Кӱстеніп тоғынғаны хаҷан даа аарласта
03.09.2025
Хабарлар
Хакасия пазы Валентин Коновалов «СУЭК-Хакасия» ООО-ның ӧӧн директоры Сергей Канзычаковнаң хада
Шахтёр кӱні. Ирткен неделя тооза Хакасия пазы Валентин Коновалов паза Ӧӧркі Чӧп кнезі Сергей Сокол хара тас пірігістерінің тоғынҷыларын профессия ӱлӱкӱнінең алғыстааннар
Хакасияның хара тас аныпчатхан предприятиелері Харатасчы кӱнін 28 орғахта таныхтап пастабысханнар. Профессия ӱлӱкӱніне чарыдылған пайрамнығ иирлернің пірсі М.Ю. Лермонтовтың адынаң орыс академическай драма театрында ирткен. Анда «СУЭК-Хакасия» ООО істеніс ӧмезін чыған. Залға толдыра кізі одырған. Пастағы ікі рядта ветераннарға орын пирілген. Аарлығ аалҷылар санында Хакасия пазы Валентин Коновалов, Ӧӧркі Чӧп кнезі Сергей Сокол полғаннар. Оларны чылығ удурлаан «СУЭК-Хакасия» ООО-ның ӧӧн директоры Сергей Канзычаков.
Пайрамнығ иир Хакас чирінде пастағы хара тас табылғанынаңар, пастағы разрезтер азылғанынаңар кӧзідігдең пасталған, анаң Илбек Ада чаа тузында істеніс ӧмезі чааға парғаны, оларның орныларына, тізең, ипчі чон істенгені кӧзіділген. 2025 чыл «СУЭК-Хакасия» ООО-ның ікі предприятиезіне пайрамнарнаң танығлығ. Іди «Ызыхтағы» разрез пӱӱл 60 чылын таныхтапча, хара тасты пайытчатхан фабрика – 50 чылын. Экранға кӧзідіг сығарылған туста республика филармониязының чайаачы ӧмелері прай пу тархындағы тустарны теелбек пастыра кӧртіскеннер. Анаң Олег Гриценко харатасчылардаңар сарын толдырған.
Пастағы алғыстас сӧзі Хакасия пазы Валентин Коноваловха пирілген. Ол хара тас промышленнозының паза «СУЭК-Хакасия» ООО-ның, аның істенҷі ӧмезінің республика экономиказына улуғ хозым итчеткенін таныхтаан. Экономика кӧcтеене сидік чухса даа, «СУЭК-Хакасия» ООО регионға паза аның чуртағҷыларына кирек проекттерні чуртасха кирерге хабазарын узаратча. Олох туста республика правительствозы хара тас предприятиелерінің сидіксіністерін хазна синінде пӧгерінҷе тоғынча.
– Пӱӱн піс Россиядағы хара тас промышленнозының сабланызын кӧдірчеткен улусты улуғ поғдархаснаң таныхтапчабыс. Пу ӱлӱкӱн – сірернің махачыңарға, сыдамах хылииңарға паза посты айабинчатханыңарға улуғлас. Тоғызыңарға киртініс паза Хакасияның чуртас-экономиказының тилізіне хозымыңар ӱчӱн полғаныңарны ла алғыстапчам, – алғыс сӧстерін читірген Валентин Олегович.
Ідӧк ол істеніс опыттары ӱчӱн паза наа тӧлге аны читірген ӱчӱн алғыс сӧстерін ветераннарға читірген. Иң турыстығ тоғынҷыларға республика правительствозының сыйыхтарын читірген. Іди компанияның ӧӧн директоры Сергей Канзычаков Хакасияның Аарластығ пічиине турысхан. 12 кізі Хакасия пазының алғыстазын алған, ол санда «Ызыхтағы» разрезтің чир ис-пайын тартчаң автомобиль водительі Яков Бутонаев.
Сергей Сокол, істеніс ӧмезінзер айланып, хара тас анирының республикаа паза тиксі хазнаа ағылчатхан тузазын чарытхан. Аның сӧстерінең, харатасчының тоғызы аар, пірее туста хорғыстығ даа, че олох туста ол уғаа кирек. Пӱӱн хара тас кӧcтеене сидік тее полза, ол мыннаң мындар киректер чахсыланарына ізенізінең ӱлескен. Сергей Михайлович Хакасияның Ӧӧркі Чӧбінің алғыстас пічіктерін читі кізее читірген, ол санда водительлерге паза машинисттерге.
Компания устағҷызы Сергей Канзычаков, театрның ӧӧн алайына сығып, иң пастағызын ветераннарға алғыс читіріп, прайзына азах узында айа сабарға сурынған. Прай чон тура тӱскен паза ізіг айа сабызы тыҷырап пастаан. Чооғын узарадып, Сергей Васильевич компанияның пӱӱнгі тилізінеңер улуғ нимес сан пиріс иткен. Пӱӱл предприятие наа регионда – Саха-Якутияда – разрез азыбысхан. Іди ол тоғынчатхан регионнар санын читідең сигіске читіріп алған. Пасха региондағы разрез тоғызынаң устап, Хакасияа хоза налогтарны тӧлеп одырча. Хайди? Чирні хазып, чара чачыратчаң тоғыстар устанызы пістің регионда саналча, ол прай налогтарны республика бюджедіне тӧлепче. Прай ол иділген чӧптезіглерҷе чуртасха кирілче. Россияда СУЭК чылда 120 миллион тонна хара тас анып алчаттыр. Пу тус аразына пір дее предприятие тоғызы тохтадылбаан, ол ӧзіc ле кӧртісче. Пӱӱл «СУЭК-Хакасия» ООО, Хакасияда ла хара тас анып, 14,7 миллион тоннаа сыхча. Ол аархы чылға хоза читіҷе процент ӧзіс.
– Пу чидіглер – компанияның устағ-пастааның паза тиксi ӧмезiнiң істенізі, республика устағ-пастааның ӧтіг хайии. Хакасияның устағҷызы устаанынаң ай сай ӱзӱріглер апарылча, ол санда Москванаң хада. Ол ӱлгӱ парын, ол піcтің сидіксініcтерні хада пӧкчеткенін киречілепче, – теен Сергей Васильевич.
Устағҷы полған на разрезтің тоғызын ӧтіре пілче: хай син хара тас аныпчалар, хайдағ техника киректелче, хайдағ техника алылча. Компания хара тас анирына иң наа паза кӱстіг техниканы садысча, іди пу наада Хыдатта сығарылған 35 куб метрліг экскаватор алылған. Аннаң пасха, устағ-пастаға паза тоғынҷыларға киректелчеткен наа пӱдіріглер турғызылчалар. Пӧгін, тізең, пір ле: орында турбин, алнынзар ла хаалирға. Іди 2026 чылда компания Хакасияда 15 миллион тонна хара тас сығарарға пӧгінче. Аның ӱчӱн устағҷы харатасчыларға тӱзімніг тоғыс паза амыр чуртас алғаан.
Сергей Канзычаков тоғыста пӧзік кӧзідіглерге турысхан тоғынҷыларға пірер миллион салковайға сертификаттар читірген. Тиксі андағ пӧзік ахчалығ сыйыхха алты тоғынҷы турысхан, оларның пірсі – «Іскеркі-Пиидегі разрезтің» 75131-БелАЗ водительі Максим Топоев. Максим Васильевич пу разрезте 19 чыл істен парир. Істеніс чолын КамАЗ водительі полып пастаан. 10 чыл пазынаң ол, предприятие пастыра БелАЗ тінін тударға ӱгреніп, наа тоғысха кірібіскен. Іди ол тоғыс чыл пу улуғ таарлағ машиназының тінін тут парча. Топоевтің тӧреен-ӧскен аалы Кирбі полча. Пӱӱнгі кӱнге теере ол анда сӧбірезінең хада чуртап парча. Хада хонғанынаң пис паланың іҷе-пабазы полчалар.
Пір миллион салковай сертификатха турысхан Максим Топоев
– Мындағ сыйыхтар піcтің кӧңнібісті чахсы кӧдірчелер. Олох туста тоғысха нандырығлығ хайарға, ағаа прай чӱреең саларға киректелче, – тіпче опыттығ водитель. Максим Васильевич пу чыллар аразына пір ле нимес хати сыйыхха турысхан, ол предприятиенің паза компанияның алғыстас пічіктерін паза ахчалығ сыйыхтарын сыбыра алча. Алнында, тізең, ниикке чӧрҷең машина клӱзін холға киріп алар сағыс пар. Пӱӱл «СУЭК-Хакасия» ООО-ның иң артых пис тоғынҷызына нап-наа аппағас ниикке чӧрҷең машина клӱстері читірілген.
29 орғахта харатасчыларны профессия ӱлӱкӱнінең «Іскеркі-Пиидегі разрез» ООО («СУЭК-Хакасия» ООО-ға кірче) паза «Степной» разрез алғыстааннар, 30 орғахта – «Аршандағы» паза «Майрыхтағы». Полғанынзар ла Хакасия пазы сыйыхтығ чӧрген. Предприятиелернің тилізінең, тоғыс оңдайларынаң танызып, істеніс ӧмелеріне алғыс сӧстерін читірген. «Іскеркі-Пиидегі разрезтің» директорның финанстарҷа паза экономикаҷа орынҷызы Елена Тихонова, водитель Денис Симонов паза машинист Юрий Никитиенко Хакасия пазының алғыстас пічиин алғаннар. Хакасияның Аарластығ пічиине «Степной» разрезтің электрослесарьы Евгений Козлюк паза сығарыс участогының узы Валерий Корнев турысханнар. «Шахтёр сабланызы» пӧзік паалағ таниина пис кізі турысхан. Пір кізі «Аарластығ шахтёр» атха турысхан. Хакасия пазының алғыстазын читі кізі алған, ол санда машинист Евгений Кыштымов.
– Оой нимес экономика оңдайларында сірернің тоғызыңар піcтің таңдағы чуртасха ӧзен полча. Хайдағ даа хығыртығларға кӧрбин, сірер, опыдыңарға, кибірлерге паза тоғыс узына тудынып, прай пӧгіннерні ізестіг толдырчазар. Сірернің сылтааңарнаң піcтің чарытхы, чылығ, кӱс, арачыланҷаң оңдайыбыс пар, хара тас чох промышленностьтың даа тоғынҷаң оңдайы чоғыл нооза, – таныхтаан Валентин Коновалов айланыстарында.
Пірдең, республика устағ-пастаа хара тас предприятиелерінің Хакасияның чуртас-экономика тилізінің аймах-пасха программаларын чуртасха кирерінде аралазар оңдай таапчатханнарын улуғ алғыснаң таныхтапча. Полған на разрез орныхчатхан городта алай аймахта чонға кирек проекттерні чуртасха кирерге чахсы хабасча. Андағ городтарның пірсі – Харатас. 30 орғахта кибірли харатасчылар городы Шахтёр кӱнін город кӱнінең пірге таныхтаан. Хакасия правительствозы ӱлӱкӱнде араласханох. Республика пазы Валентин Коновалов, городтың тӧcтелгенін сағысха киріп, аның таңдағызынаңар чоох тутхан.
– Харатас город позының чахсы оңдайларын кӧртіс пирер ӱчӱн паза уламох истіг паза чахсы оңдайлығ полыбызар ӱчӱн наа чарадығларны паза чахсы алызығларны сахтапча. Хада, тізең, піc городха кӧп ниме ит поларбыс. Пір пӧгін паза алнынзар хаалирға тимненіс пар полза, алызығлар килчелер, – теен ол.
Город тилізі – ол устағ-пастағның на тоғызы нимес, ол полған на чуртағҷының хозымы, сағыс-кӧрізі, ӧткін тудынғаны. Хара тас промышленнозы Харатас городтың тилізіне ідӧк улуғ хозым итче, аның чуртағҷыларының сағыстарын чуртасха кирерге хабазып. Аның ӱчӱн Валентин Коновалов предприятиелернің устағ-пастаана алынҷа алғызын читірген.
Город ӱлӱкӱні ідӧк хазна сыйыхтарын читірерінең узарадылған. Хакасия правительствозының алғыстас пічіктерін алғаннар: А.И. Лебедьтің адынаң Харатастағы чуртас-хазых тыытчаң кін устағҷызы Татьяна Абдувалиева, республиканың чазы читкелектернің чуртас-реабилитация кінінің устағҷы орынҷызы Марина Сергеенко паза специализі Валентина Чиркова, ідӧк «Енисей» садығ компаниязының ӧӧн директоры Игорь Сапожников.
Ӱлӱкӱнде республиканың паза городтың чайаачы ӧмелерінің паза хығыртылған эстрада «чылтыстарының» концерті ирткен.
Сомнар Дмитрий Сунчугашевти
Автор :
Наталья Сюптерекова
| Пн | Вт | Ср | Чт | Пт | Сб | Вс |
| 29 | 30 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 |
| 27 | 28 | 29 | 30 | 31 | 1 | 2 |
Кӱн таңмазы
Хакасияда
Россияда
Тилекейде
