Ӧӧн пӧгін – чуртағҷыларға хорғыс чох полары
23.09.2026
Хабарлар
Хакасияның чир-чайаан ис-пайы паза экология министрі Владимир Лебедев абалар хайынызынаң тоғыр хайдағ тоғыс апарылчатханынаңар искірген
Ӱлгӱ. Киҷее Хакасия пазы Валентин Коновалов республика правительствозының чыылиин иртірген
Аның пастағы сурии абаларнаң палғалыстығ хорғыснаң кӱрезеріне чарыдылған.
– Пӱӱн чыылығны чуртағҷыларны арачылир сурығдаң пастирбыс, – таныхтаан Валентин Коновалов. – Абалар аал-городтарға чағын кірчеткені хоостыра. Пу чылда Хакасияда абалар хайынызы пілдірте ӧс парған, андағ ниме тиксі хазнада полча.
Ачын аңнарнаң кӱрезеріне республиканың муниципальнай пӱдістерінде оперативнай бригадалар тӧстелгеннер, хорғыс ағылчатхан абалар чох иділчелер. Валентин Коновалов чуртағҷылардаң кірчеткен полған на искірігҷе тоғынарға чахығ пирген.
Абаларны тохтадарынҷа хайдағ тоғыс апарылчатханынаңар Хакасияның чир-чайаан ис-пайы паза экология министрі Владимир Лебедев сан пиріс иткен. Аның искіриинең, иң сидік кирек Таштып аймаанда паза Абазада. Абалар иң кӧп анда хайынчаттырлар.
– Хорғысты чох идеріне аңҷылар ӧмелері тӧстелгеннер, – искірген министр. – Ол ӧмелерде ікі кізідең пасти 20 кізее теере. Олар министерство специалисттерінең хада абалар кӧрінген чирлерҷе чӧрчелер, ачын аңнарны чох итчелер.
Чуртағҷыларны арачылир тоғыста ідӧк полиция, Росгвардия, МЧС тоғынҷылары араласчаттырлар. Хайди чоохтап пирген Владимир Лебедев, пӱӱл от айынаң пасти муниципальнай пӱдістердең паза МВД органнарынаң абалар хайынызынаңар 92 айланыс кіртір. Айланыстарның кӧбізі экстреннай службаларны хығыртчаң 112 телефон номерінҷе кіртір.
Пӱӱнгі кӱнге республикада 117 аба чох иділтір. Иң кӧп аба Абаза (37) паза Саяногорск (30) городтар хыринда ӧдірілтір. Ідӧк Асхыс аймаанда кӧп аба тайғадаң сыхтыр, анда 14 ачын аңны чох иттірлер. Пасха абаларны аңнирға пирілген лицензиялар хоостыра атып алғаннар. Абаларға аңнир тус 31 улуғ хырласха теере пирілчеттір.
– Хакасияда абаларның тиксі саны амғы туста азынада сананыстардаң – 2245, – чоохтаан Владимир Лебедев. – Оларның саны ӧсче: 2022 чылнаң тиңнестірзе, абалар саны 609-ха кӧп пол парған.
Хайди чарытхан министр, абалар тайғадаң сыхчатхан сылтағларның пірcі – пӱӱл хузух паза чистек сыхпааны. Чуртағҷыларны абалардаң арачылирына ідӧк турист чоллары чабылтыр, тайға хыриндағы муниципальнай пӱдістерде кӧп чон араласчатхан мероприятиелерні иртірбеске чӧп пирілтір.
Валентин Коновалов чуртағҷыларны арачылиры ӧӧн пӧгін поларға кирек тіп таныхтаан.
– Ол ӧменең толдырҷаң тоғыс, иң не пурун муниципальнай синде апарыларға кирек, – теен Хакасия пазы. – Кізілернің аал-город хыринда аба кӧргенінеңер сизіндірчеткен полған на искіриине чапчаң хайарға кирек.
Теестегі ағырсымнығ сурығ – бензин кирее.
Хакасия пазы пу сурығны пастир алнында республиканың нефтьті хайраллаҷаң базаларында кирек оңдайлан парған, че пос салынарға ам даа ирте тіп таныхтаан.
– Топливо пар полғанынаң паза ағаа пааларнаң Хакасия чуртағҷыларының истіг чуртазы, аал хонии паза транспорт предприятиелерiнің тоғызы кӧнізінең палғалыстығ, – теен ол. – Ол сурығ Хакасияның тиксі экономиказына теелче.
Бензин киреенҷе сан пиріснең Хакасияның экономика тилізі министрі Роман Ковтун чоох тутхан. Аның искіриинең, 22 ӱртӱнге регионның нефтьті хайраллаҷаң базаларында паза АЗС-тарында пар топливо мынҷа кӱнге чидер: АИ-92, АИ-95 – 15 кӱнге, дизель топливозы – 32 кӱнге.
Мониторинг АЗС-тарда паза нефть хайраллаҷаң базаларда топливо сині ӧсчеткенін кӧзіттір. Ирткен неделяда «ХТК» сетьтің пис АЗС-ы (Абаза, Майна, Тадар Тис, Троицкай), «Хакнефть» (Ағбан паза Знаменка), «Ачинские нефтепродукты» (Ағбан), «Опти» (Ағбан паза Знаменка) сетьтернің хайзы АЗС-тары паза ідӧк нинҷе-де палғалыстығ нимес АЗС тоғын сыхтыр.
Валентин Коновалов чуртағҷылар АЗС-тарда паалар тың пасхалалчатханына хоптанчатханына хайығ салған. Хакасия пазы пу сурығның узы-пазына сығарға паза чапчаң пӧгерге чахығ пирген.
Чыылығның паза пір сурии – республикадағы аал хонии тоғыстары. Олардаңар Хакасияның аал хонии паза ас-тамах министрі Сергей Труфанов искірген.
Пӱӱл республикада, тиксі алза, 124,1 муң гектар чирде ас кизілер. Пуғдай 34,2 муң гектар таарылтыр (ирткен чылда – 43,1 муң га), сула – 21,4 муң га (25,2 муң га), кӧче – 7,9 муң га (5,4 муң га), гречиха – 3,3 муң га (3,6 муң га), горох – 3,5 муң га (2,9 муң га), азырал культуралары – 17,1 муң га (27,1 муң га), хайахтығ культуралар – 35,7 муң га (25,8 муң га), ӱӱҷік тамаа – 384 га (420 га), яблах – 209 га (239 га).
Ас кизер, ол санда малға от пилетирі, тоғыстар хыызында парчалар. Че амғы туста аал хонииндағыларға чут кӱннер турғаны харығ полчаттыр. Сергей Труфанов аал хонии техниказы алтынҷы кӱні чазызар сых полбинча тіп искірген.
Паза министрнің таниинаң, пӱӱл аал хонии предприятиелеріне улуғ сидіксініс ГСМ дефициді паза оларға пааларның ӧзізі полча. Амғы туста аал хонииндағыларға ГСМ позыдылча, че аал хонии техниказы наңмырлар сылтаанда тоғынарға сых полбинча, аннаңар читкіҷе алай чох па, аны сағам чоохтап полбаспыс тіп искірген ол.
– Ӧӧні – техника ГСМ чох турыбыспазын, – салтарлар идіп, таныхтаан Валентин Коновалов.
Сом Валентин Коноваловтың Мах-тағы каналынаң
Автор :
Альберт Толмашов
| Пн | Вт | Ср | Чт | Пт | Сб | Вс |
| 27 | 28 | 29 | 30 | 31 | 1 | 2 |
| 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |
| 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 |
| 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 |
| 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |
| 31 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
Кӱн таңмазы
Хакасияда
Россияда
Тилекейде
