Улуғ чайаачы марығның чиңiсчiлерi
15.04.2026
Статья
Кӱн матырлары
Ағбанда хоосчылар паза музыканттар аразында А.А.Кенельнiң адынаң тиксi Россия синiндегi марығ 16-ҷы хати ирттi. Анда Хакас Республиканың олған искусство школазының (ХРНДШИ) олғаннары, ӧткiн аралазып, сыйыхтығ орыннар алғаннар. Пiс хоос кӧстегҷе чиңiске сыххан iкi хызыҷахтаңар чоохтап пирерге сағынчабыс.
Ариана Барашкованы паза Элина Бутанаеваны хоос искусствозына ӱгретчi Сергей Алексеевич Мишаков кӧнiктiрче. Ол хазна синiндегi улуғ марыға хайди тимненгеннеңер чарыт пирген.
– А.А.Кенельнiң адынаң Россия синiндегi марығ чыл азыра иртче. Пӱӱл 16-ҷы хати ирттi. Хоос кӧстегҷе иртчеткен марығ iкi кӱн парған, анда 400 олған араласхан. Саяногорсктағы «Колорит» олған хоос школазында 90 пала чайаачы кӱзiн сынаан. Ағбандағы Д.И.Каратановтың адынаң олған хоос школазында 300-че олған марығласхан. Регионнарны кӧрзе, Алтай, Тува, Хакасия республикалар, Кемеров облазы, Хызылчар крайы араласханнар. Жюри араласчылары Москвадаң килгеннер. Олар хазнаның пӱӱнгi кӱндегi саблығ хоосчылары полчалар, Россияның хоосчылар пiрiгiзiне кiрчелер.
А.А.Кенельнiң адынаң тиксi Россия синiндегi марығда аймах номинациялар полғаннар. Iдӧк марығҷыларны частары хоостыра алынҷа паалааннар. Минiң «Рисунок» номинацияда iкi пала араласхан, «Живопись» номинацияда – iкi пала, «Композиция» номинацияда – пiр пала. Ариана Барашкова «Композиция» номинацияда 15 – 17 частығ ӱгренҷiлернiң аразында пастағы орын алып алған. Ол пӱӱл Хакас Республиканың олған искусство школазын тоосча. Дипломнығ тоғызын тимнирге «Алтын арығ» алыптығ нымахтың ӱзiгiн таллап алған. Ӱгренҷiм пу ӱгредiг чылында эскизтер тимнеен. Олох тоғызынаң А.А.Кенельнiң адынаң тиксi Россия синiндегi марығда араласхан. Элина Бутанаева «Живопись» номинацияда 10 – 12 частығ хоосчыларның аразында iкiнҷi орынны холға кирген, – чоохтапча Сергей Мишаков.
Ариана Барашкова Ағбандағы Н.Г.Булакиннiң адынаң лицейде 10 класста ӱгренче. Ол олған садына чӧрчеткендӧк, хоостирға тартылған. Iҷезi Виктория Николаевна ағаа аймах акварельлер, гуашьтар, карандаштар толдыра ал пирген. Наа чылға iҷе-пабазы графическай планшет сыйлап пиргеннер. Хайдағ-да туста хызыҷах магниттерде Хакасиядаңар сiлiг хоостар чайап, оларны садыбысчаң. Аның тоғыстарын хынып алҷаңнар.
Ариана Барашкова
Ариананың пастағы хоос ӱгретчiзi Шарина Георгиевна Костякова полған. Амды чиит хыс чайаачы узын Сергей Алексеевич Мишаковта аннаң андар таптапча.
Абахай хыс лицейде чахсы ӱгренче, iдӧк искусство школазынзар чӧрерге маңнанча. Ағаа хоза, ол репетиторларзар чӧрче. Ариана гитаранаң ойнирға хынча. Чайғызын курьер полып, рекламалығ чаҷынахтар тарадып, ахча тоғынып, позына синтезатор алып алған.
– Пӱӱл Ариана искусство школазын тоосча. Ол 10 класс соонаң Хызылчардағы В.И.Суриковтың адынаң хоос училищезiнзер кiрерге пӧгiн тутча. Мин аны, 11 класс тоостырып, искусство институдынзар ӱгренерге кiрерге чӧптепчем. Кӧрiнер, хайди килiзер. 24 хосхарда хоос училищезiнде «Азых iзiктер кӱннерi» иртер. Ариана, андар парып, ӱгредiг учреждениезiн кӧрiп аларға сағынча. Ол позының портфолиозын апарар. Училищенiң ӱгретчiлерiнең хайдағ сыныхтағларға тимненерге кирек тiп сурастырғлап, чӧптезер, – чоохтапча iҷезi Виктория Барашкова.
Ӱгретчiзi Сергей Алексеевич ибдегi тоғыстар iдӧк пирче. Чайаачы хыс аны нандырығлығ толдырча. Ариана чир-чайаанны, хакас чонның кибiрлерiн, кiзiлернi хоостирға хынча. Ол хоостарын хайраллапча, портфолио чыыпча. Тiспен хылыхтығ хыс лицейдегi кӧп уроктар соонаң майых парза, сiлiг хоос чайирға одырыбысча. Iди, сағыстарын тарадып, тынанып алча. Анаң пазох, ибдегi тоғыстарын идiп, ӱгрен сыхча.
Чайғызын ӱгретчiзi Сергей Мишаков Хакасиядағы хоосчыларнаң хада Асхыс аймаандағы Казанов аалзар пiр неделяа парарлар. Анда олар чир-чайаанны, танығлығ орыннарны хоостирлар. Ӱгретчiлер ӱгренҷiлерiн хадох апарарлар. Ариана Барашкова пу чапсых чорыхха iдӧк хозыларға сағынча.
Ариананың улуғ пиҷезi Яна, институтта ӱгренiп ала, олған садында тоғынча. Ир туңмазы Илья Н.Г.Булакиннiң адынаң лицейде 4-ҷi класста ӱгренче.
Пу чағдапчатхан чайғыны абахай хыс аймах городтарда чуртапчатхан ӧӧрелерiнең хада, тоғазып, тус иртiрерге сағынча. Iдӧк тоғынарға итче. Каникулларда Ариана Индiркi Тӧӧ аалда ууҷазы Маргарита Ивановна Тохтобинада тынанарға хынча.
Пiстiң iкiнҷi матырыбыс iдӧк ачыныстығ хызыҷах Элина Бутанаева. Ол Н.Ф.Катановтың адынаң Хакас национальнай гимназияда 5-ҷi класста ӱгренче. Иркезiнiң хоостирға тартылчатхан хылиин iҷезi Оксана Владимировна сизiн салған, аннаңар 7 частығ палазын Ағбандағы Д.И.Каратановтың адынаң олған хоос школазынзар тимнеглiг группазар пирiбiскен. 10 частығда хызыҷах андар 1-ғы классха кiрiп алған.
Элина Бутанаева
Элина, 5 классха Хакас гимназиязынзар ӱгренерге кiрiбiскенде, хоостаҷаң узын таптирын ХРНДШИ-да узаратхан. Чайаачы хызыҷах позын хайда ла сынабаан. Элина Бутанаева «Айас» олған теелбек студиязында теелбекнең айғасхан, теннис ойнаан, «Алтыр» мода театрына чӧрген, англия тiлiн тирең ӱгренген. Хакас гимназияда аның маң тузы чоғыл даа, че андағ даа полза, искусство школазынзар чӧрерге маңнанча. Хызыҷахтың гимназияда англия тiлi, орыс литературазы, география паза физкультура хынған уроктары полчалар.
Элина чайаачы тоғыстарын ибде хайраллапча, иң кӧңнiне кiрчеткеннерiн стенеде хыс салча, iдӧк туған-чағыннарына сыйлапча.
Хызыҷах кӧп палалығ сӧбiреде ӧсче. Улуғ харындазы Данил олаңай кӱреснең айғасча. 15 частығ оолах спорт узына кандидат полча. Аделина туңмазы 3 частығ, олған садына чӧрче. Амелия iкi часха чит парир.
Элинаның пабазы Алексей Моисеевич Бутанаев, УФСИН-да тоғынып, тынаға сых парған. Iҷезi Оксана Владимировна имҷi-физиотерапевт полча, пӱӱнгi кӱнде очы хызыҷаан кӧрче.
Чайаачы хызыҷах iҷезiне чахсы полысча, печеньелер паза торттар пызырарға хынча. Iдӧк туңмаҷахтарын чахсы кӧрче. Чайғызын Элина Россияның ӧӧн городын, Москваны, кӧрерге парар.
Сомнар Виктория Барашковани, Элина Бутанаеваның архивiнең
| Пн | Вт | Ср | Чт | Пт | Сб | Вс |
| 31 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 |
| 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
| 28 | 29 | 30 | 1 | 2 | 3 | 4 |
Кӱн таңмазы
Хакасияда
Россияда
Тилекейде
