Тоғыста даа, сӧбiреде дее чахсы маңнаныстығ
06.03.2026
Хабарлар
Россияның Хакасияҷа УФСИН-ның Асхыстағы инспекторы, істіндегі службаның майоры паза кӧп палалығ іҷе Наталья Мишакова
Ипчiлернiң чоннар аразындағы кӱнiне. Полғаны ла пу кӱнде иң пастағызын iҷезiн ӱлӱкӱннең алғыстабызарға маңзырапча. Прайзы даа чаразар тiп сағынчам, сӧбiре часказы – iҷе холында
Пӱӱнгi кӱнде ипчiлер иреннернең тиңнең тиңе тоғынчалар, сӧбiрее парыс ағылчалар паза иркеҷектерiнең айғазарға маңнанчалар. Сынны чоохтаза, андағ маңнаныстығ ипчiлер чир-суубыста асхынах нимес. Оларның пiрсi – паарсах паза прай чӱрек чылиин палаларына паза хонғанына читiрчеткен Наталья Мишакова. Уголовно-толдырығлығ системада службазын апарып, позын турыстығ тоғынҷы чiли кӧзiтче, «За отличие в службе» медальнаң таныхтатхан, «Пастағы класстығ специалиcт» квалификация званиезi пар.
Палалар, чуртаста орта чол таап, иптiг тудыныстығ полғаны iҷе-пабаның чидии полча. Наталья паза Леонид Мишаковтар чахсы пiлiзiп чуртапчатханнаңар паза турыстығ палалар ӧскiрчеткеннеңер 2022 чылда «Родительская доблесть Хакасии» медальнаң таныхтатханнар. Ағаа хоза, пӱӱл Россия президентi Владимир Путин ирепчее «Родительская слава» орденнің медальын сыйлирдаңар чарадығда хол салыбысхан. Андағ пӧзiк хазна сыйии пик хоныхтығ сӧбiрелерге, хайда турыстығ паза кӱстенҷiк палалар ӧсче, читiрiлче.
– Наталья Владиславовна, постарыңнаңар чоохтап пирiңер.
– Минiң тӧреен-ӧскен чирiм –Ағбан город. Хакас хазна университедiн юрист специальнозынҷа тоосхам. Право хайраллаҷаң органнарда 21 чыл iстен парирбын, уголовно-толдырығлығ системада 2021 чылдаң сығара тоғынчам. Мин Россияның Хакасияҷа УФСИН-ның Асхыстағы инспекторы полчам, iстiндегi службаның майоры званиелiгбiн.
Чибiргi чыл мының алнында Леонид Мишаковнаң хоных хонғабыс. Ол iдӧк право хайраллаҷаң органнарда iстенче. Анда 2000 чылдаң тоғын парир, сағам Асхыс аймаандағы Россияның ОМВД-зының пастығы полча, полковник званиее чидiнген. Пiс пис пала ӧскiр парчабыс.
– Сӧбiреде сiрернiң тоғызыңарға хайди хайчалар?
– Минiң хонғаным уғаа чахсы кiзi. Ол, право хайраллаҷаң органнарда iстенчеткеннеңер, минiң тоғызымны чахсы сизiнче. Ағаа хоза, ол пiлче, сӧбiрее хайығ саларға, палаларны ӧскiрерге пiстiң тоғызыбыснаң оой нимес, аннаңар хаҷан даа мағаа хабасча. Ол палаларнаң паза иб аразындағы хайыныстарнаң айғасча. Хонғаным мағаа полыспаан полза, пу тоғыста iстен полбасчыхпын.
Палаларым даа, хонғаным даа мағаа поғдархапчалар, чидiглерiме ӧрiнчелер. Сӧбiрем мағаа кӱс пирче, чуртазымда чӧлег полча. Оларға прайзына алғызым читiрчем.
– Сiрернiң улуғ сӧбiре, палаларнаң айғазарға хайди тус таапчазар?
– Палалар кiчiг полғанда, сидiк пiлдiрҷең. Тоғыста маң чох полҷаң, хонғаным даа кӧп тоғынҷаң. Кiчiгде палалар удаа ағырыбысчалар, имнег туразынзар парарға кирек, тоғыста итчең ниме кӧп, сидiгӧк полҷаң. Ол туста аға-ууҷалар хабасчаңнар.
– Палалар хайда ӱгренчеткеннеңер, нименең айғасчатханнаңар чоохтап пирiңер.
– Тун хызыбыс Арина Ыраххы Востоктағы федеральнай университетте юрист школазында ӱзiнҷi курcта ӱгренче. Ол юрист специальнозын алча. Арина ӧткiн тудыныстығ, ӱгредiгдең пос туста волейболнаң айғасча. Ол амыр хылыхтығ, улуғларнаң даа, чииттернең дее чахсы пiлiсче, кiзiлерзер хаҷан даа улуғласнаң айланча. Чахсы ӱгренче, кинделер хығырарға паза кӧглер истерге хынча. Школада ӱгренчеткен тустох аймах грамоталарнаң паза алғыстас пiчiктерiнең таныхтатчаң. Ағаа хоза, ол пiстiң полысчыбыс, туңмаларын кӧрерiнде паза иб аразында хайынарында чӧлег полча.
Артур оолғыбыс, Россия МВД-зының Санкт-Петербургтағы Суворовтың чааҷы училищезiн тоозып, амды Россия МВД-зының Омсктағы академиязында пастағы курста ӱгренче. Ол уғаа нандырығлығ паза амыр хылыхтығ. Халых чуртаста позын ӧткiн тудынча паза олаңай кӱреснең айғасча. ГТО нормативтерiн чахсы тудыбысханнаңар, ағаа ГТО тании читiрiлген. Позын хаҷан даа турыстығ кӧзiтче, олғаннарнаң даа, улуғларнаң даа чахсы пiлiсче, чоох алысча. Ӱгренiске паза служебнай обязанностьтарға чахсы паза нандырығлығ хайчатханын училище устағҷылары таныхтааннар.
Александр Асхыстағы лицей-интернатта 8-ҷi класста ӱгренче. Пiлiстерге тартылча, чахсы паалағларға ӱгренче. Ӱгренiстең пос туста олаңай кӱрес секциязына чӧрче, муниципальнай паза регион марығларында араласча. Ол амыр хылыхтығ паза нандырығлығ пала. Школаның паза клазының чуртазында ӧткiн араласча, аннаңар грамоталарнаң паза алғыстас пiчiктерiнең таныхтатча.
Аделина хызым Н.Ф.Катановтың адынаң хакас национальнай гимназияда 7-ҷі класста ӱгренче. Ол iдӧк пiлiстерге тартылча паза чахсы паалағларға ӱгренче. Ол чайаачы пала, «Шут-хормачы» театр кружогында араласча. Аймах мероприятиелерде, школаның халых чуртазында хынып паза ӧткiн араласча, аннаңар грамоталарнаң паза алғыстас пiчiктерiнең таныхтатча.
Анна Асхыстағы лицей-интернатта 3-ҷi клаccта ӱгренче. Пiлiстерге тартылча, чахсы паалағларға ӱгренче. Ол iдӧк халых чуртаста ӧткiн тудынча, аймах грамоталар паза алғыстас пiчiктерiн алча. Анна олғаннарның искусстволар школазында теелбекнең айғасча, аның кӧңнiне кiрче.
– Сiрер сӧбiреде хайдағ полчазар? Палаларнаң хатығ алай нымзах тудынчазар?
– Мин, тоғыстаң сығып, ибзер парзам, iҷе полчам. Палаларнаң паарсах тудынчам, оларнаң чоохтазарға, ойнап аларға тус таапчам. Хонғанымнаң хаҷанох чоохтас салғабыс, тоғыс тоғыста халча, ибде пiс iҷе-паба полчабыс, палаларнаң айғасчабыс.
– Тоғыс соонаң кӧңнiңерге кiрчеткен ниме-ноонаң айғазарға тус табылча ба?
– Мин ӱӱҷiкнең айғазарға уғаа хынчам. Чахайахтар одыртчам паза оох-теек чир тамаан ӧскiрчем. Тоғыс соонаң чирнең айғазып алзам, тынанчам. Чахайахтар ӧңненчетсе, чӱрееме истiг пiлдiрче. Ӱӱҷiк тамаа чахсы ӧсчетсе, позыма поғдархастығ полча. Айғасчатхан киректернi алыстырчатса, кiзi тынанча.
Тоғыс соонаң бассейнзер сомарға пар килчем, пiрееде сӧбiренең чӧр килчебiс. Анда iдӧк спорт тренажерларында айғасчам.
– Наталья Владиславовна, сӧбiренең паза хайди тынанчазар?
– Амды, палалар ӧс парыбысханда, тынанарға чӧрерге чахсы. Кiчiг палаларнаң сидiк полҷаң. Чайғызын пiс чир-суубыстың кӧллерiнзер сыбыра чӧрчебiс. Анда чахсы тынанып алчабыс. Iдӧк республиканың танығлығ чирлерiнде пол килчебiс. Итсе, ам даа полбаан орыннар пар, аннаңар тынағ кӱннерде чорыхтарға сыхчаң сағыс пар.
Сӧбiребiснең, Артур оолғымны ӱдезiп, Санкт-Петербургсар чит пар килгебiс. Арина улуғ городсар тынанарға чӧрген, аннаңар ол пiстiң хоосханы паза адайны кӧрерге тiп ибде халған. Пасхазы прайзы чӧр килген. Анда аймах чапсых чирлерде пол килгебiс, прайзының кӧңнiне кiрген. Улуғ хызымнаң Хыдат чирiнде пол килгебiс, андағы чон хайди чуртапчатханын кӧрiп алғабыс паза оларның танығлығ орыннарынҷа экскурсияа чӧргебiс.
– Палаларнаң сӧбiреде ӧӧнiнде кем айғасча?
– Анзы пiстiң хонғанымнаң полғанының на хайиинда. Мин чиис тимнир, палаларны азырир, оларның хазиин хайығда тудар паза кип-азахтары арығ полар ӱчӱн нандырчам. Хонғанымның хайиинда, тiзең, палаларнаң чоох алызары полча, оларны ниме сағыссыратча прай пабаларынаң ӱзiрiп алчалар. Ол, орта сӧстер таап, турыстығ чӧптер пирче паза палаларны чуртаста орта чолҷа парарына кӧстепче. Леонид сыдамах хылыхтығ, аның палаларнаң чоох алызарға чахсы килiсче, аннаңар даа олар ағаа уғаа паарсахтар.
– Сӧбiреде хайдағ сiрер тимнепчеткен чиис иң хынған полча?
– Минiң «запеканкалар» татхыннығ килiсче. Прайзы оларны хынып чiпче. Студенттерiм тынағ кӱннерге ибзер килзелер, хайди даа аны тимнирге сурынчалар.
– Сiрер кӧп палалығ сӧбiре чiли хазна хабазығларынаң тузаланчазар ба?
– Я, коммунальнай полызығлар ӱчӱн компенсация тӧлелче, чылда пiр хати школаа тетрадь-ручкалар аларына ахча пирiлче. Кӧп палалығ сӧбiрелерге хабазығлар ӱчӱн Россия президентi Владимир Путинге улуғ алғыс читiрчем. Сӧбiребiснең Санкт-Петербургсар чӧргенде, кӧп палалығ полчатханын киречiлепчеткен удостоверение хоостыра пiс илееде чирзер тикке кiр полғабыс. Кӧзiдiмге, «Петергоф» музей-заповедниксер, «Государственный Эрмитаж» хоосчылар музейiнзер паза пасха даа чапсых чирлерзер. Мин прай таныс кӧп палалығ сӧбiрелерге анзын чоохтап пиргем, кӧбiзi аннаңар пiлбинче полар.
– Ипчiлернiң чоннар аразындағы кӱнi сiрернiң сӧбiреңерде хайди иртчеткеннеңер чоохтап пирiңер.
– Ол ӱлӱкӱнге мин тың хынчам. Ол уғаа чахсы иртче. Хонғаным ол кӱнде пiрее пасхаҷыл оңдайнаң алғыстабызарға кӱстенче. Ол оолларынаң хада пiрее чапсых чиис тимнепче. Леонид мағаа, хыстарыма хайди даа чахайахтар сыйлапча. Пiсті ол кӱн пiр дее ниме иттiрбинчелер, прай постары хайынчалар паза iдiс-хамыс чуупчалар. 8 Мартта мин хыстарымнаң тынанчам. Сӧбiредегi иреннерiбiс пайрамнығ стол салчалар, ол кӱнде таныстар даа пiссер ааллап килерге хынчалар. Хонғаным уғаа татхыннығ чиис тимнепче. Мин паза хыстарым ӱлӱкӱннi чидiкпин сағыпчабыс.
– Наталья Владиславовна, ипчiлернi чағдапчатхан ӱлӱкӱннең алғыстап, чылығ сӧстер читiр пирерҷiксер.
– Аарлығ ипчiлер, чир-суубыстың абахайлары, Ипчiлернiң чоннар аразындағы кӱнiнең сiрернi алғыстапчам! Прайзы хаҷан даа пик хазыхтығ, часкалығ хоныхтығ паза чалахай кӧңнiлiг полыңар. Чир-суубыста амыр чуртас паза айас тигiр ползын. Полған на кӱн сiрерге ӧрiнiс сыйлазын!
Коллаж Дмитрий Сунчугашевти
Автор :
Чоохтасхан Наталья Тюкпеева
| Пн | Вт | Ср | Чт | Пт | Сб | Вс |
| 27 | 28 | 29 | 30 | 1 | 2 | 3 |
| 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 |
| 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 |
| 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
Кӱн таңмазы
Хакасияда
Россияда
Тилекейде
