Маршал Жуковха чарыдылған
29.04.2026
Хабарлар
Чиңiс диктантының араласчылары
Чӧрiм. 24 хосхарда Л.Р.Кызласовтың адынаң Хакас национальнай чир-суғ ӱгренҷең музейде Ағбан городтың чуртағҷылары Чиңic диктантын пасханнар
Чиңiс диктанты Хакасияның ӧӧн музейiнде тӧртiнҷi хати ирттi. Аны пазарға культура учреждениезiнзер 30 азыра кiзi килген. Танығлығ чӧрiм чон Илбек Ада чааның сын тархынын пiлзiн паза аны ундутпазын тiп иртiрiлче.
– Аарлығ аалҷылар, сiрер тус таап, кирексiнiснең тузаланчатхан чӧрiмге килгенiңер ӱчӱн алғызым читiрчем. Пӱӱн тиксi илбек хазнабыста, Калининград облазынаң пасти Камчатканаң паза Курильскай олтырыхтарнаң тоозып, Чиңiс диктантын пасчалар. Илбек Ада чаа хазнаның тархынында танығлығ чардых полча. Чуртағҷылар, аны чахсы пiлчелер бе алай чох па тiп, пiлiстерiн сыныхтапчалар. Чоннар аразындағы диктант сигiзiнҷi хати иртiрiлче. Чӧрiмде Россиянаң хада 75 хазна араласча. Диктант он тiлнең пазылча. Пӱӱл пастағызын на аны корея тiлiнең пасчалар. Анзы уғаа аарластығ. Кореяның Чон Демократия Республиказы пiске ӧнетiн чаа операциязында чахсы полысхан, Чир-суубыс ӱчӱн ханын тӧккен.
Россияда 35000 ачыхта 2750000 чуртағҷы Чиңiс диктантын пасча. Пу чахсы проекттi 30000 волонтёр хайығда тутча. Пӱӱл илбек полководец Георгий Константинович Жуковха 130 час толарҷых, аннаңар диктант аның пайрамына чарыдылча. Хай пiрее сурығлар илбек полководецтiң чуртас чолына теелче. Хакасия Илбек Ада чаа тузында хайдағ хозым ағылғаннаңар сурығлар хайди даа полар. Паза пiр-iкi сурығ ӧнетiн чаа операциязынаң палғалыстығ полар. Прайзына чидiг алғапчам! – мероприятиенi азып, чоох тутхан республиканың ӧӧн музейiнiң директоры Андрей Готлиб.
Анаң араласчыларға чӧрiмнiң оңдайларынаңар чарыт пиргеннер. Диктант пасчатхан туста чоохтазарға, орыннар алыстырарға, материалларнаң орназарға, телефоннаң тузаланарға, тоғыстарны сомға суурарға, чаҷыннарны ачыхтаң сығарарға чарадылбаан. Оларға 45 минута аразына 25 сурыға нандырарға киректелген.
– Чиңiс диктантында iкiнҷi хати араласчам. Пiлiзiмнi сынап кӧрерге паза посха наа ниме алып аларға пеер килгем. Ағаа хоза, архивтернiң хай пiрее пiчiктерi ам на азылчалар. Аннаңар Илбек Ада чаадаңар наа нимелер кирiлген ме тiп кӧр кӧрерге сағынчам. Пылтыр, пастағызын на араласханымда, сидiк сурығлар тоғасханнар. Командирлер, чааласхан кiзiлер аймах сағыстарынаң ӱлескеннер, аннаңар диктантта ол-пу хыйға сӧстернi кем чоохтанған тiп сурығлар полча. Ол теманаң тирең айғасчатхан кiзiлерге диктантты пазарға сидiк нимес. Тархынны пӱкӱлее пiлерге кӧп тус кирек. Пic, олаңай чуртағҷылар, аны тирең пiлбинчебiс.
Пӱӱл Георгий Константинович Жуковтың пайрамы полча. Кӧбiзi аны Илбек Ада чаада араласхан Маршал чiли пiлче. Ол тӧрт хати Совет Союзының Матыры полған. Гражданскай чаада араласханох, че аннаңар кӧп искiрiг чоғыл. Арса, архивтерде пар полар. Жуковтың чидiглерiнеңер паза хайдағ чаа операцияларында араласханынаңар, Москваны арачылаанынаңар «диктантпобеды.рф» сайтта прай пар. Iдӧк ол сайтта тимнеглiг тесттер пирiлче. Аны пӧккенде, пiлбинчеткен сурығлар тоғасханнар. Анаң хоза искiрiглер хығырып алғанда, пiлiзiм кӧмес пайып парған, – теен Хакасияның культура ис-пайы объекттерiн хайраллирынҷа хазна инспекциязының тоғынҷызы Максим Чертыков.
– Мағаа электроннай почтаҷа пiчiк килген. Анда минi Чиңiс диктантына хығырғаннар. Пирiлген ссылкаҷа кiргенде, тимнеглiг тесттер парын кӧр салғам. Оларны пӧк кӧргем. Мин кӧп аймах диктантта тӧремiл араласчам, аннаңар мында iдӧк пiлiзiмнi сынап кӧрерге чарадыбысхам. Пӱӱл пастағызын на пасчам. Чаа темазы ам даа кiзi чӱреен ачытча. Ағаларым анда халғаннар. Пiр ветераныбысты, Прокопий Терентьевич Тохтобиннi, ам даа таппинчабыс, сомы даа чоғыл. Ол ағам Василий Терентьевичтiң хада тӧреен харындазы полған, 18 частығда чааға парыбысхан, Хыдатта халған. Улуғларыбыс пiске чахығ артыс салғаннар, оңдай полза, Хакасиядаң чир апарып, Маньчжуриязар чит пар килерге. Амды ол сағыснаң чуртапчам.
Чиңiс диктантын иртiрерге кирек. Илбек Ада чаа тоозылғаннаң чӱс чыл даа иртпеен, че хай пiрее кiзiлер прай нименi табырах ундут салғаннар. Ол хорғыстығ чаа ӱр ниместе ле полған. Анда кӧп чааҷы халған паза илееде кiзiнi таппааннар. Аны сағын килзе, чӱрек ачыпча. Тархынны хаҷан даа ундутпасха кирек паза пасха хазналар аны пос хынғанни алыстырбазыннар тiп хайығда тударға кирек, – чоохтаан республиканың ӧӧн музейiнiң методизi Любовь Тохтобина.
Диктанттың салтарлары хандых айында «диктантпобеды.рф» сайтта сығарыл парар. Полғаны ла аны, позының саннығ кодынҷа кiрiп, пiлiп алар.
Сом Дмитрий Сунчугашевти
Автор :
Татьяна Тютюбеева
| Пн | Вт | Ср | Чт | Пт | Сб | Вс |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
Кӱн таңмазы
Хакасияда
Россияда
Тилекейде
