«Изен» – Хакасиядағы кип-азах бренді
23.09.2026
Хабарлар
«Изен» брендтің наа кип-азах чыындызы
Пос кирее. Чир-суғҷыбыс Алексей Аткнин чайаан кип-азахты Россия регионнарында ла нимес, хырығ озаринда даа садысчалар
Ӧткін оол
Хакасияның чуртағҷылары узанарға хынадырлар. Анзын ярмаркалар, ӱлӱкӱннер киречілепче. Ус холлығ улус хайдағ ла ниме садыға сығарбинча: кип-азахты, чазанҷыхтарны, тудынҷахтарны, ағастаң кирткен ідіc-хамысты, ӧдіктерні, кӧклӧлерні. Халғанҷы ікі чыл кип-азах аймағы хайхатча. Кізілер платтардаң пасти тоннарға теере тігер оңдайлығлар. Кӧбізі хакас чонның кибірлеріне тӧстеніп тоғынарға кӱстенче, оларның санында 22 частығ Алексей Аткнин. Чиит кізі – «Изен» кип-азах брендiнің тӧcтегҷізі.
Алексей Аткнин
Чир-суғҷыбыс Харатастаң. Ол саарбах тузындох узаныснаң айғазарға пастаптыр. 15 частығда Лёша теердең ахчаа хапчығастарны, аймах тудынҷахтарны, паспортха чабығларны чайап сыххан. Хакас оол чоохтапча:
– Школада ӱгренчеткенде, Сус посёлоксар «Мир Сиби-ри» фестивальға пар килгем, анда ыр-сарыннар искем, узанҷыхтарның тоғыстарынаң танысхам. Позым кічігдең холнаң пірее ниме идерге хынҷаңмын. Кізілер хайди тоғынчатханын кӧр салып, теернең айғас кӧрерге чаратхам. Ибде иргі машинка полған, аннаң пірдеезі тузаланминчатхан. Ағаа хоза теерні таап алғам.
Пастағы туста саарбахха хатығ чухтыр. Іди дее полза, ол пос салынмаан. Алексей, интернетте видеолар таап, оларның хоостыра теернең тоғынарға, пызарға, тігерге ӱгренген. Хыниина кірібізіп, школа ӱгренҷізі ӧнетін тиріглер паза аймах теерлер садызып алған. Тӱрчедең Алексей чахығлар хоостыра тоғын сыхтыр. Аның хапчығастары, тудынҷахтары таныстарының кӧңніне кірҷеңнер. Чир-суғҷыбыстың узы ӧс парыбысханда, ол тоғыстарының сомнарын социальнай сетьтерзер сығарған. Интернеттің кӱзі илбек, хысхаҷах тус аразына чахығлар аймах чирлердең кір сыхханнар. Хайди таныхтаан Алексей, ол аймах ниме чайирға маңнанған, че иң улуғ тоғызы саквояж полтыр. Аны тігеріне пір ай парыбысхан.
Алексей Аткнин – тыс пілбес кізі. Теернең не тоғынары саарбахха асхынах пілдір парған, таң. Школа тоосханҷа ол хоза чібекнең хоостаҷаң машинканаң тузаланарға ӱгреніп алған. Компьютер программалығ тирігні паба-іҷезі усанабас садызып алтыр. Машинка аймах хоостар чайирға оңдай пирген. Пола-пола чібекнең хоостиры Аткниннернің пос киреене айлан парған тирге чарир. Алексей пу тоғыснаң ӧӧнінде Диана пиҷезінең хада айғастыр. Олар кип-азахта чібекнең пірее ниме пас пирҷеңнер, аны чапсых хоостарнаң сіліглеҷеңнер. Амғы туста Диананың «Канва» студия пар. Чиит ипчі, чібекнең хоостап, хайдағ даа сағысты чуртасха кирер оңдайлығ. Алексей, тізең, сыныхтағларны тудыбысхан соонда Хызылчарзар ӱгренерге парыбысхан. Теернең тоғынары даа, чібекнең хоостиры даа тастал парғаннар.
Пос кирее
Хонҷых регионда Алексей Аткнин Санкт-Петербургтағы гражданскай авиация университедінің Хызылчардағы пӧлиинде пілістерін алғытхан. Ол пилотха ӱгренген. Ӱгредіг чахсы парған, че ікі чыл пазынаң хакас оолға эрістіг полыбыстыр. Чиит кізі, ахча чыып, чібекнең хоостаҷаң улуғ нимес машинка садызып алған. Анаң Хакасиядағы ла чіли чахығлар хоостыра тоғын сыххан. Алексейнің тирең сағыстығ хоостары кізілернің кӧңніне кірҷеңнер. Аннаңар 2024 чылда ол, ибіре чахсы сағынып алып, пос киреен азарға чаратхан. Іди Ағбанда Маршал Жуковтың орамазындағы 6 № турада «Изен» чібекнең хоостирынҷа студия тоғынып пастаан. Ноға Алексей студияа хакас ат пирген? Чиит кізі чайаачызы пастыра хакас чонның пай культуразын кӧзідерге пӧгінген.
Сизінгенде, кізілер пірееде машинканаң чібекнең хоостирын нимее салбасха харасчалар. Чир-суғҷыбыстың таниинаң, ол оой нимес тоғыс. Пір хоосты чайирына ортымахти 40-50 минута парыбысчаттыр. Хоос пай паза улуғ полза, машинка пис час изере тоғынча. Тоғынчатхан тирігні хайығ чох артызарға чарабас. Илееде тус чапсых хоосты сағынып аларына парыбысча. Ол пос оңдайлығ, пасхазына тӧӧй нимес поларға кирек. Чиит идінҷек чооғын узаратча:
– Студияны чайғызын пайрамни асхабыс. Кізілерні таап алғам, оборудованиені турғыс салғам. Піс ӧӧнінде сувенирлер чайаҷаңмыс. Кӱскӱ читкенде, Хызылчарзар аннаң андар ӱгренерге парыбысхам. Ӱс ай пазынаң айлан килгенде, мин чох кізілер тоғын полбиндырлар. Студияны чабарға киліскен. Кирек киліспинчетсе, ӧрінҷең ниме чоғыл. Олох туста иткен алҷааcтарыңны чахсы оңар сыхчазың. Пос киреен асчатхандох, минің кип-азах сығарардаңар сағыс тӧреен. Ол чииттерге кӧрілген паза национальнай кӧрімніг поларға кирек.
Наа проект
Пӧгінні турғызары – ол пір ниме, аны чуртасха кирері – пасха. «Изен» кип-азах брендін тӧстиріне, пастағы худилерні сығарарына Алексей Аткниннің тӧрт ай парыбыстыр. Каникуллар тузында хакас оол кип-азах тікчеткен цехты таап алған, истернің аймағынаң танысхан, оларны чахирға ӱгренген. Вузта ӱгредіг пасталыбысханда, цехнаң прай палғалыс телефонҷа паза интернетче партыр. Цехтың тоғынҷылары «Изен» брендтің пастағы кип-азаан тікчеткен аразында Алексей кирек пічіктерні тимнеен, сайтты тӧстеен. Хосхар айында идінҷек, Хакасиязар ӧнетін киліп, сомнар сессиязын иртірген. Хакас оол-хыстар чонны «Асхыр» чыындынаң таныстырғаннар. Пастағы худилерде Алексей аттың омазын чайап салған, оларның нииннерінде, тізең, орнаменттер хоосталған. Наа кӧрімніг кип-азах чииттернің хайиин сах андох тартхан. Худилер 2025 чылда сілкер айында садыға сығарылғаннар. Ол тустаң «Изен» бренд тархынын апарча.
Пӱӱнгі кӱнде бренд футболкалар, свитшоттар, костюмнар, худилер, пӧріктер, ыстаннар паза аннаң даа пасха ниме сығарча. Олар чахсы истең тігілчелер. Че ӧӧні – полған на кип-азахты хоостар чазапчатханы. Тиктең нимес Алексей ол син тус машинка полызиинаң чібекнең хоостаан.
Хоостарның кӧбізін идінҷек позы сағын таапча. Кӧзідімге, чиит кізі – «Асхыр» чыындының авторы. Че оңдай полза, ол пасха чайаачыларнаң тоғынарға тимде. Пылтыр бренд «Ымай іҷе» паза «Ах пӱӱр» хоостығ кип-азахты сығарған. Ол Виктория Топоеваның тоғыстары. «Ах парыс» чыындыны алынҷа таныхтирға кирек. Аны тӧстир алнында Алексей Аткнин Сойан-Сус заповедникнең чӧптезіг ит салған. Полған на садылған худинең 500 cалковай заповедниктің счёдына ызылған. Ол ахча парыстарны хайраллирына кӧрілген. Хоосты, тізең, Хырғыс чиріндегі чиит хыс чайаптыр.
Чарым чыл аразына «Изен» брендті кӧбізі танып сыххан. Аның кип-азаа – саарбахтарның сағынған сағызы. Пылтыр улуғ хырлас айында Алексейзер полызығлығ пірігістең айланғаннар. Пірігістегілер чуртастың сидік оңдайларына кір парған алай ӧкіс халған олғаннарға полысчаттырлар. Пір школа-интернаттың ӱгренҷізі Соох апсахтаң сыйыхха «Изен» брендтің худизін сураптыр. Алексей Аткнин хызыҷахха удур парған. Хайди таныхтаан чиит кізі, брендтің ӧмезі полызығлығ чӧрімнерде удаа араласча.
Дизайнер хаҷан даа тілегде поладыр. Тоғысты чахсыландырар пӧгіннең чир-cуғҷыбыс модаа чарыдылған сайттарны, пабликтерні тӧреміл кӧрче. Ідӧк чиит кізі хакас тілін ӱгренче. Идінҷек таныхтапча:
– Пістің кип-азахта хакас тілінең пазылған чоохтазығларны кӧрерге чарир. Пірее кізілер аның на ӱчӱн брендтің ниме-ноозын садысчалар. Пастағы туста чоохтазығларнаң ХакНИИЯЛИ-да полысханнар. Амды туғаннарым хабасча. Позым тіл пілбинчем. Пылтыр прай ӧменең хакас тілін ӱгренерге чапсыныбысхабыс. Айланғам «Чоохта» пірігіссер. Интернетче ікі ай ӱгредіг чахсы парған. Тӧреен тілімнең чоохтас сыххам. Анаң пазох маң чох полыбысхан, сыныхтағларны тударға, наа кип-азахты сағын таап аларға кирек. Кӧп ниме ундудыл парған. Пӱӱл пазох пастирға сағынчам. Тоғыста хакаc тілі хайди даа кирек. Аны ӱгренері сидік полтыр.
Улуғ кирексіністе
Алексей Аткниннің таниинаң, идінҷек полары – оой нимес тоғыс. Ноғадаңар? Сидіксініcтер логистиканаң палғалыстығ. Прай истерні Москвадаң на садызып аларға чарир. Оларны пеер ағылчазың, мында кип-азахты тікчезiң, андада ла бренд піcтің республикада тоғынчатханына саналча. Итсе, анзы чир-суғҷыбысха толдыра кӱзінең тоғынарға харығ полбинча. Чахығлар тилекейнің аймах пулуңнарынаң кірче: Бельгиядаң, Чехиядаң, Япониядаң, Великобританиядаң, Казахстаннаң, Киргизиядаң, Узбекистаннаң паза Россияның аймах регионнарынаң. Садысчатхан улустың 70 проценті – Хакасиядаң сыххан чон. Олар Алексей Аткнин чайапчатхан кип-азах пастыра тӧреен чирінең палғалыс тударға харасчалар.
«Изен» бренд ӧӧнінде интернет пастыра тоғынча. Сайттың адрезі – https://izеnnomads.com. Сайтта, Алексейнің халғанҷы тоғыстарын кӧріп, пааларнаң танызып аларға чарир. Брендтің аккаунттары прай социальнай сетьтерде пар. Ағбанда кип-азах Авиаторлар орамазындағы 10 № турада садылча. Садығ туразы улуғ кирексіністе. Кізілер андар тӧреміл кірчелер.
Алексей Аткнин аймах регионнарнаң палғалыс тутча. Кӧзідімге, Казахстанда пір садығ туразында улуғ нимес брендтернің ниме-ноозын сатчалар, оларның санында чир-суғҷыбыс чайаан кип-азах. Пӱӱл хакас оол Якутиянаң тоғынарға пастаан. Идінҷек якуттарның Ысыах ӱлӱкӱніне ӧнетін костюм тіккен. Чиит кізіні андағы So Cold чазанҷыхтарны сығарчатхан бренд хада тоғынарға хығыртыр. Тоғыс хыызында парча. Ӧмедегілер салтарлардаңар хоза искірерлер.
Ідӧк 2026 чылда «Изен» брендтің тӧстегҷізін США-зар паза Казахстанзар мода неделяларына хығырғаннар. Нью-Йоркта араласхан на ӱчӱн 600 муң салковай тӧлеп саларға кирек. Ол уғаа аарлығ. Cеntral Аsia Fashion (Казахстан) мода кӧзідиинде Алексей килер чылда аралазарға пӧгінче. Хакасиядаңар чоохтаза, чир-суғҷыбыс пӱӱл кип-азах чыындызын «Ағбанда иділген» кӧзідіг-ярмаркаа, Тун пайрамға сығарған. Ӧӧн пӧгін – чонны брендтің тоғызынаң таныстырары.
Алексей Аткниннің пӧгіннер кӧп. Ол пӱӱл вузты маңнаныстығ тоозыбысхан. Аны «Изен» брендтің тилізі сағыссыратча. Хайди ол таныхтаан, кізі позына киртінерге, cидіксіністердең хорыхпасха, пір чирде турбасха кирек. Андада ла сағынған сағыстарың толар, толдыра чуртаснаң чуртирзың.
Сомнар Алексей Аткниннің архивінең
Автор :
Майя Кильчичакова
| Пн | Вт | Ср | Чт | Пт | Сб | Вс |
| 28 | 29 | 30 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
| 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 |
| 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 |
| 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 | 1 |
Кӱн таңмазы
Хакасияда
Россияда
Тилекейде
