Ӱзӱрлелген салковай – ол тоғынып алған ахча
27.02.2026
Хабарлар
Экономика тилiзi министрiнiң пастағы орынҷызы Людмила Халтанова республиканың Чуртас-экономика тилiзi стратегиязынаңар искiрген
Ӱлгӱ. Азығ айының 24-ҷi кӱнiнде Хакас Республика правительствозының теестегi чыылии ирткен
Чыылығның пастағы сурығлары санында – садығлар киреендегi контракт системазын оңдайлирынҷа хазна комитедінің сан пирізі.
– Пістің садығлар киреендегі контракт системазын оңдайлирынҷа хазна комитедінің тоғызын федеральнай синде, Сибирь синінде пір ле хати таныхтабааннар, – искірген Валентин Коновалов. – 2025 чылда республика садығларның тӱзімін ӧскірібіcкен. Бюджет ахчазының ӱзӱрлезі пір миллиард салковайға чағын полған. Ол чахсы кӧзідім, мында улуғ туза ағылған муниципальнай садығларны піріктiргені, пір оңдайлығ иткені.
Республика устағҷызы полған на ӱзӱрлелген салковайны тоғынып алған ахчаны чіли кӧрерге кирек тіп таныхтаан. Аннаңар республика правительствозы пу сурыға алынҷа хайығ салча.
Хакасияның садығлар киреендегі контракт системазын оңдайлирынҷа хазна комитедінің кнезі Владимир Петров ирткен чылда комитет 10 муң артиинаң садығлар тоғызын иртірген тіп чоохтаан. Оларның тиксі паазы пастап 13 миллиард 599 миллион салковайҷа полған. Комитет специалисттері ситкіп тоғыныбысханнар, салтарында контракттарның тиксі сині 12 миллиард 647 миллионҷа салковай пол парған.
– Іди бюджет ахчазының ӱзӱрлезі 950 миллион 701 муң салковай алай ба тиксі ахчаның читi проценті полған, – чарытхан хазна комитедінің устағҷызы.
Хакасия садығлар иртірерінде пӧзік конкуренциязын кӧзіттір, Сибирьдегі федеральнай округта пістің республика бюджет ахчазын ӱзӱрлир кӧзідімҷе 6-ҷы орында пол парған, тиксі хазнада – 22-ҷі орында.
Хазна комитеді ідӧк пірге садығлар иртіріп пастабыстыр. 2025 чылда 2232 пірге садығ иртірілтір, тиксі 1 миллиард 296 миллионҷа салковайға. Ӱзӱрлес 82 миллион 637 муң салковайға читтір. 2025 чылда комитет пірге садығлар апарарын алғыдыбыстыр – андар пастағызын на хара тас садызарын кирібістірлер. Хара тасча тӧрт пірге садығ иртірілтір, тиксі 8,3 миллион салковайға, ӱзӱрлес 359 муң салковай пол партыр.
– Хара тас садызарынҷа аукционнар иртірерінҷе тоғыс узарадылар, – искірген Владимир Петров. – Ол кирексініcнең тузаланчатханы паза бюджет ахчазы ӱзӱрлелчеткені кӧрінче.
Ідӧк, Хакасия пазының чахиин толдырып, хазна комитеді пӱӱл пастағызын на муниципальнай чахығҷыларға ас-тамах садызарынҷа пірге садығлар иртірерге тимненчеттір. Ол тоғыс бюджет ахчазын ӱзӱрлирге паза садығларны азых идерге оңдай пирер тіп таныхтаан хазна комитедінің кнезі.
Валентин Коновалов муниципалитеттерні муниципальнай садығларға хозыларға кӧӧктірерге кирек тіп таныхтаан. Хайзы улуғ муниципальнай пӱдістер ол піріктірілген оңдайға ам даа кіргелек осхастар.
– Салтар пар нооза, ағаа хоза ол кічіг нимес, – теен Хакасия пазы. – Нинҷее кӧп муниципалитет хозылар, анҷаа кӧп піс садығларда ӱзӱрлеп аларбыстар.
Чыылығда республиканың экономика тилізінің ӧӧн кӧстеглеріне алынҷа хайығ салылған. Ол кӧcтеглер регионның Чуртас-экономика тилізі стратегиязында кӧріл парғаннар.
Хакасия правительствозы, санкциялар хыза пасчатхан оңдайларда, предприятиелерге паза идінҷектерге пис чыл мының алнында кирілген хабазығларны прайзын артызарға кӱстенче. Ол хабазығлар ӧӧнінде тӧбін налог ставкаларынаң палғалыстығлар.
– Льготалар сылтаанда кічіг паза ортын пос киреенең айғасчатханнарның саны хызырылчатханын тохтадып алғабыс, – таныхтаан Валентин Коновалов. – Тастындағы сылтағлар пар даа полза, 2021 чылдаң пасти МСП субъекттері саны чылдаң чылға ӧсче.
Салтарында олардаң налог ахчазы кірчеткені ідӧк ӧзіп одырча. Пу чылның азығ айының 10-ҷы кӱніне республикада 19 муңҷа МСП субъекті санға алылтыр, ирткен чылның олох тузынаң тиңнестірзе, 804-ке кӧп.
– Ӧзіс федеральнай паза регион хабазығларынаң, ол санда Хакасия правительствозы МСП субъекттеріне налог льготаларын артызардаңар чарадығлар алғанынаң, палғалыстығ. Піс алылған чарадығларның тӱзімін кӧрчебіс, – искірген республиканың экономика тилізі министрінің пастағы орынҷызы Людмила Халтанова.
Ол тоғынчатхан хабазығлардаңар чоохтап пирген. «Мой бизнес» кінде МСП-ға хабасчаң инфраструктура тӧстелген. 2025 чылда республиканың кічіг кредиттер пирчеткен чыындызы 79 микрозайм пиртір, тиксі 205 миллион салковайға. Андағ кредиттер кирексініснең тузаланчатханда, пӱӱл пу кӧстеге ахчаны ӧскірібізерге пӧгінчелер.
2025 чылда Гарантиялығ чыынды МСП субъекттеріне 50 поручительство пиртір, тиксі 283 миллион салковайға. Инвестиция тилізі агентствозы 67 проектті хайығда тутча. Олар ӧӧнінде туризмнең, ниме-ноо сығарызынаң, аал хониинаң паза транспортнаң таарлағлар тартарынаң палғалыстығлар.
2026 чылда промышленностьты тилідеріне 825 миллион салковай позыдылар.
СВО араласчылары тӧстеен пос кирее субъекттеріне тӧбін синніг налог ставкалары турғызылар. Людмила Халтанованың искіриинең, нинҷе-де ле регион мындағ чарадығ алған. 2026 чылда Хакасия правительствозы ағаа хоза идінҷектерге – СВО араласчыларына – 1 миллион салковайға теере гранттар пир турарға пӧгінче.
Валентин Коновалов Чуртас-экономика тилізі стратегиязын чуртасха кирерін, ӧӧн отрасльларға хайығ салып, узарадарға киректелчеткенін таныхтаан. Кӧзідімге пӱдіріг сферазын ағылған, 2025 чылда ол иң чахсы салтарлар кӧзіткен. Ирткен чылда регионда 515, 6 муң квадраттығ метр тузаланысха кирілген – 2024 чылнаң тиңнестірзе, 41,4 процентке кӧп.
– 2025 чылда полған на чуртағҷаа чурттың пір квадраттығ метрi пӱдіріл парған, – таныхтаан Хакасия пазы. – Мындағ ниме Хакасияда хаҷан даа полбаан. Ол тоғысты ӧскірер оңдай ам даа пар, промышленность пӱдірии ідӧк ӧткін апарылча. Туризм паза пӱдіріг экономика тилізіне улуғ туза ағылчалар.
Cом Хакасия правительствозы пресс-службазыни
Автор :
Альберт Толмашов
| Пн | Вт | Ср | Чт | Пт | Сб | Вс |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 1 |
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 |
| 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 |
| 30 | 31 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
Кӱн таңмазы
Хакасияда
Россияда
Тилекейде
