Имҷiлер чидiспинчеткенi – ӱлгӱ хайиинда
03.02.2026
Хабарлар
Хакасия пазы Валентин Коновалов сурығларға нандырча
Кӧнi эфир. Хакасия пазы Валентин Коновалов РТС телеканалда кӧнi эфир пастыра чон сурығларына теестегi хати нандырған
Кӧнi эфирнi РТС телеканалның хабарҷызы Эдуард Иванов паза Хакасия пазының пресс-службазының устағҷызы Константин Новоторженцев апарғаннар.
Эдуард Иванов:
– Пастағы сурығ имнег киреене теелче. Валентин Олегович, имнег киреене специалисттернi тимнеп алар ӱчӱн паза оларны имнег учреждениелерiнзер тартып алар ӱчӱн республика хайдағ тоғыс апарча?
Валентин Коновалов:
– Халғанҷы пис чыл аразына пiс чииттернi кӧстеглiг оңдайҷа ӱгредерiн iкi хати ӧскiрiп алғабыс. Пӱӱл пiстiң имнег учреждениелерiнзер кӧстеглiг оңдайҷа ӱгренген 80 азыра чиит специалист тоғынарға килерге кирек, 800-i, тiзең, ам даа ӱгренче. Олар имҷiлер паза ортын имнег персоналы. Прайзы регионда улуғ кирексiнiсте.
Имҷiлер чидiспинчеткенi – ол тиксi хазнаның ағырсымнығ сурии. Тиктең нимес кӧстеглiг оңдайҷа ӱгренген чииттер диплом алған соонаң нинҷе-де чыл имнег учреждениезінде хайди даа тоғын саларға киректеңер чарадығ федеральнай синде алылған. Ол чиит специалисттернi имнег учреждениелерiнде тут халарларына iзенiс пирче.
Константин Новоторженцев:
– Пӱӱл республикада хакас чонның съезді иртер. Сiрер анда аралазарға пӧгiнчезер бе?
Валентин Коновалов:
– Я, анда хайди даа аралазарбын, ол минiң тоғыс планыма хаҷанох кирiл парған. Пiс хакас родтарының Улуғлар чӧбi кiзiлерiнең сыбыра тоғасчабыс, ол-пу сурығларны ӱзӱрчебiс.
Константин Новоторженцев:
– Ағбанның паза Харатастың чуртағҷылары пу городтар аразындағы чол хаҷан азыларын Сiрердең сурчалар.
Валентин Коновалов:
– Я, пу чол хаҷанох пӱдiрiлiп пастаан. 2024 чылда Ағбан позының саринаң чол идер тоғыстарны тоос салған, ирткен чылда Ағбан пилтiрi аймаандағы Тазоба пилтiрi аал чӧбi iдӧк тоғызын толдырыбысхан. Амды Расцвет аал чӧбiнҷе парчатхан 220 метр чолны иптирге халған. Аал чӧбi пазы пу сурығҷа тоғыстар апарча. Пӱӱл ол чол азыл парарына iзенчем.
Эдуард Иванов:
– Сорығ городтағылар хысхы сай иблерiнде соохха тоопчалар. Кӧнi эфирге олардаң айланыстар илееде полған. Валентин Олегович, городтың чурт-коммунальнай киреен иптебiзер ӱчӱн анда хайдағ тоғыстар апарылча?
Валентин Коновалов:
– Ирткен не чылда «Модернизация коммунальной инфраструктуры» программаҷа Сорыға илееде ахча позыдылған, ол санда котельнайларны паза сетьтернi иптирiне. Хайди мин пiлчем, муниципалитет амды анда резерв оборудованиезiн тыхтир тоғыс апарча.
Че, пiлерге кирек, пу городтағы котельнайлар уғаа иргiлер, олар кӧп хара тас хоратчалар. Пiлдiстiг, аны нааҷылирға кирек. Iзенчем, город устағ-пастаа пу сурығларны пӧгер сағыс-кӧрiзiнең пiснең ӱлезер.
Эдуард Иванов:
– Республика чуртағҷылары хакас гимназияның наа корпузын пӱдiрер сурығны хайығда тутчалар. Чарыт пирiңер, пу тоғыс хайдағ синде парча?
Валентин Коновалов:
– Ӱр ниместе Ағбан город устағ-пастаа чир киреенең палғалыстығ пiчiктернi иптеп салған. «Глорис» проект бюрозы амды пу чир синi хоостыра проект-смета тимнепче. Пic, тiзең, «Водоканал», «Абаканская ТЭЦ», «Абаканские электрические сети» паза даа пасха организацияларнаң коммунальнай инфраструктура хоостыра тоғазығ иртiргебiс, кӧп сурығ ӱзӱргебiс.
Проект тимде полза, федерациязар айланарбыс. 2027-2028 чылларда пiске ахча кӧр саларларына iзенербiс. Анда улуғ ахча полары кӧрiлче. Анзы пiлдiстiг, пӱдiрiг материаллары паазы чылдаң ӧсче нооза.
Константин Новоторженцев:
– Пӱӱл Хазна Думазынзар табығлар иртер, чон пiлерге сағынча, Ciрер табығларда аралазарға сағынчазар ба?
Валентин Коновалов:
– Пу сурыға мағаа удаа нандырарға килiсче. Минi республика чуртағҷылары пис чылға тапханнар. Президенттiң киртiнiзi пар. Че Хазна Думазынзар парарға пӧгiн тутпинчам паза республикадаң парар сағыс чоғыл.
Эдуард Иванов:
– «Арығ кии» федеральнай проект аннаң андар чуртир ба паза аның тузазы пiлдiрче бе?
Валентин Коновалов:
– Пiс проекттi ирткен чылда чуртасха кирiп пастаабыс. 300 азыра тураа наа пес-хазан турғысхабыс. Анзы кииде оолығ ниме-ноо сингенінде пілдірген.
Пӱӱл федеральнай проект пiске хоза ахча позытхан, Ағбанда паза Харатаста 1400 азыра наа пес-хазан турғызылары кӧрiлче.
Константин Новоторженцев:
– Тадар Тис аалда хай пiрее туралар хыринда суғ синi ӧсче. Хайди оларға поларға?
Валентин Коновалов:
– Пу киректеңер мағаа муниципалитет пазы искiрген. Амды олар андар эксперттернi тартчалар, олар суғның кӧдiрiлчеткен сылтаан таап аларға киректер. Олар хайдағ салтар идерiнең, аннаң андар хайдағ тоғыс анда апарарын кӧрербiс.
Эдуард Иванов:
– 2025 чыл салтары хоостыра Хакасияның иргi тураларны тыхтир чыындызы Сибирьде иң артыхтар санында пол парған. 2026 чылға хайдағ пӧгiннер?
Валентин Коновалов:
– Сынап таа, ирткен чылда пiс чахсы тоғыныбысхабыс. Кӧп квартиралығ 200-ке чағын тура нааҷылабысхабыс. Прай 800 миллионҷа салковай хорадылған. Пiстiң чыынды толдыразынаң тоғыныбысхан тiп паалапчам.
Мыннаң мындар тоғыс асхынах нимес. Iдӧк кӧп квартиралығ 200-ке чағын тураны нааҷылабызарға пӧгiн тутчабыс.
Кӧнi эфир пiр час артиинаң ирткен. Пу сурығлардаң пасха, чонның имнег киреене, чарытхаа, аңнирына паза даа пасха сурығларға теелчеткен айланыстар полған. Оларны регион пазы хайыға алып алған.
Сом РТС кӧзідиинең алылған
Автор :
Оксана Котюбеева
| Пн | Вт | Ср | Чт | Пт | Сб | Вс |
| 30 | 31 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 |
| 27 | 28 | 29 | 30 | 1 | 2 | 3 |
Кӱн таңмазы
Хакасияда
Россияда
Тилекейде
