Хакас тiлi чуртазын
17.10.2025
Хабарлар
Марығ араласчылары чарғыҷыларнаң хада
Марығ. Пу кӱннерде Ағбанда С.П.Кадышевтiң адынаң чон чайаачызының национальнай кiнiнiң кiчiг залында хакас нимес нациялығ кiзiлер аразында хакас тiлiн пiлерiнҷе республика синiнде марығ ирткен
Пу марығ пӱӱл ӱзiнҷi хати ирткен. Аның ӧӧн пӧгiнi хакас тiлiн, хайраллап, тилiдерге паза аны пiстiң аймах чоннарның аразында алғым тарадары полча. Аның тӧстегҷiзi Хакасияның национальнай паза территориальнай политика министерствозы полча паза аны иртiрче С.П.Кадышевтiң адынаң чон чайаачызының национальнай кiнi. Пӱӱл дее пу марығ национальнай паза территориальнай политика министерствозының грантына иртiрiлген.
Пӱӱлгi марығда сигiс кiзi араласхан. Оларны адап таа пирерге чарир: Тамара Албычакова, Рафик Бодрихин, Людмила Боргоякова, Евдокия Кузнецова, Ирина Кыжинаева, Роман Лежнин, Аржан Туденев паза Ольга Чебодаева. Мында алтай оолғы Аржан Туденевтең пасхазы прайзы орыстар полғаннар, че ирлерi хоостыра хакас фамилиялығлар.
Чарғыҷылар ӧмезiне кiргеннер Радион Сунчугашев (чарғыҷылар кнезi), «Хакас чирi» газетаның ӧӧн редакторы, филология наукаларының кандидады, Нина Майнагашева ХакНИИЯЛИ-ның устағҷызы, филология наукаларының кандидады, Мария Чертыкова, филология наукаларының докторы, Алексей Боргояков, Хакас телевидениезiнiң хабарҷызы паза Инна Тодинова, Хакас радиозының хабарҷызы.
Хакасияның национальнай паза территориальнай политика министрi Лев Сафьянов, чыылған чонны мындағ пайрамнаң алғыстап, марығ хынығ паза тӱзiмнiг парзын тiп алғаан. Марығны ипти апарған чон чайаачызының национальнай кiнiнiң тоғынҷызы Сергей Чебодаев.
Марығ араласчылары пастап постарынаңар кӧп нимес чоохтап пирерге кирек полғаннар, анаң хакас тiлiнең тексттернi хығырып, орыс тiлiне паза орыс тiлiнең хакас тiлiне тiлбестирге, соонаң чарғыҷыларның сурығларына нандырарға паза иң соонда чайаачы номер кӧзiт пирерге кирек полғаннар. Прай хакас тiлiнең.
Марығ араласчылары чоохтан сыхханнарында, сах андох кӧрiнген, кем хайди хакас тiлiн пiлче. Iди Евдокия Кузнецованы паза Людмила Боргоякованы тоң хакастар чiли чоохтанчатханнарын истiп, пу ууҷалар орыс тiлiнең чоохтанминчалар даа тiп сағынчазың. Людмила Ивановна Таштып аймаандағы Харой аалдаң. Ол тiпче: «Андағы тадарлар хазахтаплачалар, пос тiлiн пiлбинчелер. Минi тадар тiлiне тiлбестирге сурынчалар».
Евдокия Степановна, тiзең, кiчiгдең сығара Чоғархы Тӧӧ аалда чуртаптыр, анаң Ис пилтiрi аалзар килiбiстiр. Iди хакастар аразында чуртап, хакас тiлiн хайди пiлбессiң. Минi iдӧк чапсытхан чиит хыс Ирина Кыжинаева. Ол позы Хызылчар крайынаң, анаң, хакас оолға ирге парып, Ағбанда чуртап, 2015 чылдаң сығара хакас тiлiнең чоохтанарға ӱгренiп алған. Ол уғаа чахсы чоохтанған паза сарнаан. «Арон» студияда ырҷы полча. Аның хонғаны, мындох залда одырып, тоң хакас тiлiнең хысхырып, ипчiзiне iдӧк полыс турған.
Чайаачы номерде, пiлдiстiг, Аржан Туденевтең (Тодош) артых кiзi табылбаан, чахсы сарнаан Ирина Кыжинаева, Евдокия Кузнецова тахпахтап салыбысхан. Прайзы даа хакас тiлiнең чоохтанчатсалар, че, чаҷында пазылған сӧстернi хығырып, тiлбестирiнде кӧбiзi топырланчатхан. Аннаңар оларға орта теен чарғыҷы Мария Чертыкова: «Сiрер хакас тiлiнең книгалар паза газеталар удаа хығыр турыңар».
Марығ тоозылғанда, чарғыҷылар ӧмезiнiң кнезi Радион Сунчугашев, прайзын алғыстап, марығ чиңiсчiлерiн адаан. Iди пастағы орынны алған Евдокия Кузнецова, iкiнҷi орында пол парғаннар Людмила Боргоякова, Ирина Кыжинаева паза Аржан Туденев. Пасхазы прайзы ӱзiнҷi орын алған. Анзы орта полар. Олар, марығда аралазып, хомзынмааннар, неке.
Хакасияның национальнай паза территориальнай политика министрiнiң орынҷызы Юрий Чертыков пу марығны иртiрерге полысхан кiзiлерге паза учреждениелерге улуғ алғызын читiрген. Ол iдӧк таныхтаан, пу марығда утхан кiзiлерге пӱӱл кiчiг хырлас айында Хакасия пазы Валентин Коновалов дипломнарны паза ахчалығ сыйыхтарны позы читiрер.
Амды пiс мындағ марығ пазох поларын сахтирбыс паза пасха даа аймах тiллiг чоннар хакас тiлiнiң марығларында аралазарларына iзенербiс. Iди пiстiң хакас тiлiбiс чуртир.
Сом Илона Каковани
Автор :
Илья Топоев
| Пн | Вт | Ср | Чт | Пт | Сб | Вс |
| 28 | 29 | 30 | 31 | 1 | 2 | 3 |
| 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 |
| 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 |
| 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
Кӱн таңмазы
Хакасияда
Россияда
Тилекейде
