Оларның тоғызы чуртастың прай сарина теелче
13.03.2026
Хабарлар
Чыылығның президиумында изере одырчалар Пётр Воронин, Аяс Чудаан-оол, Валентин Коновалов паза Олег Нарожный
Тоғыс салтарлары. Россияның юстиция министерствозының Хакасияҷа устааның 2025 чылдағы тоғыс салтарларын кӧрерінҷе паза 2026 чылға пӧгіннер турғызарынҷа алғым чыылии ирткен
Чыылығны асхан Россияның юстиция министерствозының Хакасияҷа устааның пастығы Аяс Май-оолович Чудаан-оол. Хайди ол искiрген, мероприятиенiң тоғызында араласчалар Хакасия пазы Валентин Коновалов, Ӧӧркі Чӧп кнезінің тоғызын толдырчатхан Пётр Воронин, Ӧӧркі чарғы кнезі Олег Нарожный, Халыхтар палатазының кнезі Ольга Левченко, Хакасияның кізі праволарынҷа уполномоченнайы Светлана Могилина паза республиканың министерство-ведомстволарының устағҷылары.
Федеральнай министерствоның Хакасияҷа устааның пастығы Аяс Чудаан-оол позының холындағы ведомствоның ирткен чылдағы тоғыс салтарларынаңар чоохтаан паза пу чылға пӧгіннер турғысхан. Аның чооғынаң, ведомствоның ӧӧн кӧстеглерінің пірсі полча правоны Хакасияда пірге ит салары. Iди ирткен чылда республиканың 1552 нормативнай право актынҷа экспертиза иртірілген. Аның салтарында федеральнай законодательстваа киліспинчеткен прай сайбағлар тӱзеділген.
2025 чылда муниципальнай пӱдістернің 64 уставы санға турғызылған, 49 право актына тӱзедіглер кирілген. Муниципалитеттерге 78 уставтың проекті тимнелген, ай сай оларның законодательстваа киліcчеткені сыныхталча. Прокурорларнаң паза региондағы минюст специалисттерінең хада орындағы пос устаныс органнарына методика паза практика полызығлары пирілче. Iди чыылығлар, семинарлар, тегілек столлар иртірілче. 2025 чылда 500 азыра андағ мероприятие иртірілген.
Хакасияда 819 коммерческай нимес пірiгіc (НКО) санға турғызылған, чылдаң чылға оларның саны ӧзіп ле одырча. Олар хазна санына электроннай кӧрімде турғызылчалар. Пылтыр оларның 90,5 % электроннай кӧрімде санға турғызылған. 2025 чылда НКО-ларның тоғызын сыныхтир 28 мероприятие иртiрілген, салтарында закон сайбалғаннаңар 26 сизiндірiг иділген, административнай сайбағлардаңар ӱс протокол пазылған. Хатап сайбағлар итчеткен ӱчӱн, НКО-ларны чох идердеңер чарғызар 20 иск ызылған.
Алынҷа хайығ салылча экстремизмге тоғырланарына, iдӧк, НКО-ларнаң тузаланып, терроризмге ахчанаң полысчатханына паза пасха ханнар агенттерінеңер законодательство толдырылчатханына. Хакасияҷа УФСБ-наң паза МВД-наң хада-пірге тоғыс апарылғанда, Россияның минюсты реестріне пастағызын на андағ агент полчатхан пір кізі кирілген. Ведомствоның сурынызынҷа 48 НКО сыныхталған. Iдӧк религия ӧмелерiнің араласчылары сайбағлар идеріне тартылчатханы тӧреміл сыныхталча.
Ведомство тоғызының ӧӧн кӧстеглерінің пірсі iдӧк полча чонға юрист полызиин тикке пирер сферадағы хазна политиказын чуртасха кирері. Халғанҷы чылларда пу тоғыс тӱзiмніг апарылча. Iди 2025 чылда 2529 киректе андағ полызығ пирілген. Хакасия пазы Валентин Коноваловтың чарадиинаң 2023 чылның 1 улуғ хырлас айынаң республикада Госюрбюро тоғынып пастабысхан, аның штадында пӧзік квалификациялығ пис юрист тоғынча. Андағ уғаа кирек чарадығ алылған сылтаанда Хакасияның 100 муң азыра чуртағҷызына юрист полызии тикке пирілген.
2023 чылдаң ведомствоның тоғынҷылары республика чонына правоҷа полызығ пирерге, кізiлернең тоғазығлар иртірерге муниципальнай пӱдістерзер чӧрчелер. Андағ тоғысха Госюрбюроның тоғынҷылары, адвокаттар, нотариустар, «Ада чир-суубыс арачылағҷылары» фондтың, УФСИН-ның, УФССП-ның кізілері тартылчалар. Андағ чорыхтарда чуртағҷылар чахсы юрист полызиин алчалар. Ағбанда даа кӧп кізінең тоғазығлар иртірілче.
Кӧзідімге, пылтыр национальнай музейде иртірілген пір ле мероприятиеде 250 кізінең тоғазығ иртірілген, ол санда СВО араласчыларынаң паза оларның сӧбірелерінең. Прай алза, ирткен чылда 1821 киректе СВО араласчыларына паза оларның сӧбірелеріне юрист полызии тикке пирілген.
Аяс Май-оолович позының чооғында чуртастың прай даа сфераларында хайдағ тоғыс апарылғаннаңар искірген паза саннар кӧп адаан. Iдӧк ол позының ведомствозына пу чылда хайдағ пӧгіннер толдырарға киректеңер искірген.
Анаң Валентин Коновалов улуғ нимес чоох тутхан:
– Россияның юстиция министерствозының Хакасияҷа устаа республика чуртазының прай даа сфераларында улуғ тоғыс апарча. Республиканың правительствозы кізi праволарын паза пос чуртазын арачылир сферада аннаң хада-пірге тоғыс апарча. Регионны тилідер стратегияны толдырар тоғыс тӱзімніг апарыларына ізенчем. Амды экстремизмге тоғырланары сірернің тоғызыңарның ӧӧн кӧстеглерінің пірсі полча. Аннаң тоғыр кӱрезiг апарар профилактика тоғызында салтарларнаң, «хузурухтарнаң» кӱрезерге нимес, аның чилегелерін чох идерге киректелче. Сiрер сыныхтағ ла тоғызын апарбинчазар, практикада чахсы хабазығ пирчезер. Правительство хада-пірге тоғынарға сыбыра азых, андағ тоғыс пістің арабыста хаҷанох иптел парған. Тоғызыңар мыннаң мындар чахсы парзын, пик хазых, наа чидіглер сірерге!
Чыылығда iдӧк чоох тутханнар Пётр Воронин, Ольга Левченко, Светлана Могилина паза Олег Нарожный. Полғаны ла чахсы істенчеткен тоғынҷыларға алғыстас пічіктерін читірген.
Мероприятие пасталар алнында (ол «Азия» отельде ирткен) пу ведомствода почерковед полып тоғынчатхан Татьяна Михайловна Миндибекованаң чоох алысхабыс. Татьяна, Асхыстағы лицей-интернатты тоозып, таныстарынаң Хыдатсар тілбесчі поларға ӱгренерге парыбысхан. Амды хыдат тілiн чахсы пілче. Анаң ол ХГУ-да бакалавриатты паза магистратураны «юриспруденция» специальностьча тоосхан. Ам федеральнай министерствоның Хакасияҷа устаанда хазнаның чарғы экспертизаларында почерковед полча, тоғызына хынча. Татьяна Михайловна сӧбірезінең Ағбанда чуртапча, хада хонғаны Евгений Сергеевич Миндибеков «Сибинтек» компанияда «Роснефтьтің» заправказында инженер полча. Оларның 5 частығ хызыҷаа пар, ол олған садынзар чӧрче.
Почерковед Татьяна Миндибекова
Татьяна Михайловнаның паба-iҷезі Таштып аймаандағы Харачул аалдаңнар, ам Асхыста чуртапчалар. Пабазы Михаил Васильевич Султреков пос киреенең айғасча, iҷезі Наталья Трофимовна орындағы лицей-интернатта ӱгретчі полча.
Сомнар Илона Каковани
Автор :
Николай Султреков
| Пн | Вт | Ср | Чт | Пт | Сб | Вс |
| 28 | 29 | 30 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
| 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 |
| 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 |
| 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 | 1 |
Кӱн таңмазы
Хакасияда
Россияда
Тилекейде
