Медаль ээзін ікi чыл пазынаң тапхан
03.04.2026
Хабарлар
СВО араласчызы Григорий Сагалаков
Матырлар тузы. Пии аймаандағы Кічіг Нонып аалда чуртапчатхан, ӧнетін чаа операциязында аралазып палығлатхан, «За отвагу» медальнаң сыйыхтатхан чаалазығлар ветераны Григорий Сагалаковнаң чоох алысхабыс
Хайди искірген Пии аймаандағы Улуғ Нонып аал чӧбінің пазы Андрей Челтыгмашев, амғы туста аал чӧбіне кірчеткен ааллардаң ӧнетін чаа операциязында кӧп кізі араласча. Че аннаң ибзер айланғаннар санында Кічіг Нонып аалда чуртапчатхан Григорий Сагалаковты адирға чарир. Ол, СВО-зар парып, анда чаалазып, палығлат салған, аннаңар ам ибінде поларға кирек.
Андағ искiріг алып, Кічіг Нонып аалзар чорыхха сыхчабыс. Сыннаң чоохтаза, амға теере пу аалда полбаам. Автомобильліг парар чол хомай нимес полтыр. Хызыл хара суғ аал ӧтіре парчабыс, орта парчатханыбысты тоғасхан кізiлердең сурып алчабыс. «Кӧні ле парыңар, астых парбассар», – тіпчелер. Таныхтирға кирек, ааллар уғаа сіліг, истіг орыннарда орныхчалар. Ибіре тағлар, арығлар, хар ам даа чатча.
Кічіг Нонып аалда улуғ нимес садығ туразы пар, андағы садығҷы, чалахай ипчі, Григорий Сагалаковтың туразын кӧзіт пирген. Ол тура iдӧк улуғ нимес, оградазар кіргенде, ікі адай, ӱріп, удурлапча, олар пағдалар. Ізік тохладып, кірчем. Григорий ибде полтыр, iҷезі iдӧк ибде. Танысчабыс. Iҷезі Галина Васильевнаның чооғынаң, Григорий ӧнетін чаа операциязында полғаннаңар пірдеезінең чоохтазарға хынминча, чаалазығ тузын сағысха кирерге оой нимес. Аннаңар Григорийнең кӧӧлҷе чоох алызарға кӱстенчем:
– Григорий, кічігдең сығара чуртас чолыңардаңар хысхаҷахти даа чоохтап пиріңер.
– Мин Кічіг Нонып аалда 2001 чылда тӧреем, мындох школаа парғам. Аалда пасталығ школа, тӧрт класс соонда Хызыл хара суғ аалдағы школазар чӧрчебіс, анда 9 класстығ школа. Пістің аалда мобильнай палғалыс, интернет тоғынминча. Хости тағзар сығып, аннаң мобильнай палғалыс тутчабыс. Хызыл хара суғда 9 класс тоозып, ӱгредігні мин Аcхыстағы 18№ профессиональнай училищеде узаратхам, анда ортымах профессиональнай ӱгредіг пирчелер. 3 чыл ӱгреніп, электромонтажник специальнозын алғам. Училищені 2020 чылда тоозыбысхам.
– Амды андағ профессиялығ чарытхы киреенең палғалыстығ прай тоғыстарны толдыр полчазар, неке? Армияда срочнай служба иртерге киліскен ме?
– Чох, мағаа электромонтажник полып тоғынарға киліспин парған. Армияа парарға повестка килген. Олох чылда кічіг хырласта армияа парыбысхам. Мині Калининград облазынзар срочнай чаа службазын иртерге ызыбысханнар. Анда мотострелковай войсколарда атығҷы полғам. Срочнай службаны пір чыл иртчелер, 2021 чылда мин, ибзер айланмин, Россияның арачыланыс министерствозынаң контракт идіп алғам. Службаны олох частьта БМП-2-да мотострелок полғам (БМП – пехотаның бронялығ машиназы. – Авт.).
– Чаалазығ пасталар тус чағдапчатханы анда пілдірбеен ме?
– Служба иргі оңдайнаң парчатхан, че 2022 чылның 24 азығ айында ӧнетін чаа операциязы пасталчатханнаңар искіріг килген. Пістің полкты 26-27 азығда Калининград хыринаң Гусев городсар ызыбысханнар, анда чаа аэродромы пар. Аннаң транспорт самоледынаң пісті Белгородсар тастабысханнар. Калининградта чылығ полған, хар даа чох полған. Белгородсар учух килгенде, таңнап таа парғабыс: соох, хар кӧп чатча.
Анда наа килген чааҷыларны пасха подразделениелерҷе таратханнар, роталарны алыстырғаннар. Мині гранатометчиктер взводына кир салғаннар. Чаалазарға тимненіс пасталған, ӧӧнінде теория апарылған. Сержант пісті гранатометнаң хайди тузаланарға кӧніктірген. Миннең хада Хакасиядаң ікі контрактник полған, пірсі – Саяногорсктаң, ікінҷізі – Ағбаннаң. Командирібіс офицер полған. Піс город тастындағы спорткомплексте тимненгебіс.
– Пілдістіг, чаалазарға киліскен орыннарны орта чоохтирға чарабас. Хайди палығлатхазар?
– Хайди пасха чааҷылар чоохтааннар, СВО пасталыбысханда, пістің войсколар Киевке читкеннер, аның хыринда полып, чоохтазығлар апарылғанда, нандыра килібіскеннер. Киев – уғаа улуғ город, аны холға кирерге кӧп войско киректелер. Нинҷе-де тус тимненген соонда пісті хазна хырығлары озаринзар, чаалазығ парчатхан чирлерзер, ысханнар. Пісті апарчатхан улуғ «Урал» автомобиль пірееде сайбал парчатхан. Кӧрік-хосхар айларында чаалазығларда полғабыс. Тигірде сыбыра дроннар толдыра учухчалар, гранаталар, снарядтар, миналар чара чачырапчалар. Піс iдӧк ыырҷыны гранатометтардаң атчабыс, танктар атыснаң піске полысчалар.
Хысхаҷахти чоохтаза, передовойда сілкер айына теере полғабыс. Позицияларны пик тутхабыс. Пісті сыбыра 72,80 мм калибрліг минометтар атчатханнар. Удур-тӧдір атыс пір дее тохтабин турған. 2022 чылның сілкер айында минаның кизегі минің оң холымны палығладыбысхан. Палығлатхан даа ползам, мин частьтаң парбаам, неделяҷа передовойда полғам. Фельдшер минің холымны бинтнең палғап салған. Нерваларға тееп парған осхас, азаам даа чахсы тоғынминыбысхан. Минаның пір кизегезі оң хараама тееп партыр, ол саңай кӧрбинібіскен, оң азаам тоғынминчатхан.
Піс Харьков облазындағы Балаклея город хыринда полтырбыс. Мині палығлатхан пасха чааҷыларнаң хада санитарнай машиналығ тылзар сығарғаннар, андартын вертолетнаң Белгородсар читіргеннер. Анаң самолетнаң Москвазар ағылып, Бурденконың адынаң госпитальда имнеп сыхханнар.
– Аннаң ибзер айланғазар?
– Чох, мин чааҷы cлужбазында саналчам нооза. Госпитальда имненчеткенімде, минзер таныстар кил парҷаңнар. Имненген соонда 2022 чылның ӱртӱн айында мині позымның частьынзар, Калининград облазындағы Гусев городсар, айландырғаннар. Анда 2024 чылға теере полғам. Чаа-имнег комиссиязын иртіргеннер, аның чарадиин чарым чыл сағирға киліскен. Аның соонда ла мині ибзер ызыбысханнар.
– Сыйыхты чи хайда читіргеннер?
– Искем, мині «За отвагу» медальнаң сыйыхтааннар тіп. Че ол мині Калининград облазында тапхан, аны андох читіргеннер. Медальнаң хада мағаа «Чаалазығлар араласчызы» танығ читірілген. Iди мин амды СВО ветераны полчам...
Сом сӧбіре архивінең
СӦС СОО: Григорий iҷезінең хада чуртапча. Галина Сагалакова 57 частығ, аалда 17 чыл библиотекарь полып тоғынған. Григорий оолғы палығлатханда, тоғыстаң парыбысхан. Пу улуғ сӧбіре полтыр, палаларның иң улии Иван 36 частығ, Кирбі аалда бульдозерист полып істенче, Григорий ибде, 23 частығ Василий Москвада пӱдірігҷі полча, 17 частығ Ксения Таштыптағы 16 № профессиональнай училищеде 2 курста кондитерге ӱгренче.
Автор :
Николай Султреков
| Пн | Вт | Ср | Чт | Пт | Сб | Вс |
| 27 | 28 | 29 | 30 | 1 | 2 | 3 |
| 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 |
| 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 |
| 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
Кӱн таңмазы
Хакасияда
Россияда
Тилекейде
