Матырлар пос киреен асчалар
26.06.2026
Хабарлар
Ӱгредіг программазының чиңісчізі Олег Рыжков, Хакасияның экономика тилізі министрінің пастағы орынҷызы Людмила Халтанова
Пос кирее. «Минің пос киреем» кін ӧнетін чаа операциязының араласчыларына паза оларның сӧбіре кізілеріне пос киреен азарынҷа паза аны апарарынҷа ӧӧн піліcтерні пирчеткен ӱгредіг программазының пастағы араласчыларын сығарыбысты
Хакасияның тиліс чыындызы – «Минің пос киреем» кін пӱӱл хосхар айында «Мой бизнес. Свой. Вектор. Открытий» ӱгредіг программазын чуртасха кирчеткеннеңер чарлабысхан. Ӱгредіг программазы ӧнетін чаа операциязының араласчыларына, ветераннарына паза оларның сӧбірелеріне кӧрілген. Проект Пос киреене хабасчаң кіннің устағҷызы Екатерина Эклернің президент программазынҷа ӱгредиинің диплом тоғызы полча. Аны ол ирткен чылда кӱскӱзін Алтайдағы хазна университедінде маңнаныстығ арачылабысхан, ідӧк пу проект иң артых тоғыстар санына кірген. Пӧзік синде тимнелген проект Хакас чирінде чуртасха кирілгеннеңер, пістің арачылағҷыларыбыс талааннығлар тирге чарир. Программа араласчыларын кінге «Ада чир-суубыс арачылағҷылары» хазна чыындызы табарға полысхан. Іди ӱгредіг программазының пастағы араласчызына 25 кiзi табылған.
– 2,5 ай аразына проект араласчылары пос киреен апарарынаң теорияда ла нимес танысханнар, че ідӧк республиканың маңнаныстығ идінҷектерінең тоғасханнар паза ӧӧн сығарыс предприятиелерінің, ол санда «СУЭК-Хакасия», «Сывеловские краски», Тимір-бетон ниме-ноо заводы, «Дух Хакасии», Муниципальнай чурт чыындызы, Саяногорсктағы алюминий заводы, «Мраморка» парк, тоғызын пос хараанаң кӧріп алғаннар. Ӱгредіг программазы пос кирее проекттерін тимнирінең паза арачылирынаң тоозылған. Олар прайзы республикаа тузалығ паза хынығ полар, – чарытхан проект устағҷызы Екатерина Эклер.
Араласчыларға тиксі ӱгредіг программазында 147 час кӧрілген, ол санда 60 час ӱгредіге, 32 час экскурсияа паза алынҷа искірігліг полызыға 55 час. Пос киреен азарға сағынчатханнарға юрист, бухгалтерия, садығлар, пос адын тӧстирі, маркетинг паза пасха сурығларҷа пілістер пирілген. Салтарында азах меетке 16 кізі читкен. Оларның аразында тоғыс кізі пос кирее проектін тимнеп алған паза аны арачылирға ӧнетін тӧстелген комиссия алнына сыххан. Ӱс матыр, тізең, ӱгренген тусха идінҷек чіли санға тур салған.
19 хандыхта «Азия» бизнес-отельнің конференц-залында ӱгредіг проектінің азах меедіне сыххан араласчылар, ӱгретчілері паза аны чуртасха кирерге хабасхан пірігіс кізілері салтарлар чарлаларына чыылысханнар. Аарлығ аалҷылар санында полғаннар Хакасияның экономика тилізі министрінің пастағы орынҷызы Людмила Халтанова, Ӧӧркі Чӧптің кнес орынҷызы Леонид Быков, депутады Ольга Городкова паза пасхазы. Олар прайзы ӱгредіг проектінің араласчыларына пос киреен азарынҷа cағыстарын чуртасха маңнаныстығ кирерге алғааннар. Че иң ӧӧні амыр чуртаста даа чааҷы полған кізее махачызы киректелчеткені таныхталған: чон алнына сығарға, чоох тударға, пос сағызын орта читір поларға паза аны чуртасха кирерге кӱс саларға!
Салтарлар иділген чапсых тоғазығдаң сыйых чох парған кізі чох полған. Хакасияның «Минің пос киреем» кіні хайдағ даа чапсых кирекке пӧзік синде тимнен салча. Пу даа сыйыхтас пасхазынаң пасхалалбаан: проекттің араласчыларына, ӱгретчілерге, хабасхан пірігіc кізілеріне – прайзына улуғ нимес сыйыхтар паза алғыстас пічіктері тимнелген. Халғанҷызын чон алнынзар ӱгредіг программазының чиңісчілері сыхханнар: ӱзінҷі орынға турысхан Валерия Подлатюк, ікінҷі орынға сыххан Алексей Захаренков паза чиңісчі полыбысхан Олег Рыжков.
Валерия Подлатюк, чуртазын пир салған СВО араласчызының ипчізі, Харатас городта чуртапча. Ӧнетін чаа операциязы алнында ирепчі пӱдірігнең хада айғасханнар, ирі ӱреенде, ипчі пос киреене сыданмаан, аны чабысхан. Ӱгредіг программазына килгенде, ипчі пос киреен хайдағ кӧстегҷе азарын пілбеен. Ӱгреніп пастабысханда, пос чуртазының опыдына тӧстеніп, ол мындағ сағысха килген: чағын кізізі чох халып, кізее кӱс алынып аларға, наа киректі пастирға, пос киреенең айғазарға най аар полча, кізі тирең чобаға кір парча, аны аннаң сығарарға ӧнетін полызығ киректелче. Аны піліп, Валерия чалғыс халған ипчілерге хабасчаң кін азарға чаратхан.
Алексей Захарков, Ағбан город чуртағҷызы, идінҷектернің мариинда пастағызын на нимес араласча. 2025 чылда ол «Хакасияның идінҷегі» марығда чиңісчі полыбысхан паза 100 муң ахчалығ сыйых утхан. Алексей «ЛЕО» сомға суурынҷаң студия азып алған. Пу марығда аралазып, ол грант аларға паза студиязын алғыдарға сағынча. Иреннің чооғынаң, ӱгредіг программазы ағаа пос сағыстарын иптеп аларға тус пирген. Алексей Захарков ӧнетін чаа операциязында 2022 чылдаң сығара 2023 чылға теере араласхан. Палығлатхан соонаң амыр чуртасха айланған. Пӱӱнгі кӱнде ирен сӧбіреліг, ирепчі оолағас ӧскірче.
Олег Рыжков, марығ чиңісчізі, хада хонғанынаң хада Харатаста алынҷа турада чуртапча. Ирепчі таңах фермазын тӧстеп алған. Таңах идін паза нымырхазын сатчалар. Иренні пу программаа «Ада чир-суубыс арачылағҷылары» хазна чыындызының кураторлары ысханнар. Олег Викторович пу тусха фермазынаң ікі чыл айғас салған, амды аны алғыдарға сағынча. Ӧнетін чаа операциязында чааҷы 2022-2023 чылларда чааласхан, Бахмутты паза хости орныхчатхан аалларны позыдарында араласхан. Палығлатхан паза контузия алған. Че, андағ даа полза, ирен палығларына маң пирбинче, ӧткін тудынча.
Пастағы орынға турысхан проектке Хакасияның микрокредит компаниязы 50 муң салковайнаң полыс пирер, ікінҷі орындағы проектке техника садығ туразының 30 муң салковайға сертификады пирілер, ӱзінҷі орынға – андағох сертификат 20 муң салковайға. Аннаң пасха, ӱгредіг проектіне аймах-пасха пірігіcтер полысхан сылтаанда араласчыларға ӧнетін сыйыхтар тимнелген. Араласчылар пасха-пасха кӧcтеглерҷе пос киреен азарға пӧгінчелер: мрамордаң кибістер тимнирге, халас идерге, кафе азарға паза пасхазы.
Че иң чӱрексіністіг полған кӧрерге, хайди араласчылар, ӱгредіг проектінің тӧстегҷізін «идінҷектер іҷезі» тіп адап, ағаа алғыс сӧстерін читіргеннер! Оларның чооғынаң, пу ӱгредіг программазы оларны пазох студент тустарынзар айландырған, миистерін «хайнатхан» паза сынында сағыстарны иптирге, посты табарға полысхан. Че ӧӧні анзы даа нимес. Ӧӧні – ол хайығ, чылығ хайығ. Полған на ӱгретчі чаа чолларын тобырған иреннерзер, оларның хада хонғаннарынзар, ситкіп, аарлас-паарсаснаң хайған паза орынға турғызарға хорыхпаан. Ідӧк араласчылар амды наа арғыстар таап алғаннар, хада ӱгренгеннернің дее, ӱгретчілернің дее аразында. Екатерина Эклернің дее, пасха ӱгретчілернің дее, ӱгренҷі полған ветераннарның даа харах частары ахчатхан.
Ӱгретчілер, тізең, ӱгренҷілеріне, пу ӱгредіг программазында алған піліcтернең тузаланып, пос сағыстарын хайди даа чуртасха кирерге паза алнынзар хаалирға алғааннар. Чоохтирға кирек, пу пастағы ла сығарыс полған. Мыннаң мындар Хакасияның тиліс чыындызы «Мой бизнес. Свой. Вектор. Открытий» ӱгредіг программазын узарадарға пӧгінче. Ағаа хоза, аны чуртасха киреріне ахчалығ хабазығ федеральнай бюджеттең «Тӱзімніг паза тиңнес полҷаң экономика» нацпроектче позыдылча. Аны чуртасха киреріне Хакасия правительствозы, экономика тилізі министерствозы паза аймах пірігістер хабасчалар.
Сом Анастасия Пачинани
Автор :
Наталья Сюптерекова
| Пн | Вт | Ср | Чт | Пт | Сб | Вс |
| 29 | 30 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 |
| 27 | 28 | 29 | 30 | 31 | 1 | 2 |
Кӱн таңмазы
Хакасияда
Россияда
Тилекейде
