Асхыс аймаанда – спорт марығлары
01.08.2025
Хабарлар
Кӱресте иң кӧп кізі араласхан
Спартакиада. Асхыс аалдағы тынағ олтырығында аал чӧптерi аразында спорт марығлары ирткен
Марығлар алты спорт кӧрiмiнҷе полғаннар: мини-футбол, волейбол, дартс, тобит, арғамҷы тартызы, кӱрес. Прай пу марығлар Илбек Чиңiстiң 80 чылына чарыдылғаннар.
Иртен иртӧк олтырыхсар чол тутхам. Кiзiлер пiрер-iкiлердең тахтаны кисчеткеннер, идiнҷектер садыға тимненчеткеннер. Чон аразынҷа пастырып, таныстарны кӧрглеп сыххам.
Малҷылар ӱлӱкӱнiнде пони адыҷахтың ээзi мындох пас чӧрчеткен. Палаларны чалаң одыртарға тiп, андар-мындар кӧрчеткен. Ырах таа парбаанда, Николай Устинович Сагалаковха тоғас парғам. Ол, Асхыс аймааның ӱгредiг устанызында методист полып, хакас ойыннарын тилiдерге, кӧдiрерге кӧп кӱс салча. Холында тобиттер тудын салтыр. Аны ағаа идiнҷектер ит пиртiрлер. Холыма алып, тут кӧргем: сын хазыхтың хыринда ниик арах. Николай Устинович нинҷе-де школаа тобиттер сыйлап пиргем теен. «Национальнай марығлар поларға кирек. Постың спорт марығларын, пос чонының ойыннарын кӧдірерге кирек», – хосхан ол. Iдӧк кӧп нимес археологиядаңар чоох парыбысхан. Ол учёнайлар кӱргеннернi хас салчалар, че нандыра чаппинчалар, таап алған ниме-нооны хайдар-да апарыбысчалар тiп хомзынған. Мин аннаң чарасхам.
Аннаң андар ағас аразынзар пастырғам. Кӧрзем, ырах ниместе ыс пурлапча, хазан хайнапча. Андағы кiзiлер мында хонтырлар. Чиистернi спортсменнерге паза чонға тимнепчебiс тееннер.
Трибуназар чағдап килгем. Анда аалҷылар, кӧрiгҷiлер паза пастыхтар одырғаннар. Тӱрчедең спортсменнернiң парады ирткен. Прай 8 аал чӧбi ӱчӱн турысчатхан чииттер ирткеннер. Холларын кӧдiрiп, пiснең изеннесчеткеннер. Оларны кӧрiп, ӧрiнчезiң, хайдағ кӧп кiзi хазых чуртасха тартылча. Асхыс аймаа пазы Абрек Челтыгмашев прай чыылысхан чонны мындағ пайрамнаң алғыстаан. Спортсменнерге хазых, пиртiнмин марығлазарға алғаан. Аның соонаң марығлар пасталыбысхан. Прай 300-че спортсмен чыылыс партыр.
Иң пастап кӱресчiлернi кӧрерге парғам. Чӱске чағын кiзi килтiр. Чарғыҷылар оларны iкi кӧрiмге чарыбысханнар: 18 частығларға теере паза олардаң улуғларға. Харбазығлар хазыр парған. Чарғыҷы кӧрiгҷiлернi полған на кӱресчiнең таныстырчатхан. Хости Альберт Кулумаев турчатхан, ол арғызым паза телевидение хабарҷызы полча. «Парааң харбазарға», – хормачыланча мағаа. «Хайдар сiрерге, кирi моостарға», – хатхырча Геннадий Бурнаков, Асхыс чоғархы аалдағы грек-рим кӱрезиинiң тренерi. Кӧрчебiс, кӧрiгҷiлер хысхырыза тӱстiлер, хатхырысчалар. 66 кг кӧдiрiмнiглер аразында iкi хада тӧреен харындас сых килтiр: Максим паза туңмазы Ренат Тумояковтар. Iди килiс парған, аҷа-туңмаа удур-тӧдiр харбазарға! Туңмазы пiр дее тӧдiр пазынминча, аҷазын уча азыра тастирға сағынча. Че улии утты!
Кибiске Виталий Канзычаковты хығырыбысханнар. Аннаң тоғыр чиит оол сых килген. Пiрсi – саблығ кӱресчi, пiрсi ам на сабланысха сығарға сағынча. Пiрдеезi утырарға хынминча. Чиит оол Виталийнi тастаан, че кибiс тастында пол парған. Амды Виталий китен чӧр сыххан. Кӱзiн салып, утып алған. «Опыт, есть опыт», – орыстапчатхан пiр улуғ частығ кӧрiгҷi.
Мин аннаң андар пасха марығлар кӧрерге парғам. Ағас аразында дартс ойын пасталчатхан. Кӧрiгҷiлер чох таа полған. Валерий Васильевич Сагалаков позының палаларына халғанҷы чӧптер пирчеткен. Хости Олег Ананьевич Сагатаев пас чӧрчеткен. Ол мағаа таныс, Ис пилтiрiндегi школаны тоосхан, интернатта хости комнатада чуртаан. Амды Таштып аймааның спорт устанызының пастығы полча. Пеер 13 кӱресчi оолны ағылғам, пастағы турда прайзы даа чахсы кӱрезiбicтi теен ол. «Пасха спорт марығларына тренерлер палалар ағылғаннарох. Асхыста кӧп аал чӧбi, аннаңар марығлазарға даа хынығ», – чӧпсiнген ирен.
Волейбол даа ойнирға хынығ
Футбол ойнапчатханнарзар парғам. Чазы кiчиҷек пiлдiр парған. Меспектi тебер ползалар, пiр саринаң пасха саринзар учуға халча. Тиксi алза, Асхыстағы стадионның чирiн ӱс чара чарыбыстырлар, тӧрт тее тирге чарир: мини-футбол, концерт иртірҷең орын, пулуңда, ырахта, дартс тастапчатханнар.
Суғ хазында, истiг чирде, тобит ойнапчатханнар. Волейбол ойынны кӧрерге чӧргемӧк. Анда ооллар паза хыстар марығласчатханнар. Площадкалары тың ырах нимес. Мында спортсменнер паза тренерлер ле полғаннар. Кӧрiгҷiлер асхынах полған, ӧӧнiнде телевидение хабарҷылары.
Иң артыхтарына андағох сыйыхтар
Iзiг кӱн полған, че кӧрiгҷiлер саны хозылчатхан. Тахтаҷа олтырыхсар кiзiлер чыылыслачатханнар. Пiреезi азыранарға пар килчеткен. Суғлар, сироптар паза кепкалар сатчатханнар парыстанып алғаннар, неке. Прай марығлар тоозыл парған соонда мындағ салтарлар полған:
Тобитче, иреннер аразында
1 орын – Валерий Сагалаков
2 орын – Александр Сагалаков
3 орын – Петр Какояков
Тобитче, ипчiлер аразында
1 орын – Виктория Сагалакова
2 орын – Татьяна Киргинекова
3 орын – Сарина Ивандаева
Мини-футболҷа
1 орын – Пуланнығ кӧл аал чӧбi
2 орын – Ӱс чул аал чӧбi
3 орын – Индiркi Паза аал чӧбi
Волейболҷа, иреннер аразында
1 орын – Пуланнығ кӧл аал чӧбi
2 орын – Ӧӧк пилтiрi аал чӧбi
3 орын – Асхыс аал чӧбi
Волейболҷа, ипчiлер аразында
1 орын – Асхыс аал чӧбi
2 орын – Хамыстығ станция
3 орын – Ӧӧк пилтiрi аал чӧбi
Арғамҷы тартызарынҷа
1 орын – Ӱс чул аал чӧбi
2 орын – Пуланнығ кӧл аал чӧбi
3 орын – Ӧӧк пилтiрi аал чӧбi
Дартсча
1 орын – Ис аал чӧбi
2 орын – Асхыс станция
3 орын – Пуланнығ кӧл аал чӧбi
Кӱресче, 18 часха читкелектер аразында
45 кг
1 орын – Данил Чертыков
2 орын – Никита Поляков
3 орын – Максим Топоев
52 кг
1 орын – Руслан Торточаков
2 орын – Абрек Ултургашев
3 орын – Тамерлан Боргояков
57 кг
1 орын – Кирилл Албычаков
2 орын – Данил Торбостаев
3 орын – Айдамир Боргояков
66 кг
1 орын – Ярослав Тумояков
2 орын – Айдар Кичеев
3 орын – Тимур Сульбереков
73 кг
1 орын – Саян Чистогашев
2 орын – Олег Зуев
3 орын – Андрей Дзюба
73 кг азыра пасчатханнар аразында
1 орын – Владислав Боргояков
2 орын – Никита Можаров
3 орын – Артем Сагояков
Иреннер аразында
58 кг
1 орын – Аймир Боргояков
2 орын – Аяс Топоев
3 орын – Алтаир Табурчинов
66 кг
1 орын – Роман Сагалаков
2 орын – Максим Сагалаков
3 орын – Вадим Чебочаков
73 кг
1 орын – Виталий Канзычаков
2 орын – Евгений Корягин
3 орын – Илья Палтушев
81 кг
1 орын – Владимир Челтыгмашев
2 орын – Денис Кичеев
3 орын – Александр Сергеев
92 кг
1 орын – Михаил Болганов
2 орын – Владимир Сагалаков
3 орын – Денис Тороков
92 кг азыра
1 орын – Сергей Ощепков
2 орын – Константин Апполонов
3 орын – Алексей Пермяков.
Абсолютнай кӱрезiгде прайзын утып алған Константин Апполонов. Ол Саяногорск городтаң. Ағаа сыйыхха хоза пiр хой читiрiлген. Прай марығларда сыйыхтығ орыннарға сыхханнар дипломнар паза ахчалығ cыйыхтар алғаннар. Пiди хынығ оңдайнаң тоозыл парған аал чӧптерi аразындағы спорт марығлары.
Сомнар авторни паза Максим Ахпашевти
Автор :
Радион Топоев
| Пн | Вт | Ср | Чт | Пт | Сб | Вс |
| 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 | 1 |
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 |
| 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 1 |
Кӱн таңмазы
Хакасияда
Россияда
Тилекейде
