«Ынархас чоллары» аймах чоннарны піріктірче
02.04.2026
Хабарлар
«Ынархас чоллары» фестивальның араласчылары
Ынағ чон – кӱстіг хазна. Н.Ф.Катановтың адынаң хакас национальнай гимназияда «Ынархас чоллары» регионнар синіндегі XII фестиваль аймах чоннарға ізиин асты
Пістің хазнаның президенті Владимир Путин 2026 чылны Россиядағы чоннар пірікчеткен чыл тіп чарлаан. Аның сылтаанда пӱӱл аймах чоннарны удур-тӧдір таныстырчатхан паза ынағластырчатхан «Ынархас чоллары» фестивальға улуғ хайығ салылча. Ирткен чылдаң сығара «Россия чоннарының ассамблеязының» Хакасиядағы пӧлии национальнай гимназияа фестивальны иртiрерге хабасча.
Пӱӱл фестивальның регионнар синіндегі чардығында Иркутск, Кемеров областьтарынаң, Хызылчар крайынаң, Тыва паза Алтай республикалардаң килген олғаннар араласчалар. Пістің республиканаң танызарға 86 аалҷы килген. Оларға Хакасияның аймах школаларында ӱгренчеткен олғаннар хозылғаннар. Іди фестивальның араласчыларының саны 200 кізідең ас парған.
Чоохтирға кирек, хакас национальнай гимназия регионнар синіндегі чардыхха матап тимненген. Олар полған на делегацияны чылығ паза улуғ аарласнаң удурлааннар. Фестивальның пастағы кӱні уғаа алғым паза чалахай кӧңніліг ирткен.
Иң чӱрексіністіг чардых – ол фестивальның пайрамни азылғаны. Араласчылар, пос чонының кип-азаан кизіп, гимназияның улуғ залында чыылысханнар. Сценадаң оларзар хакас гимназияның директоры Лилия Ахпашева айланған:
– Фестиваль ӱс кӱн иртер. Iзенчем, ол кӱннер араласчыларның сағыстарында чарых іс артызар. Аарлығ араласчылар, сірерге пу ӱс кӱн аразына постың талантын чахсы паза пӧзік синде кӧзіт пирерге алғапчам. Сірер фестиваль иртчеткен кӱннерде аймах номинацияларда марығлазарзар. Че сынында фестивальның ӧӧн пӧгіні полған на чон пасха араласчыларны постың культуразынаң паза кибірлерінең таныстырары полча. Андағ оңдайнаң олғаннар пасха-пасха чоннар аразында наа арғыстар таап аларлар.
Ідӧк мин делегацияларның устағҷыларына улуғ алғызым читірчем. Сірер пістің фестивальға хабазып, постың олғаннарын піссер ағыл килгеннерiң ӱчӱн алғыс, – чоохтаан Лилия Олеговна, фестивальның араласчыларынзар кӧріп.
Соонаң сӧс пирілген «Россия чоннарының ассамблеязының» Хакасиядағы пӧлиинің кнезі Любовь Аёшинаа:
– «Ынархас чоллары» фестиваль кӧп хатап «Россия чоннарының ассамблеязының» проекттер мариинда чиңісчi полған. Пӱӱл пу улуғ мероприятие, Россиядағы чоннар пірікчеткен чылда паза хазнаның национальнай политиказының стратегиязы тоғынып пастапчатханда, иртiрілче. Пістің пӧгінібіс алныбыста турғызылған кӧстеглерні толдырары полча. Аның полызиинаң пістің хазнадағы чоннар ынағ чуртазыннар.
Пістің ассамблея фестивальны иртiрерге ікінҷі хати хабасча. Анзы тиктең нимес. Сірер чоннарны ынағластырчазар. Мин полған на араласчаа пӧзік чидіглерге чидерге паза наа арғыстар таап аларға алғапчам, – теен Любовь Иосифовна, сценадаң чыылған чонзар айланып.
Ідӧк, сценазар сығып, чыылған улуссар Хакасияның ӱгредіг паза наука министрінің орынҷызы Алла Идимешева айланған. Ол министр Анатолий Бутенконың чылығ алғыстазын читірген. Алла Михайловна «Ынархас чоллары» хазнабыстағы чоннарның сілиин, пайын, культуразын кӧзітчеткен фестиваль тіп таныхтаан.
Хакасияның национальнай паза территориальнай политика министрінің орынҷызы Виталий Кунучаков ідӧк прайзын чылығ алғыстаан.
Устағ-пастағлар чоох тутхан соонда, полған на делегация, сценазар сығып, чыылған чон алнында чоох тутхан. Ол туста залда прайзы полған на чонның сіліг, чарых паза олох туста пасхазына тӧӧй нимес кип-азаана ӧкерсінген.
Иркутск облазы делегациязының устағҷызы Вера Урбаева полча. Ол илееде чыл «Ынархас чолларында» аралас парир. Чайаачы ипчі фестивальға палаҷахтарын сыбыра ағылча. Пӱӱл дее ол пістің чир-суубыссар ааллап килген.
– Пістің регионнаң тоғыс кізі килген – читі пала паза ікі устағҷы. Че пӱӱл мин бурят паза белорус чоннарының палаҷахтарын ағылдым. Чоохтирға кирек, андағ чарадыға тиктең нимес килгем. Пістің регионда пу ікі чон илееде чыл хости ынағ чуртап парча. Белорустар Сибирьзер Пётр Столыпиннің реформазы сылтаанда кӧскеннер. Пӱӱнгі кӱнде піснең хости чуртапчатхан белорустар пастағы пеер килген чонның тӧлі полча. «Ынархас чолларында» олар пастағызын на араласчалар. Мин пӱӱл фестивальда алтынҷы хати араласчам. Мында кӧп арғыс таап алғам. Мин пеер оларзар ааллап килчем. Олар даа піссер ааллап килчелер. Чайғызын, тоғазып, чахсы тынанып алчабыс, – теен Вера Урбаева.
Ааллап килген олғаннарның пірсі Дарья Шобогорова полча. Ол пӱ-рӱт чонының хызы.
– Пістің пӱӱлгі делегацияның олғаннары пастағызын на Хакасиязар килгеннер. Мин фестивальда наа арғыстар таап аларына паза кӧп чахсы, чарых сағыстар халарына ізенчем. Фестиваль азылғанда, минің чӱреемні хакас сарыннары, теелбектері тибіреткеннер. Хакас чонының чарых ӧңніг кип-азаа минің кӧңніме уғаа кірген, – теен Дарья.
Залда чыылыс парған чонның аймах ӧңніг кип-азаа пістің хазнабыс хайдағ пай полчатханын кӧзіткен. Че пір ле ӧңні хыйа алыбыс, хоостың сілии сах андох чіт парар. Ана андағ сағыснаң Ӧӧркі чайааннар аймах тілліг, культуралығ, кибірліг чоннарны чир чалбахча чайған полар.
Сом Дмитрий Сунчугашевти
Автор :
Ольга Томочакова
| Пн | Вт | Ср | Чт | Пт | Сб | Вс |
| 27 | 28 | 29 | 30 | 1 | 2 | 3 |
| 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 |
| 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 |
| 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
Кӱн таңмазы
Хакасияда
Россияда
Тилекейде
