Чоллар, пӱдiрiглер – сыныхтағда
17.07.2026
Хабарлар
Тастып аалдағы «Сӧбіре» ачыхта
Тоғыс чорығы. Хакасия пазы Валентин Коновалов Асхыс паза Тастып аймахтарында тоғыс чорығынаң пол килдi. Ол нацпроекттерҷе паза хазна программаларынҷа пӱдiрiлчеткен объекттернi сыныхтаан
Иң пурун ол Асхыс аймаандағы Асхыс – Пирiкчул – Тӧӧ пазы чолда тоғыстар апарылчатханын кӧрген. Анда 15 километр (77+000 – 88+800 км) чолда асфальтобетон салар тоғыстар апарылчалар. Чол нааҷылалчатхан орында республика пазын Хакасияның транспорт паза чол хонии министрiнiң тоғызын толдырчатхан Вячеслав Шибаев, «Хакасавтодор» ХР ГКУ-ның, подряд организациязының кiзiлерi удурлааннар.
Чолны нааҷылир тоғыстар 2023 чылдаң апарыл сыхханнар. Пӱӱл пу проект «Чуртасха инфраструктура» национальнай проектке кирiлген, аның сылтаанда аны чуртасха кирерiне ахча федеральнай бюджеттең пирiлче. Тоғыстарға 900 миллион азыра салковай позыдылча. Оларны «НБС-Сибирь» ООО апарча. Подряд организациязы чолның тӧстеен тимнир тоғыстарны тоос салған. Пӱӱнгi кӱнде чолның 2,5 км кизегiнде асфальтобетонның iкiнҷi хадылы салыл парған. Чолҷылар андағ кизектернең парчалар. Пастап 2,5 километр чолда асфальтобетонның пастағы хадылы тӧзелче, анаң – iкiнҷi хадылы. Iди олар алнынзар «хаалапчалар». Чолны нааҷылир тоғыстар килчеткен чылда ӱртӱн айында тоозыларға киректер.
Подрядчик пӱӱл асфальтты тӧзир паза чол хыриларын пиктир тоғыстарны тоозыбызарға пӧгiнче. Организация устағҷызы Сергей Баклыковтың таниинаң, олар пасха объекттерде тоғыстарны тоос таа салғаннар. Аннаңар прай кӱстерiн пу чолны тыхтирына тартханнар. Амғы туста объектте 50 кiзi паза олох синҷе техника тоғынча. Сергей Геннадьевич асфальтобетонны орғах айы тоозылғанҷа сал саларға пӧгiнчебiс тiп чоохтапча. 2027 чылда, тiзең, чолда ограждениелер, чол танығларын турғызарлар, разметканы хоостирлар.
Асхыс – Пирікчул – Тӧӧ пазы чолда асфальтобетонны тӧзепчелер
Тӧӧ пазынзар парчатхан чолны кӧрген соонаң Валентин Коновалов Тастып аймаанзар чол тутхан. Анда ол Тастып аалның Советскай орамазындағы тура хыри иптелчеткенiн кӧрген. Проект «Чуртасха инфраструктура» нацроекттiң «Городтың истiг орыннарын тӧстирi паза Хакасия муниципалитеттерiнiң чирлерiн иптирi» республиканың хазна программазы хоостыра чуртасха кирiлче. Ол ирткен чылда иптелер орыннар ӱчӱн ӱн пирiсте чиңiс тутхан. Республика пазын Тастып аал чӧбiнiң пазы Рустам Салимов удурлаан.
Тура хыриндағы чирнi тӱзедерлер, асфальт тӧзирлер, машиналар турғысчаң орын тимнирлер, газон одыртарлар, тураны сунғар тимiр ограждениелер, ӱс подъезд хыринда одырчыхтар турғызылар. Паза мында сиденнер турғызылар, че олар олаңай ла полбастар. Узуны 50 метр полар, аны сеткадаң идерлер, iстiнзер суғдағы тастар салылар. Мындағ оңдайнаң тура хыри иптiг паза чапсых кӧрiмнiг пол парар. Тоғыстарны толдырарына тиксi 2,8 миллион салковай хорадылары кӧрiл парған.
Пу объекттi кӧрген соонаң В.О.Коновалов Хакасияның национальнай паза территориальнай политика министерствозы иртiрчеткен «Чонға кирек иң чахсы проекттер» марығда iкiнҷi орынға турысхан «Сӧбiре» ачыхта пол килген. Анда тынанҷаң, мероприятиелер иртiрҷең, сомға суурынҷаң, автомобильлернi турғысчаң орыннар, искiрiглiг стендтер пар. Iдӧк «Сӧбiре» скульптура, «Чӱрек» паза «Ағас» арт-объекттер турғызылғаннар. Проект 2023 чылда кӱскӱзiн азылған, андада ағаа республика бюджедiнең 1,3 миллион салковай, аймах паза аал чӧбi бюджеттерiнең iкi чӱзер муң салковай хорадылған. Iдӧк спонсорлар 100 муң салковай пиргеннер.
Амды мында, мероприятиелер иртiрчетсе, кӧрiгҷiлерге одырчыхтар турғызарға пӧгiнчелер. Паза хыриндағы Монашка тағзар чӱгӱрҷең чолны иптирге сағынчалар. Чир участогының пiчiктерi тимде. Тағда худайға киртiнчеткен кiзi чуртаан хуйу пар осхас, че ол сайбал партыр. Аны iдӧк иптирге сағыс тутчалар. Чӱгӱрҷең чол ол хуйуға читiре парча. Ирткен чылда Тастып аал чӧбi чӱгӱрерге хынчатхан улусты чыған, ниик атлетикаҷа марығ иртiрiп, «Монахтың чолынҷа» чӱгӱрiс иртiрген. Пӱӱл Физкультурник кӱнiне андағох мероприятие иртiрерге пӧгiнчелер, анда 300-че кiзi аралазар тiп кӧрiлче. Рустам Хайратдинович Валентин Коноваловсар пу сағыстарны чуртасха кирерге хабас пирер сурыныснаң айланған.
Хакасия пазы тоғыс чорығын автобустар тохтаҷаң орыннар турғызылчатхан, тротуарлар салылчатхан, чарытхы тартылчатхан орыннарны сыныхтаанынаң тоосхан. Тоғыстар пiр саңай ӱс участокта апарылчалар: Тастып – Чоғархы Сир, Ағбан – Ах тобырах, Тастып – Харағай чолларда. Прай ӱс объектке республика бюджедiнең 32 миллион салковай позыдылған. Тоғыстарны «ДЭП № 369» АО апарча.
Чолларны сыныхтапчатханда, Валентин Коновалов Хакасияның транспорт паза чол хонии министрiнiң тоғызын толдырчатхан Вячеслав Шибаевке Асхыс аймаандағы Асхыс чоғархы аалзар парчатхан чолға хайығ айландырарға чахығ пирген. Iзенербiс, пу чол тиксi тыхталчатхан объекттер санына кирiлер паза анҷа хорғыс чох, истiг чӧрер оңдай полар. Сағынчам, аны иптирге кирек полчатханын хайығ чох артызарға чарабас. Аныңҷа туристтер «Казановка» музей-заповедниксер чӧрчелер нооза. Чол чахсы полза, туристтер саны даа ӧзер, неке.
Cомнар Дмитрий Сунчугашевти
Автор :
Татьяна Кыштымова
| Пн | Вт | Ср | Чт | Пт | Сб | Вс |
| 27 | 28 | 29 | 30 | 31 | 1 | 2 |
| 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |
| 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 |
| 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 |
| 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |
| 31 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
Кӱн таңмазы
Хакасияда
Россияда
Тилекейде
