiмніг толдырылзын. Пасха пабаларға чахсы кӧзiдiм ползынох.
Хайди чуртас кӧзiтче, ир кiзiнiң матламазы кӧп чоохтанғанында нимес, аның чахсы киректерi – турыстығ кӧзiдiм. Виталий Константинович Кулумаев тее андағ оңдайлығ.
Таныхтирға кирек, Волгоградта ирткен «Сӧбiре зарницазы» марығда Хакасиядаң парған Кулумаевтер сӧбiрезi «Иң узун хоных» ӧнетiн номинацияда таныхталған: ирепчi 32 чыл хада чуртапча. Сағынчабыс, олар мындағ пӧзiк синдегi марығда постарын турыстыра кӧзiт пиргеннер. Пiс оларнаң тың поғдархапчабыс!
Сом Кулумаевтер сӧбiрезi архивiнең
Автор :
Евгения Табурчинова
| Пн | Вт | Ср | Чт | Пт | Сб | Вс |
| 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 | 1 |
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 |
| 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 |
| 30 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
Кӱн таңмазы
Хакасияда
Россияда
Тилекейде
