Хыллығ кӧг тирiглерiнең ойнапчатхан оолах
29.07.2026
Статья
Степан Колеватов
Кӱн матыры
Пiс «Хола пырғыҷахтың» пӱӱнгi сығарызында чайаачы оолахтаңар чоохтап пирербiс. Ол Асхыс аймаандағы хайхастығ чир-чайааннығ Ӱс чул аалда чуртапча. Аның ады – Стёпа Колеватов. Ам ол 5-ҷi классха сыхты.
Оолахтың iҷезi Светлана Андреевна Колеватова – чайаачы кiзi. Ол Ӱс чулдағы «Солбан» Культура кiнiнде тоғынча, чахсы сарнапча. Стёпа, iҷезi чіли, iдӧк кӧг-сарынға кiчiгдең сығара тартылча. Пылтыр оолах 10 чазына гитара сыйлап пирерге сурынған. Iҷезi аның хынған сағызын толдырған. Пастап Стёпа позы кӧг тириинең ойнирға сiрен кӧрген, че салааҷахтары хылларҷа саба «чӱгӱрчеткеннер», аннаңар ол аалдағы музыка школазынзар ӱгренерге парған. Анда аны Хакасияның композиторлар пiрiгiзiнiң кiзiзi, Асхыс аймаа культуразының саблығ тоғынҷызы Альфред Бурнаков чылығ удурлаан. Альфред Леонидовичтiң чӱрее чайаачы кӧңнiлiг олғаннарға хаҷан даа азых. Палалар аның улуғ опыдын аларға музыка школазынзар хынып чӧрчелер. Стёпа Колеватов iдӧк, сiлiг кӧглер чайылчатхан школаның иркінiн алтаандох, паза аннаң чарылызарға хынминыбысхан. Ӱгретчiзi чатханнаң паза хомыснаң таныстырғанда, оолахтың чайаачы кӧңнi улам азыл парған. «Мин синi прай хакас кӧг тирiглерiнең ойнирға ӱгрет салам», – теен Альфред Леонидович.
Аннаң сығара пiр чыл ирт парды. Стёпа Колеватов, саблығ уста ӱгренiп, салааҷахтарынаң гитараның даа, чатханның даа, хомыстың даа хылларынҷа iзестiг «чӱгӱрт» чӧрче. Ол пу кӧг тирiглерiн холыҷахтарына алзох, ибiре хайхастығ ӱннер чайыл сыхча. Оолах кӧбiзiн хомыснаң ойнирға тартылча. Ӱгретчiзi, аны сизiнiп, хомысты ибiнзер пирче. «Стёпа ибде ойнап сыхса, тураа толдыра часка чайыл парчатханға тӧӧй пiлдiрче», – тiпче iҷезi.
Оолахтың 4 частығ ир туңмазы пар, аның ады – Артём. Ол, аҷазы хомыснаң ойнапчатханын ис салзох, хости одыр салча. Артём Стёпаның салааҷахтары хылларҷа аар-пеер чапчаң чӱгӱр чӧрчеткеннерiн ситкiп кӧрче паза хакас кӧглерiн хынып исче. «Мин дее музыка школазынзар чӧрербiн», – тiпче иркеҷек. Андада iҷе кiзi палаҷахтарын телефонға видеоға суурып алча. Пiстiң матырыбыс кӧг тирiглерiнең тахпахтар толдырарға хынча.
– Стёпа музыканаң айғазарға сағыныбысханда, мин пiр дее тоғыр полбаам. Позым даа музыка школазында ӱгренгем. Уғаа чахсы школа, ӱгретчiлер палаларның чайаачызын маңат таптапчалар, – чоохтапча iҷезi.
Ӧӧн школада оолах iдӧк чахсы ӱгренче. Аның хынған урогы физкультура полча. Iдӧк iстенiс урогында ӧңнiг чаҷыннардаң алай ба пластилиннең аймах ойнаҷахтар чайирға хынча. Стёпа футбол ойнирға тартылҷаң. Ам, кӧг искусствозынаң тирең айғас сыхханда, футболға чӧрерге тус халбинча.
Пу чайғыны оолах пӧле харындастарынаң хада суғ хазында иртiрче. Русланнаң Рома Ағбанда чуртапчалар. Олар каникулларда Ӱс чул аалда тынанарға хынчалар. Оолахтар суғ хазында хармахтапчалар.
– От айының пастағы кӱннерiнде Ӧӧк пилтiрiнде чуртапчатхан пиҷемзер, Юлия Кайнаковазар, ааллап чӧргебiс. Ол iдӧк Культура туразында iстенче, директор полча. Андада Ӧӧк пилтiрiнде Хакас Республика кӱнiн паза Сӧбiре, хыныс паза киртiнiс кӱнiн, пiрiктiрiп, таныхтапчатханнар. Пiс пиҷемнiң тоғызынзар парғанда, аалдағы хызыҷахтар сценада чатханнаң ойнапчатханнар. Стёпа оолаам оларнаң хада ойнирға одырыбысхан. Пiс хакас кип-азаан хада албаан полғабыс. Стёпа теен: «Ӧӧк пилтiрiнзер пазох парарға килiссе, хайди даа хакас кип-азаан хада алып аларбыс». Мин аның сӧстерiне хахап таа парғам, – чоохтаан iҷезi Светлана Колеватова.
Стёпа Колеватов – хайынҷах оолах, иб аразында iҷезiне чахсы полысча, ир кiзi тоғыстарын идерге сыданча: хысхызын одың чарча, узах тимнепче, хара тас ибзер тазыпча; часхызын яблах салча; чайғызын ӱӱҷiк тамаан суғлапча, пуртах оттарны чулча. Оолахтың тай iҷезi Наталья Юрьевна маллар тутча. Ол анда iдӧк хайынарға маңнанча.
Сом Светлана Колеватовани
| Пн | Вт | Ср | Чт | Пт | Сб | Вс |
| 31 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 |
| 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
| 28 | 29 | 30 | 1 | 2 | 3 | 4 |
Кӱн таңмазы
Хакасияда
Россияда
Тилекейде
