Хазна программалары чуртасты чахсыландырчалар
09.10.2026
Хабарлар
Хакасия пазы Валентин Коновалов Асхыс – Пирікчул – Тӧӧ пазы чолны сыныхтапча
Хабазығ. Хакасия федеральнай проекттерде паза программаларда ӧткiн араласчатханда паза республика позының проекттерiн тӧстепчеткенде, регионға чолларны, культура, ӱгредiг, спорт паза даа пасха учреждениелернi иптир паза пӱдiрер оңдай пар
Пу неделяда Хакасия пазы Валентин Коновалов Асхыс аймаанзар улуғ чорыхнаң сыххан. Пу муниципалитетте федеральнай паза республика программаларынҷа аймах проекттер чуртасха кирiлчелер. Ана оларны Хакасия пазы, сыныхтап, кӧр парыбысхан, хайзын-да тыхтағ тоғыстары соонаң пайрамни асхан.
Асхыс – Пирiкчул – Тӧӧ пазы чол
Пу чол Ағбан – Бийск транспорт коридорына кiрче. Анда тыхтағ тоғыстары нинҷе-де чыл мының алнында чолның 73 – 88 километр кизегiнде пасталғаннар. Чолны нааҷылиры «Хакас Республиканың транспорт системазын тилiдерi» хазна программазы паза «Чуртасха инфраструктура» национальнай проект хоостыра апарылған. Тыхтағ тоғыстарына 900 миллион азыра салковай тартылған: пӱдiрiг-монтаж тоғыстарына, лаборатория iстезiглерiне паза даа пасхазына. Пу тусха тыхтағ 80 процентке толдырыл парған.
– Чолны нааҷылапчатханда, чолҷылар аның чiкiм чардыхтарын тӱзедiбiскеннер. Анзы чолны хорғыс чох иткен. Хысхызын пу чолҷа илееде машина иртче, хар халын чаап парча. Чӧрiс хорғыс чох полар ӱчӱн, проектке кӧп алызығ кирiлген. Аннаң пасха, пу чолҷа Тӧӧ пазында иртчеткен тиксi Россия марығларының араласчылары читчелер. Тӧӧ пазынзар саналығ чӱгӱрiснең айғасчатхан спортсменнер тренировкаларға паза марығларға килчелер. Iдӧк пу чолҷа кӱскӱ-хысхызын Тӧӧ пазындағы котельнайзар паза алынҷа тураларзар хара тас тартчалар. Тыхтағ тоғыстары алнында аар техника пу чолҷа иртерге сидiксiнҷең, пӧзiк тағзар сығып, анаң аннаң инерге хорғыстығ полған. Амды, тiзең, чолда андағ чiкiм орыннар чоғыл. Техникаа иртерге ниик полар, – таныхтаан чооғында Хакасияның транспорт паза чол хонии министрi Михаил Евтушенко.
Асхыс – Пирiкчул – Тӧӧ пазы чолны «НБС-Сибирь» ООО подряд организациязы нааҷылапча. График хоостыра олар килчеткен не чылда асфальтты салып, иптирге кирек полғаннар, че олар чапчаң тоғыныбысханнаңар, чол пӱӱлӧк тимге сых парған. Чағдапчатхан чылда оларға чол танығларын, сиденнер ле турғыс саларға халған. Подряд организациязы чолны 2027 чылда кӱскӱзiн пӱкӱлее тимге сығарыбызарға пӧгiнче.
Хакасия пазы Валентин Коновалов, чолҷыларның тоғыстарына чӧпсiнiп, аннаң андар чол тутхан. Тӧӧ пазында пӱӱл чайғызын ӧӧн ораманың iкi чардығында iдӧк тыхтағ тоғыстары апарылғаннар. Пӱдiрiгҷiлер 1,4 километр чолда асфальт салыбысханнар. Ол тузаланысха алыл парған.
Асхыстағы библиотека
Асхыстағы М.Е.Кильчичаковтың адынаң модельнай библиотека азылчатхан туста
Хакасиядағы аал-городтарда библиотекаларны модельнайларға айландырары узарадылча. Амды Асхыстағы М.Е.Кильчичаковтың адынаң библиотекаа оң полды. Ол «модельнай» пол парды. Нимезiнең ол олаңай библиотекадаң пасхалалчатханнаңар паза хығырығҷыларға хайдағ оңдай пирчеткеннеңер библиотека устағҷызы Наталья Асочакова чарытча:
– Пiстiң библиотека муниципалитетте ӧӧн библиотека полча. Пiссер илееде хығырығҷы килче. Аннаңар пiс хаҷанох наа книгалар алыларын, истiг оңдайлар тӧстелерiн сахтаан полғабыс. Аннаңар «Сӧбiре» нацпроектке кiр парғаныбысха тың ӧрiн парғабыс. Пӱдiрiгҷiлер тоғыстарын пӱӱл часхызын пастааннар. Олар стенелернi, прай иптеп, сырлабысханнар. Чайғызын библиотеказар наа оборудование, тасхахтар кирiлгеннер. Амды пiстiң интерактивнай столлар, улуғ телевизорлар пар. Iдӧк пiске виртуальнай очкилер пирiлгеннер. Олар уғаа хайхастығлар! Аны кизiп, кiзi хайдағ ла чирде пол парбинча! Амды пiс аны позыбысха килiстiре идiп аларға сағынчабыс. Асхыс аймаанҷа виртуальнай экскурсия иртер иде, кӧзiдiмге.
Аннаң пасха, пiстiң модельнай библиотекада ӱн пасчаң студия азылды. Анда кiзiлернiң чоохтарын пас турарға чарир. Кӧзiдiмге, республика тархынына теелчеткен чоохтарны, алай ба кiзiлер постарының сӧӧктерi хайдаң сыхханын чоохтап турарлар паза даа пасха оңдайҷа тузаланарға чарир. Оларны, прай чыып, чуртағҷыларға истерге пир турарға чарир.
Iдӧк амды пiстiң библиотекада кiчiг палаҷахтарға алынҷа пӧлiк пар. Библиотеказар килген паба-iҷелер анда иркеҷектерiн артыс сал турарлар, постары, тiзең, сағыссырас чох книгалар хығырарлар алай ба проекттер тимнирлер. Ол туста пала пӧлiктегi ойнаҷахтарнаң, книгаларнаң ӱтертiн турар, – ӧрінiзiн чазырбинча Наталья Николаевна.
Библиотеканың чир-суғ ӱгренҷең пӧлиинде Альфия Чебодаева iстенче. Андар ӧӧнiнде Хакасияны iстезерге сағынчатхан чииттер килчелер. Программа хоостыра пӧлiксер наа, улуғ телевизор турғызылған паза наа компьютер алылған. Амды библиотека тоғынҷызына, аймах мероприятиелерге тимненiп, оларны пӧлiктӧк иртiр турарға чарир.
– Библиотекабыс модельнай пол парғанда, пiске наа программанаң тоғынарға кирек. Iдӧк пӧлiкте пiрее клуб алай ба пiрiгiс тӧстирге киректелче. Андар чииттернi тартарға кӱстенербiс, – чоохтапча Альфия Афанасьевна.
Библиотека нааҷылас соонаң азылғанынаң тоғынҷыларны паза Асхыс аймаа чуртағҷыларын Хакасия пазы Валентин Коновалов алғыстаан.
– Пiс республикада теестегi модельнай библиотеканы азыбыстыбыс. Ол амды олаңай библиотека нимес, ол ӱгредiг, пiлiс алар улуғ орын пол парған. Ол чииттерге, улуғ частығларға чапсых полар, iдӧк ол хазии уйан чуртағҷыларға килiстiре.
Хакасия «Сӧбiре» нацпроектте араласчатханнаңар, модельнай библиотекаларны азар оңдай пар. Пу тусха республиканың прай даа муниципалитеттерiнде мындағ библиотекалар тӧстел пардылар. Пу тоғысты пiс аннаң андар узарадарбыс. Мин сiрернi пу пайрамнаң алғыстапчам паза библиотекада хаҷан даа чон кӧп чыылыс турзын, – айланған чыылған кiзiлерзер регион устағҷызы.
Мынынаң Хакасия пазы Валентин Коноваловтың Асхыс аймаанзар чорығы тоозылбаан. Библиотекадаң пасха, ол iдӧк пасха культура учреждениезiн тыхтағ тоғыстары соонаң асхан. Хайдағ аалда клуб нааҷылал парған полҷаң? Анзын, аарлығ хығырығҷылар, газетаның пазағы номерiнде пiлiп аларзар...
Сомнар Дмитрий Сунчугашевти
Автор :
Оксана Котюбеева
| Пн | Вт | Ср | Чт | Пт | Сб | Вс |
| 27 | 28 | 29 | 30 | 31 | 1 | 2 |
| 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |
| 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 |
| 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 |
| 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |
| 31 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
Кӱн таңмазы
Хакасияда
Россияда
Тилекейде
