Киртініс телефоны хараа-кӱнӧрте тоғынча
18.03.2026
Хабарлар
Сергей Кондрашов, Татьяна Новак, Александр Мерзляков паза Егор Медяник
Пресс-конференция. Кӱннің сай кӱҷӱрлер чуртағҷыларны уғаа кӧп ахчаа алаахтырып алчалар. Олардаң тоғыр кӱрезіг апарылза даа, сизiндіріглер сыбыра пирілчетсе дее, кӱҷӱрлестер саны тың хызырылбинча
Пресс-конференцияны иртірерінде араласханнар Хакасияҷа МВД-ның киберсайбағлардаң тоғыр кӱрезiг апарчатхан пӧлиинің пастығы, полиция подполковнигі Александр Мерзляков, «Пірге социальнай телефон» психологтар службазының устағҷызы Татьяна Новак, Хакасияның искіріглер паза наа технологиялар кінінің наа технологиялар пӧлиинiң пастығы Сергей Кондрашов паза Россия Банкының Хакасиядағы пӧлии устағҷызының орынҷызы Егор Медяник.
Хайди искірген Александр Мерзляков, Хакасияда ирткен чылда кӱҷӱрлер 2058 сайбағ ит салғаннар, ӱрег 422 миллион салковайға тиңнелген. Ағбанны алза, аның чуртағҷыларына 45 миллион салковайға ӱрег иділген. Иң кӧп сайбағ иділче, хаҷан кӱҷӱрлер, кізее сығдырадып, аның счедына хайдағ-да кізілер кредит алчалар тіп алаахтырчалар, анаң ӱрӱк парған кізіні, улам хорғыдып, ахчазын хайраллап аларға «хорғыс чох счётсар» ызыбызарға чӧптеп алчалар. Кӧбізi, киртінiп, «хорғыс чох счётха» ысчатхан полып, ахчазын кӱҷӱрлер адаан счётха ызыбысча.
Iдӧк кӱҷӱрлер ахчаны табырах тоғынып аларға сағынчатхан кізілернең удаа тузаланчалар. Олар, инвестицияларға ахча киріп, аннаң парыс табырах алар оңдай парынаңар искірчелер. Сыннаң кізілер киртiнчелер, пос ахчазын, хоза кредит алып, кӧзіділген счётха ысчалар. Пірееде оларға, киртіндіріп алар пӧгiннең, кӧмес ахча ыс пирчелер, че анаң пазох ахча ызарға чӧптепчелер, андада ахча улам кӧп пол парар тіп. Соонаң алаахтыртхан кізінің ахчазы тоозыл парза, палғалыс ӱзіл парча, «инвестицияа» пирген ахча кӱҷӱрлерде халча.
Тарап парған сайбағлар санында адирға чарир курьерлер алай домофон алыстырчатхан специалисттер полып чуртағҷыларны алаахтырып алчатханын. Анда олар ысхан кодты адап пирерге сурынчалар. Че ол код пастыра кӱҷӱрлер кізінің банк счёттарынзар кiріп алчалар. Пасха даа оңдайнаң кӱҷӱрлестер кӧп иділче. Дропперлер кем полчатханын кӧп кiзi пілче. Ам даа иргi оңдайнаң тузаланчалар, хаҷан туғаны саайға кір парған, ам ол пыролатча, аны позыдарға ахча кирек тіп. Ӱрӱк парған кізі туғанына, палазына хайдағ даа оңдайнаң полыс пирерге тимде полча. Аннаң кӱҷӱрлер тузаланчалар.
Сергей Кондрашов кредиттерҷе сайбағлардаңар чоохтаан. Хайди ол таныхтаан, кӱҷӱрлер «Хазна полызығлары» порталда кізінің кабинедін сайбааннаңар искiріп, анда кредит алчалар тiп хорғытчалар. Че пілерге кирек, «Хазна полызығлары» уғаа чахсы арачылалча, андар пасха кізі кір полбас. Кізі позы ла позының искіріглерін сетьтерде таратпаза, андар кіріп алар оңдай чох полар. Позының адына пасха кізі кредит ал полбас иң ізестіг оңдай – «Хазна полызығларында» алай банк пастыра посха кредит ал полбас оңдай турғыс салары. Андада пір дее кізі сiрернiң адыңарға кредит ал полбас. Позыңарға кирек полза, ол оңдайны хыйа идібізерге оой. Россияда кредит посха ал полбас оңдайны кӧп кізі турғызып алған, Хакасияда – полған на 10-ҷы кізі.
Егор Медяник банктағы киректернең палғалыстығ сайбағлардаңар чоох апарған. Ол кізілерге постарынаңар искіріглерні таратпасха чӧп пирче. Телефонҷа хайдағ-да ссылкалар ысчатсалар, андар кірерге чарабас, анда кӱҷӱрлер сағыпчалар. Ызылған кодтарны оларға адирға кирек чоғыл. Банктар ахчаны чігленістіг счёттарға ысчатханын 124 миллион хати тохтатханнар, iди олар триллионнар салковай арачылап алған поларлар. Кӱҷӱрлер кізілернің ӧрінізінең дее тузаланчалар, кӧзідімге, лотереяҷа ахча утып алғазар тiп. Андада кiзi, ӧрін парып, сизiктiг поларын даа ундут салча. Хайдағ даа киректе, ибіре чахсы сағынып, тузында тохтабызарға кирек. Халғанҷы туста дропперлернең палғалыстығ сайбағлар ілезіне кӧп сығарылча, олар постарының банк карталарын тузаланарға пирібiсчелер алай постарының счёттарынҷа ахча ызар оңдай кӱҷӱрлерге пирчелер.
Кӱҷӱрлер, ФСБ, МВД, банктар тоғынҷылары полып, удаа сығдыратчатсалар алай, «Хазна полызығлары» порталда пос кабинеді сайбалғаннаңар искіріп, сірернің адыңарға кредит алчалар тіп хорғытчатсалар, хайдар айланарға кирек, улам кирек иирде алай хараазын полчатса? Аннаңар искірген Татьяна Новак. Аның чооғынаң, Хакасияда хараа-кӱнӧрте киртініс телефоны тоғынча. «Пірге социальнай телефон» службазы 2010 чылдаң тоғынып пастаан, аның номерi – 8-800-2000-122, кізінiң телефонында ахча чох таа полза, ол тоғынча, сығдырадыс – тикке. Пылтырдаң службада хысха номер кирілген – 124. Сығдыратса, посты адирға даа кирек чоғыл, службада пӧзік ӱгредiгліг психологтар істенчелер. Олар хайдағ даа сурығҷа полыс пирерге кӱстенчелер. Кізее кӱҷӱрлер сығдыратчатханнаңар чiгленіс полза, палғалысты олох туста ӱзібізерге кирек. Сайбағҷылар кредиттердеңер чоох апарчатсалар, чоохтазығны тохтадып, банксар искірерге кирек, банк счётты ӱр нимеске чаап салар. Постарыңа, тізең, полициязар айланарға кирек.
Мероприятие прай чахсы ирткен, тузалығ полған. Че ӧӧні – сизiндіріглер прайзына тузалығ ползын.
Сом Илона Каковани
Автор :
Николай Султреков
| Пн | Вт | Ср | Чт | Пт | Сб | Вс |
| 30 | 31 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 |
| 27 | 28 | 29 | 30 | 1 | 2 | 3 |
Кӱн таңмазы
Хакасияда
Россияда
Тилекейде
