Чииттерні піріктiрчеткен кін
04.03.2026
Хабарлар
Кӧк хайадағы Пастағылар чӧрiмiнiң араласчылары
Чӧрім. Пу наада Алтай аймаандағы Кӧк хайа аалда Пастағылар чӧрімінің кіні азылған. Чиит улусты ол танығлығ кӱннең Хакасия пазы Валентин Коновалов паза аймах пазы Ирина Войнова алғыстааннар
Культура туразы
Алтай аймааның Кӧк хайа аалындағы Культура туразында чон илееде полған. 1986 чылда пӱдірілген тураның істінде клуб тоғынҷылары, ӱгренҷілер, ӱгретчілер паза «Соловушки» ӧменің кічіг частығ араласчылары аарлығ аалҷыларны чидікпин сахтааннар.
Хакасия пазы килгелек полған. Аймах пазы, полған на минутаны тикке иртiрбеске кӧнік парған кізі, чыылысхан хабарҷыларны «Соловушки» ӧменең таныстырған. Чайаачы ӧменiң кічіг араласчылары, орыс кип-азаан кис салып, чыылған улуссар кӱлiніп ала кӧр турғаннар. Сизінгенде, пу хайыныс иркеҷектернiң кӧңніне кірчеткен. Олар улуғларның чоохтарын ситкіп ис турғаннар. Ирина Ивановна хабарҷыларның хайиин оларзар айландырғанда, кічіг кӧгҷілер, сах андох сіліг турыбызып, аалҷыларзар харах албин кӧр сыхханнар. Сомҷылар, тізең, оларны сомға суур сыхханнар.
Чоохтирға кирек, Совет ӱлгӱзі тузында пӱдірілген Культура туразы тастынаң даа, істінең дее уғаа иптіг кӧрінче. Пӱӱнгі кӱнде мында аалның ӧткін чииттері чайаачы устарын таптапчалар паза пос таланттарын асчалар. Ідӧк олғаннарға кӧп кружок иртiрілче. Орындағы «Соловушки» ӧмезер аалның иң кічіг чуртағҷылары чӧрчеттір. Иркеҷектер анда орыс чонның сарыннарын кӧглирге паза теелбектерін толдырарға ӱгренчелер. Олар, сала ӧс парзалар, «Печки-лавочки» ансамбльзар парыбысчаттырлар.
Хайди таныхтаан аймах пазы, Культура туразын истіг тудар ӱчӱн тыхтағ тоғыстарын кӧп толдырарға килiсче. Іди ӱр ниместе тураның ікінҷі хадылында фольклор кабинеді нааҷылалтыр. Тыхтағ тоғыстары пір айға ла прай иділ партыр. Ідӧк ӱр ниместе олғаннарға теелбек кабинеді, сцена, кӧрігҷілер залы нааҷылалтыр. Амды ағаа хоза клубтың ікінҷі хадылында Пастағылар чӧрімiнің кіні орныхча.
Кӱмӱс волонтёрлар
Клубтың ікінҷі хадылынзар сыхсаңох, аалҷының хараана чӱленҷең сетьтер тасталча. Ол сетьтерні орындағы чағбан чӱректіг ууҷалар палғапчалар. Оларның пірсі Любовь Алексеевна полча. Ол кӱмӱс волонтёрларның санына кірче.
– Піс мында чӱленҷең сетьтерні 2023 чылдаң палғапчабыс. 2022 чылда ол тоғысты орта апарарға ӱгренгебіс. Анаң 2023 чылда чааҷыларыбысха хабазып пастаабыс. Пӱӱн улии 3*6 метр пір сеть тимнеп салдыбыс. Ікінҷізі тимде полза, піс оларны ызарбыс. Піс пу тоғысты хысхы сай апарчабыс. Чайғызын, тізең, ӱӱҷiкте тоғыс уғаа кӧп, аннаңар сетьтер палғирын тохтатчабыс. 2023 чылдаң сығара пістің ӧме 101 чӱленҷең сеть палғап салды, – теен Любовь Алексеевна.
Кӧк хайа аалдағы кӱмӱс волонтёрлар ӧнетін чаа операциязының чааҷыларына сетьтер палғапчалар паза окоп свечiлерін тимнепчелер. Ӱр ниместе ле олар прай тимнелген свечiлерні гуманитарнай полызығнаң ызыбыстырлар. Аалдағы сигіс ууҷа чааҷыларға сетьтер палғирға паза свечiлер тимнирге сыбыра чӧрчеттір.
Чапсых тоғазығ
Алтай аймаандағы Пастағылар чӧрімінің кіні «Флагманы возможностей» пилот проекті полызиинаң азылған. Ол проектте тиксі 28 регион араласча. Пістің республикаа анда аралазарға ӱлӱс тӱскенӧк. Проект полызиинаң Хакасияда Пастағылар чӧрімінің сигіс кіні азылар. Полған на кінде прай наа оборудование турғызылар паза чиит улусха пос чолын таап аларға оңдайлар пирілер.
Кӧк хайадағы Пастағылар чӧрімінің кінінде прай 12 кӧстегҷе тоғыс апарылар. Амды аның иң кічіг араласчылары 6 частығ иркеҷектер полчалар. Андағ оңдайнаң олғаннарны кічігдеңӧк ӧткін чуртас апарарға кӧніктірчелер.
Наа кінні «Чииттер паза олғаннар» нацпроектче чуртасха киргеннер. Анда чиит улус саблығ кізілернең паза СВО ветераннарынаң тоғас турар.
Кін пайрамни азыл парғанда, Валентин Коновалов Алтай аймааның ӧткін чииттерінең, тоғазып, чоохтасхан. Ол тоғазығ «Классные встречи» мероприятие хоостыра ирткен.
– Наа кін таланттығ олғаннарны, чииттерні паза оларның устағҷыларын піріктiрчеткен орын полар паза Хакасияны уламох истіг идерге полызар тіп сағынчам, – теен Валентин Олегович, чыылған чииттерзер айланып.
Тоғазығда Алтай аймааның ӧткін чииттері Хакасия пазына аймах-пасха сурығлар пиргеннер. Оол-хыстар Валентин Коноваловтың чиит тузынаңар кӧп сурғаннар. Республика пазы, чииттернің сурығларынаң хыйа парбин, студент тузы хайди ирткеннеңер чазырбин чоохтап пирген. Ідӧк ол чииттерні аймах-пасха сферада кӧп наа піліс аларға чӧптеен.
Сизінгенде, Хакасия пазынаң тоғасхан чииттер таңдағызынаңар пӱӱнӧк сағынчалар. Олар, алнынзар кӧріп, хайдағ профессия таллап алҷаң тіп сағысха тӱсчелер. Араласчыларның хайзы-да кондитер, кем-де дизайнер поларға пӧгінчеттір.
Алтай аймаандағы Хойбал аалның чиит чуртағҷызы Александра Саверчук ідӧк тоғазығда араласхан. 6-ҷы класстың ӱгренҷізі, Пастағылар чӧрімінің ӧткін араласчызы полып, Валентин Коноваловтың холынаң алғыстас пічиин алған.
– Мин пу чӧрімде хынып араласчам. Пістің аалдағы школада чӧрімнің пӧлии парох. Анда школамның иң ӧткін ӱгренҷілері араласчалар. Пастағылар чӧрімінзер кірчеткен ӱгренҷілерге, школа тоосса, хоза баллар пирілче. Ол хоза баллар оол-хыстарға вузсар кіріп аларға полысча. Мин дее соонаң ол оңдайнаң тузалан халарға пӧгінчем. Ӧс парзам, дизайнер поларға сағынчам, – теен ӧткін ӱгренҷі.
Сом Дмитрий Сунчугашевти
Автор :
Ольга Томочакова
| Пн | Вт | Ср | Чт | Пт | Сб | Вс |
| 27 | 28 | 29 | 30 | 1 | 2 | 3 |
| 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 |
| 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 |
| 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
Кӱн таңмазы
Хакасияда
Россияда
Тилекейде



