Пас меетке аймах регионнарның чуртағҷылары сыхчалар
27.05.2026
Хабарлар
Россияның спорт узы Артём Попов чиңіске чӱгӱрче
Спорт. Пӱӱл «Чилдең табырах» чӱгӱріс фестивальында 3015 кізі араласхан. Олар 16 регионның алнын алғаннар
Халғанҷы чылларда Хакасияда чӱгӱріснең айғасчатхан улустың саны пілдірте хозыл парған. Аны «Чилдең табырах» фестиваль хоостыра сизінерге чарир. 2021 чылда пастағы арға-мӧрійге пір муң даа кізі чыып полбааннар. Андада 908 спортсмен кӱзін cынаан, пӱӱл, тізең, пас меетке 3000 артиинаң араласчы сыхты.
«Чилдең табырах» спорт пайрамы – Ағбанның проекті. Ол пӧзік устығ даа, пос оңдайлығ даа спортсменнерге узын кӧзідер оңдай пирче. Палаларға кӧрілген дистанциялар пар. Тиктең нимес кізілер фестивальда сӧбіренең араласчалар. Чӱгӱрчеткеннернің ӧӧн чардығы – Ағбанның чуртағҷылары. Че пастағыох кӱннең чӧрімге Хакасияның пасха муниципалитеттерiнің чӱгӱрікчілері хозылғаннар. Амды Ағбанда Россияның пасха регионнарының чуртағҷылары пас меетке сыхчалар, оларның санында Хызылчар крайының, Кемеров, Новосибирск областьтарының, Ыраххы Востоктың, Туваның, Москваның паза пасхазының. 2026 чылда аалҷыларның саны 500-ке читкен.
Фестиваль программазы пис дистанциядаң пӱткен: 500 метр (ол 2020 – 2023 чылларда тӧреен иркеҷектерге кӧрілген), 1000 метр (араласчыларны частары хоостыра ӱс ӧмее чарыбысханнар), 3 километр, 10 километр паза чарым марафон (21,1 километр). Кибір хоостыра хысхаҷах дистанцияларда иң кӧп араласчы поладыр. Ол сылтағнаң анда кӱс сынапчатханнарны пас меетке пурун сығарҷаңнар. Че пылтыр программада алызығлар пол парған. Ікінҷі чыл изере спорт пайрамын 21,1 паза 10 километрге чӱгӱрчеткеннер асчалар.
Кізілернең чоохтасханда, кӧбізі марығда чыл сай араласчаттыр. Кӧзідімге, 38 частығ Виктория Каратаева, хыс фамилиязы – Нербышева, фестивальда ӱзінҷі хати кӱзін сынапча. Чиит ипчі чоохтапча:
– Кирилл оолғым астыхпин чӧрерінең (спортивное ориентирование) айғасча. Аның тренері – Россияның спорт узы Елена Гетт. Ӱс чыл мының алнында Елена Александровна паба-іҷелерні ниик атлетикаҷа cекцияа хығырған. Пос тус парда, пар килерге чаратхам. Ам чӱгӱріс чох чуртап полбинчам. Тренировкалар неделяда ӱс хати иртчелер. Айда 3600 салковай тӧлепчем. Алында мин 10 километр тобырҷаңмын. Пӱӱл наа пӧгін турғысхам – чарым марафон чӱгӱрiбізерге. Дистанцияны толдыразынаң иртiбіскем. Тузым – 1 час 58 минута. Анзына прай чӱреемнең ӧрінчем.
Виктория Анатольевнаның таниинаң, чарым марафонға ол ікі айҷа тимнентір. Хакас абахай, сағынған сағызын толдырып, тынағ паркында неделяда пис хати чӱгӱр чӧрҷең.
Чиит ипчінең хада пас меетке хада хонғаны Анатолий паза оолғы Кирилл сыхханнар. Кириллнің астыхпин чӧрерінҷе I разряд полтыр, пу наада ол Иркутскта ирткен тиксі Россия мариинда тӧртінҷізі полыбысхан. Саарбахха 14 час, ол Ағбанның 1 № школазында ӱгренче, пӱӱл 8-ҷi класс тоос салған. Сӧбіре пазы кӧп чыл полицияда істенген, тынаға парыбысханда, реклама агентствозында тоғынча. Каратаевтернің очы хызы Алина чир-спортнаң айғасчаттыр. 11 частығ хызыҷах ӧӧрелерінең хада пір ле хати нимес улуғ марығларда чиңіс тутхан.
Физкультура ӱгретчізі Татьяна Кызласованы фестивальның ветеранына санирға чарир. 29 частығ хыс тӧртінҷі хати арға-мӧрійде араласчаттыр. Таныхтирға кирек, Татьяна Алексеевна Асхыс аймаандағы Пилтір аалда чуртапча. Ол футболҷа Хакасияның піріктірілген командазынзар кірче. Пӱӱл пістің хыстар футзалҷа Cибирьнің паза Ыраххы Востоктың чемпионадында хола призерлар полыбысханнар. Таня Кызласованың хозымы пу чидігде парох. Ӱгретчі чоохтапча:
– Фестивальда араласханы – мағаа чахсы тренировка. Тӧреміл 10 километрні тобырчам. Пӱӱл Хызылчарда чарым марафонда кӱзімні сынир сағыс пар. Анда чӱгӱріс орғах айында иртер. Пӱӱн сӧрӧн кӱн турчатханы таңнастығ, хай піреезі соохха тооп партыр.
Узун дистанцияларға марығ тоозыл парғанда, фестиваль пайрамни азылған. Пастап сӧс алған Ағбанның пазы Алексей Лёмин. Алексей Викторович позы чыл сай арға-мӧрійде араласча. Пӱӱл устағҷы 10 километрні 37 минута 15 секунда аразына чӱгӱрібіскен. Ол, чыылған чонға пик хазых, часкалығ чуртас алғап, фестиваль азылғаннаңар искірген. Чылығ сӧстер сыйыхтаснаң узарадылғаннар.
Че чиңіcчілерні паза призерларны чеестир алнында алғыстас пічіктер пейсмейкерлерге читірілген. Пейсмейкер – узун дистанцияларда иң кирек кізі. Ол пасхазына азах меетке тузында чидерге полысча. 2026 чылда «Чилдең табырах» фестивальда 8 пейсмейкер тоғынған. Евгений Ломзов араласчыларға чарым марафонны 1 час 29 минута аразына тобырарға полысхан, чир-суғҷыбыс Анатолий Шалгинов – 2 час 9 минута аразына.
42 частығ Анатолий Евгеньевич Ағбаннаң, садығда істенче. Алты чыл мының алнында ол тың туустан партыр. Аның кӧдірімі 117 килограммға читкенде, ол чӱгӱріснең айғазарға чаратхан. Cпорт полызиинаң хакас ирен 37 килограммға тӱреп парған. Пастағы ӱc чыл Анатолий Шалгинов тренерлернің холында узын тиліткен. Амды неделяда алты хати чӱгӱр чӧрче. Пик хуйахтығ спортсмен Хызылчарда, Новосибирскте иртчеткен марығларда араласчаттыр. Хайди таныхтаан Анатолий Евгеньевич, ол хаҷанох пейсмейкер поларға сағынған. Тыс пілбес кізі «Чилдең табырах» фестивальның тӧстегҷілерінзер пір ле хати нимес сурыныснаң айланған. Пӱӱл чарадығ пиргеннер. Пос оңдайлығ спортсменнің чооғынаң, пейсмейкер полары – нандырығлығ тоғыс, пасхазына хабасчазың нооза.
«Чилдең табырах» пайрам – кӧп чон араласчатхан мероприятие, че аның адын ниик атлетикаҷа Россияның спорт устары Денис Чертыковнаң Артём Попов кӧдір парыбысханнар тирге чарир. Пии аймаанаң сыххан спортсменнер фестивальда чыл сай хынып араласчаңнар. Пӱӱл ікізі дее чарым марафонда марығлазарға пӧгінген. Кізілер трассада хазыр харбазығны кӧрерге тимнен салтырлар. Че 23 сілкерде Денис Чертыков Москвада ирткен «Забег.РФ» чӱгӱрісте араласхан. Ол чох Ағбанда кем Артём Поповха чидіп алар?
Сыйыхтас соонаң Артём Попов хабарҷыларнаң фестивальдаңар, чидіглерінеңер сағыстарынаң ӱлескен:
– Санапчам, хомай нимес чӱгӱрібіскем. Андағ соох полбаан полза, уламох чахсы поларҷых. Минің кӧрізімнең, хысхаҷах тус аразына «Чилдең табырах» фестиваль Хакасияның таниина айлан парған. Пасха городтарда аннаңар сурчалар. Тӧреен чирімде чӱгӱрерге истенчем. Кізілер сині таныпчалар, чиңіс алғапчалар. Чылығ сӧстерге сах андох кӱc хозылча.
Амғы сезон мағаа хомай нимес иртче. Хосхар айында Дениснең хада Турцияда ирткен тилекей чемпионадында араласхабыс. Ол чарым марафон чааҷыларға кӧрілген. Пастағызын на хазна ӱчӱн флагтығ турысхам. Матап чӱрексінгем. Арға-мӧрійде ӱзінҷі орынға сыххам. 16 сілкерде Москвада Садовай хурчағҷа Дениснең хада 15 километр тобырғабыс. Арғызым рекорд турғысхан, минің хола медаль. Ӧріністіг.
Таныхтирға кирек, Денис Чертыковтың пӱӱл чиңістерге пай чыл. Кӱрген айында ол Омскта чарым марафонда чиңіс тутхан, хосхар айында пуох дистанцияда тилекей чемпионадында 10 иң артых спортсменнің санына кірген. Сілкер айында, тізең, хакас ирен ахча чахсы тоғынып алған. Рекорд (15 километрні ол 43 минута 33 секунда аразына чӱгӱрібіскен) чир-суғҷыбысха 300 муң салковай ағылған, «Забег.РФ» чӱгӱрісте чиңіс – 150 муң салковай. Амды Денис Чертыков тағлығ чӱгӱріcче тилекей чемпионадына тимненче. Арға-мӧрій Сербияда чааҷылар аразында иртер. Чертыковнаң Попов – тренер Игорь Владимировтың ӱгренҷілері.
«Чилдең табырах» марығзар айланза, ол кізілерні піріктірче, ӧрініс сыйлапча. Килер чылда фестиваль араласчыларының санынаң наа рекордтарнаң пазох таңнадар тіп ізенчебіс.
Сом Сергей Неделинни
Автор :
Майя Кильчичакова
| Пн | Вт | Ср | Чт | Пт | Сб | Вс |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
Кӱн таңмазы
Хакасияда
Россияда
Тилекейде
