Ағамның пабазы – пулемётчик
19.12.2025
Хабарлар
Борис Ачитаев
«Минiң матыр ағам». Чыл сай Илбек Чиңiс кӱнiнде пiстiң хазнада «Ӧлiмi чох полк» чӧрiм иртiрiлче. Мин анда араласчамох. Ағамның пабазының сомын холда пик тудып, ағаа поғдархапчам. Пӱӱн мин аннаңар пас пирерге чарат салдым
Минiң ағамның пабазының ады – Борис Григорьевич Ачитаев. Ол 1925 чылда Асхыс аймаандағы Сос пилтiрi улуста тӧреен. Чаа пасталған чылда колхозта тоғынған.
1943 чылда, 18 час тол парғанда, ағамның пабазы Хызыл Армияа хабылған. Чиит чааҷының курзын Ачинск городта ирткен. Аны пулемётчик поларға тимнееннер. Мин сағынчам, пулемётчик поларға оой нимес. Борис Григорьевич пулемётчик полған, аннаңар ағаа поғдархапчам. Чаалазарға 1944 чылда Смоленск облазында пастаптыр.
Чаа тоозылғанда, анда хайди чааласханын сағысха кирiп, пiрсiнде пiди чоохтаптыр: «Удаа артиллерийскай паза миномётнай атыстар полҷаң, авиация атчаң. Чааҷылар ухтарның сыылазы хоостыра пiлҷеңнер, хайда тӱзерлер ол снарядтар, аннаң олар арачыланҷаңнар».
Пiрсiнде аны минаның кизегi палығладыбысхан. Госпитальда имненiп алған.
1944 чылда чайғызын 3-ҷi Белорусскай фронтта «Багратион» операцияда ыырҷыдаң тоғыр хазыр харбасхан. Станковай пулемёттың командирi полған. Минск городта пазох палығлат салған паза контузия алып алған. Госпиталь соонда ол пазох 3-ҷi Белорусскай фронтта чааласхан.
1945 чылда азығ айында оларны Сувалки городтаң Балтийскай талайзар ызыбысханнар. Кёнигсберг городты арачылаан соонда пiстiң чааҷылар ыырҷыны Балтийскай талай хоостыра западсар сӱргеннер.
Борис Григорьевич Илбек Чиңiстi Кольберг городта удурлаан. Чаа соонда оларның чааҷы частьтарын Польшазар ызыбысханнар, хайда Хызыл Армиядаң тоғыр Крайовтың армиязы кӱрескен.
1945 чылда чайғызын Борис Григорьевичтi Таллинскай чаа-пехота училищезiнзер ӱгренерге ысханнар. Училище Сибирьдегi городта орныххан. Мында курсанттар паза чааҷылар хада ӱгренгеннер. Училищеде марығда ол пастағы орын алып алған.
Курсант ат пирер алнында прайзы имнег комиссиязын ирткен. Борис Григорьевич комиссияны ирт полбаан, палығлатхан орыннары паза контузия iле пiлдiрген. Аны демобилизовать полыбысханнар. 1946 чылда азығ айында ибзер айланған.
Ирткен ачығ чааны кӧрбеем, аннаңар кинолар паза книгалар хоостыра ла пiлчем. Ағам чаадаңар чоохтап пиргенде, мағаа хорғыстығ даа пол парған.
Пӱӱл Илбек Чиңiс кӱнiнде мин пазох ағамның пабазының сомын холымда тутхам. Мин ол туста тың ӧрiнгем паза поғдархаам. «Минiң ағамның пабазы – махачы чааҷы, пулемётчик!» – сағынғам. Мин ағамның пабазын матыр кiзее санапчам.
Мин сағынчам, чыл сай «Ӧлiмi чох полк» полза, ағамның пабазы Борис Григорьевич Ачитаевтiң сомын апар турарбын. Пiс аны хаҷан даа ундутпаспыс! Чооғымны мындағ кибелiснең тоос саларға чарат салдым:
Алғыс Сiрерге!
Мин чааны кӧрбеем паза пiлбинчем,
Хайди чонға аар полған чуртирға.
Ӧзӧгiс, соох паза хорығыстар
Оларға кӧрерге килiскен.
Пӱӱн чарых кӱн салзын,
Прайзына часка ағылзын!
Пiс ынағ сӧбiренең чуртирбыс,
Тилекейдегi чон чалахай ползын!
Алғыс Сiрерге, матырлар,
Алғыс Сiрерге, чааҷылар,
Чиңic пiске читiрген ӱчӱн,
Амыр чуртас пирген ӱчӱн!
Сом сӧбiре архивiнең
Автор :
Анастасия Ачитаева,9 класстағы ӱгренҷi Улуғ Нонып аал
| Пн | Вт | Ср | Чт | Пт | Сб | Вс |
| 31 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 |
| 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
| 28 | 29 | 30 | 1 | 2 | 3 | 4 |
Кӱн таңмазы
Хакасияда
Россияда
Тилекейде
