Тоғазығлар хазыр ирткен
21.01.2026
Хабарлар
Айвар Султреков ікінҷі орынға сыххан
Грек-рим кӱрезі. Ағбанда 18 часха читкелек саарбахтар медальлар ӱчӱн харбасханнар
Сола ады «Классик» полған
Амғы туста прай федеральнай округтарда аймах спорт кӧрімнерiнҷе марығлар парча. Оол-хыстар, пас меетке сығып, Россия чемпионаттарында паза первенстволарында аралазар ӱчӱн харбасчалар. Кӧзідімге, тынағ кӱннерінде Иркутскта ниик атлетиканаң айғасчатханнар марығласханнар. Спортсменнерібіс 10 медаль утып алтырлар. Олох туста Хакасияда грек-рим кӱрезінҷе Сибирь первенствозы ирткен. Арға-мӧрійде 2009-2010 чылларда тӧреен саарбахтар кӱстерін сынааннар. Тиксі алза, 292 кізі. Кӱресчілер 9 регион ӱчӱн турысханнар. Турнирде тувалар ла чох полған, хонҷых регионда грек-рим кӱрезінҷе секциялар тоғынминча.
Хакасия грек-рим кӱрезінҷе Сибирь первенствозын тӧреміл удурлапча, че пӱӱлгі марығ спорт тархынында хаҷанға даа халар. Ноғадаңар? Ол Россияның спорт узы, СВО араласчызы Сергей Мамышевтің хумартхызына чарыдылған. Махачы чир-суғҷыбыс Асхыс аймаандағы Индіркі Тӧӧ аалда 1977 чылда тӧреен. Аның пастағы тренері – Семён Ултургашев, анаң хакас оолах Александр Кильчичаковтың холында узын таптаан. Сергей, чуртазын спортнаң палғалыстырарға пӧгініп, 9 класс соонда Ағбандағы Олимп резерві училищезiнзер (техникумынзар) ӱгренерге кірче. Училищеде чиит кӱресчінең Алексей Тодозаков тоғынған. Алексей Михайловичтің устаанынаң Сергей Мамышев Россия первенствозында ӱзінҷі орынға сыххан паза спорт узы нормативін толдырыбысхан. Харбазарға тоос салған соонда Сергей Иванович «Стальконструкция» ЗАО-да монтажниктернің бригадирі полып істенген. 2022 чылда кӱскӱзін ол мобилизацияа хабылған. Чир-суғҷыбыс ӧнетін чаа операциязында даа грек-рим кӱрезінеңер ундубиндыр. Аның сола ады «Классик» полтыр. Алында грек-рим кӱрезі «классическай» тіп адалҷаң, аннаң айғасхан кӱресчілерні «классиктер» тіҷеңнер. Хомзынысха, пылтыр кӧрік айында гвардия ефрейторы Сергей Мамышев хазыр чаалазығда арығ тынын пир салған. Ол «Ӧнетін чаа операциязының араласчызына» паза «За боевые отличия» медальларнаң сыйыхтаттырған. Ипчізі Лидия Ефимовнанаң хада чир-cуғҷыбыс 31 чыл чуртап салтыр. Ынағ ирепчі ӱс палаа чидінген: ікі хыс паза пір оол. Ідӧк ікі хыс пархаҷах пар. Прайзы хакас тілінең чахсы чоохтанча.
Пӱӱлгі первенствоға хакас кӱресчі паза чааҷы Сергей Мамышевтің адын пирер пастағнаң сыххан Республиканың аймах оңдайлығ харбазығлар спорт школазының устағҷызы Сергей Смирнов. Олох кирек пічіктерні, баннерні тимнеен. Пу сурығны пӧгіп, Сергей Николаевичке Москвадағы пастыхтарзар айланарға килістір. Ол чоохтаан:
– Сергей Мамышевнең чахсы таныс полғабыс. Ол аллығ чӱректіг, пик хуйахтығ, иптіг тудыныстығ кізі полған. Андағ чарых кізілер чуртастаң ирте парчатсалар, уғаа ачырғастығ. Палалар матырларны танирға киректер. Сергей Ивановичтің чарых омазы хаҷан даа чонда халзын.
Марығ
Турнир ікі кӱн парған. Аны пайрамни азарында араласханнар Хакасия пазының орынҷызы Михаил Побызаков, Ӧӧркі Чӧптің бюджетче паза налог политиказынҷа комитедiнің кнезі Валерий Марков, спорт министрінің тоғызын толдырчатхан Дмитрий Сафронов паза Хакасияның спорт кӱрезінҷе федерациязының президенті Геннадий Канзычаков. Аарлығ аалҷылар, кӱресчілерге чылығ сӧстер читіріп, оларға чиңіc тударға алғааннар.
Ідӧк Cергей Мамышевтің сӧбірезінiң адынаң чоох тутхан чааҷының очы хызы Яна. Ол спортсменнерге пабазын ундубинчатхан, аны аарлапчатхан ӱчӱн улуғ алғызын читірген. Сергей Ивановичтің арғызы Юрий Поляков ағаа чарыдылған кибелісті тыыда хығырған. Мамышевнең Поляков часха тиңнер, училищеде хада ӱгренгеннер, сборларға чӧргеннер.
Артисттерні таныхтабызарға кирек. «Шейк» ӧменің теелбекчілері паза Хакас искусстволар колледжінің студенті Ангелина Штрах улуғ нимес ойын кӧзіткеннер тирге чарир. Арғыстары теелбектенчеткен аразында Ангелина чӱрекке теерте кибеліс хығырған. Кибеліс чаадаң айланмаан матырларға чарыдылған. Олох сағысты теелбек пастыра «Лайм» ансамбльның хызыҷахтары читіргеннер. Сах андох хазыр чаалазығларда чат халған туған-чағыннарыңны сағысха кирчезiң.
Пір сӧснең, хакасиядағылар турнир пӧзік синде иртсін тіп прай кӱстерін салғаннар. Итсе, тренерлерні пасха ниме сағыссыратхан: спортсменнерібіс нинҷе медаль утарлар? Первенство тузында чиит кӱресчілер 12 кӧдірімде кӱстерін сынааннар: 42 кг, 45 кг, 48 кг, 51 кг, 55 кг, 60 кг, 65 кг, 71 кг, 80 кг, 92 кг, 110 кг паза 120 кг. Хакасия 50 кізіні марыға сығарған. Пістің cаарбахтар прай кӧдірімнерде харбасханнар, олардаң 7 ле кӱресчее оң полған. Азах меетке Айвар Султреков паза Руслан Торточаков сыхханнар. Ӱзінҷі орын ӱчӱн Виктор Чаптыков, Матвей Мельников, Тимур Сульбиреков, Рамиль Мехравар паза Глеб Антоневич харбасханнар.
Пастағы медальны Хакасияа Витя Чаптыков (42 кг) ағылған. Кӧрігҷілер аның ӱчӱн матап чӱрексееннер. Хандыра ла харбас париған Витя «ыырҷызына» утыр сыххан. Сан пастап 2:0 полған, анаң 2:5 пол парған. Улуғ залға толдыра кӱӱлес-суулас. Тренерi Юрий Боргояков хысхырғанда, Витя, сӱме идіп, хоза ікі балл тоғынып алды, сан – 4:5. Халғанҷы 5 секунда аразына кӱресчі, чиңіcті кӱcнең алып, 8:5 саннаң утып алған. Ол – хола призер. Cаарбах Асхыс аймаандағы Пуланнығ кӧл аалдаң. Халғанҷы ікі чыл Ағбанда пиҷезінде чуртапча, 24 № школада 8-ҷi класста ӱгренче. Аалда оолағас Эдуард Барашковтың устаанынаң харбастыр, амғы тренерлері – Вадим Топоев паза Юрий Боргояков.
Сизінгенде, пылтыр чиңіcчілер тоғазығның пастағы чардығында «ыырҷыларын» чабыра пазарға кӱстенгеннер. Пӱӱл медальларның ӱлӱзі харбазығ тоозылғанҷа пілдізі чох полған. Кӧзідімге, Рамиль Мехравар (65 кг), 4:0 саннаң утчадып, салтарында пизінҷі орында халған. Глеб Антоневич (120 кг) ідӧк халғанҷы секундаларда 3:4 саннаң утыр салған.
Финалға сыхханнардаңар чоохтаза, сынап ӧріндірген Айвар Султреков (42 кг). Ол Таштып аймаандағы Пыдырах аалдаң. Амды 9-ҷы класста ӱгренче. Спортсмен – тренер Константин Тодозаковтың ӱгренҷізі. Сибирь мариинда саарбах тӧрт тоғазығ иртібіскен. Пастағызы 16:8 саннаң тоозылған, ікінҷізі паза ӱзінҷізі – 9:0 саннаң. Хомзынысха, азах меетте Айварға оң полбиндыр, чир-суғҷыбыс 0:4 саннаң утыр салтыр. Аның кӱмӱс медаль, Султреков Россия первенствозына тимненер.
Руслан Торточаков 2025 чылда пуох марығда чиңіс тутхан, пӱӱл У(Т)ОР-ның cтуденті ікінҷі орыннаң пӧзік кӧдіріл полбады. Саарбах пір чыл аразына пілдірте ӧс партыр. Пылтыр ол 42 кг кӧдірімде харбасхан полза, пӱӱл кӱресчі 48 кг кӧдірімде ікінҷі орынға сыххан. Русланның чооғынаң, амғы спорт сезоны хомай нимес иртче. Ол прай даа марығларда сыйыхтығ орыннарға сыхча. Ниме таңнатхан? Пӱӱл Хакасияа медальлар ағылған кӱресчілер кӧп палалығ сӧбірелердең. Русланның паба-iҷезінiң 7 пала, Айвар иң очызы, ол пизінҷізі, Витя Чаптыковтың сӧбірезінде 6 пала полтыр.
Командалардаң новосибирсктегілерні махтирға кирек. Олар ӧменең 18 медаль утып алғаннар. Хызылчар крайы ікінҷі орында парча, хонҷыхтарыбыстың – 10 медаль, Алтай крайының – 5 медаль. Чир-суғҷыларыбыс 2 кӱмӱс паза 1 хола медаль холға киргеннер. Россия мариинда Айвар Султреков паза Руслан Торточаков аралазарлар.
Сом авторни
Автор :
Майя Кильчичакова
| Пн | Вт | Ср | Чт | Пт | Сб | Вс |
| 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 | 1 |
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 |
| 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 1 |
Кӱн таңмазы
Хакасияда
Россияда
Тилекейде
