Воспитатель гимназисттернiң чуртазында
18.07.2025
Хабарлар
Хакас гимназияның воспитательлері
Хакас гимназияның 80 чылына. Н.Ф.Катановтың адынаң Хакас национальнай гимназия-интернаттың воспитательлер ӧмезi – пос киреен ӧтiре пiлчеткен кiзiлер, оларның тоғызы ӱгредiг киреенең пик палғалыстығ
Воспитательлер олғаннарға ӱгредiг кӧстегҷiлерi полчалар паза оларны, уламох кӧп хайығ паза чӱрек чылиин кирексiпчеткеннернi, кӧрiп, уғаа кирек тоғысты толдыр парчалар.
Гимназия азылғаннаңох интернатсар Хакасияның аймах-пасха пулуңнарынаң палалар ӱгренерге килҷеңнер. Воспитательлер оларға, олаңай ла ӱгретчiлер нимес, iҷе-пабазы, арғыстары полҷаңнар. Полғаны ла паланы посха сыданарға, нандырығлығ поларға, чон аразында посты иптiг тудынарға ӱгретчең.
Олғаннарның хазиин хайраллиры, харааларны иптiг иртiрерi, ӱгренҷiлерiнiң кӧңнiлерiн кӧдiрерi кiчiг воспитательлернiң холында полча. Мында кӧп чыл тоғын салған кiзiлернi адирға кирек: Н.Т.Ибраимкулова, Р.Л.Тохтобина, А.К.Алахтаева, Н.П.Чертыкова. Оларның полғанының на палаларнаң тоғынар пос оңдайы пар, хайзы даа оларға прай паарсазын сыйлирға тимде.
Воспитатель тоғызының ӧӧнi, олғаннарның ынағ ӧмезiн тӧстеп, олох туста полғанын на алынҷа ӱгредерi полча. Паза палаларны книгаларнаң, интернетнең позы тузалан пiлерге, ибдегi тоғысты толдырар тусты тузалығ хорадарға кӧнiктiрерге кирек.
Таныхтирға кирек, воспитательлер ӧӧн хайығны ӱгренiске ле салбинчалар, олар iдӧк палаларны гимназияның чуртазында ӧткiн аралазарға кӧӧктiрчелер. Олғаннар культура мероприятиелерiнде кӧп араласчалар, анзы оларны ӧменең тоғын поларға, аннаң устирға ӱгретче. Кӧзiдiмге, Римма Боргоякова ӱгредiгнi пӧзiк синге кӧдiрерге полысчатхан оңдайларнаң тӱзiмнiг тузаланча. Ол наука-практикалығ конференцияларда паза фестивальларда ӧткiн араласча, оларда ол позының ӧмелерiн паза педагогика пiлiстерiн турыстығ кӧзiтче. Аның олғаннарының чидiглерi аразында – регионнар аразындағы конференцияда араласханы паза аймах-пасха чайаачы марығларда чиңiс тутханы. Римма Сергеевна iдӧк чол чӧрiзiнiң чиит инспекторларының «В добрый путь» кружогынаң устапча. Мындағ оңдайнаң ол аймах синдегi мероприятиелерде аралазар опыдын тилiтче паза пiлiстерiнең пасхазынаң ӱлесче.
Тӧреен культураа паза кибiрлерге хыныс – ӧсчеткен тӧлнi ӱгредерге полысчатхан уғаа чахсы тирiг. Ана анзына Людмила Троякованың тоғызы тӧстенче. Iди ол ӱгренҷiлерiн хакас чонның культуразын улуғлирға кӧнiктiрче. Ол палаларнаң тоғызына хакас кип-чоохтарын, нымахтарын, сӧспектерiн кирче. Оларның полызиинаң олғаннарға чон культуразының пайынаңар чоохтирға кӱстенче. 2008 чылдаң сығара Людмила Максимовна гимназия музейінің устағҷызы полча. Ол чир-суғны iстезерiнең, этнографиянаң палғалыстығ проекттернi тилiтче. Аның полызиинаң оолах-хызыҷахтар пурунғыларынаңар, чонның кибiрлерiнеңер тирең пiлiстер алчалар.
Ӱгретчi iдӧк ӧткiн, тӧремiл тилирге кӱстенчеткен, аймах пастағларнаң сығарға хорыхпинчатхан кiзi поларға кирек. Саяна Султрекованың тоғызының салтары пу кӧстегде пос орнын таап алары хайдағ туза полчатханын кӧзiтче. Ӱгретчiлер сӧбiрезiнде ӧскен кiзiнiң профессияа хынызы кiчiгдеңӧк тӧстелген, ол аны ӧтiре пiлче тирге чарир. Саяна Олеговна Хакас национальнай гимназияда 2010 чылдаң сығара iстен парир, ол аны iкiнҷi ибi тiп санапча. 14 чыл аразына ол пӧзiк чидiглерге читкен, олғаннарға турыстығ ӱгредiг кӧстегҷiзi полча. Аның кӱстенгенi тикке иртпинче: ӱгренҷiлерi, гимназия iстiнде иртiрiлчеткен, республика синiндегi, регионнар паза чоннар аразындағы чайаачы марығларда ӧткiн аралазып, сыйыхтығ орыннарға турысханнар, аймах дипломнар алғаннар.
Гимназия воспитательлерi iдӧк кружоктар апарчалар. Анда олғаннар, ӧӧн ӱгредiгдең пасха, хынчатхан кирекнең айғасчалар, чайаачыларын тилiтчелер. Андағ тоғыстың танығлығ кӧстеглерiнiң пiрсi волонтёрлар чӧрiмiн тилiдерi полча. Аннаң Елена Чаптыкова устапча. Пу чӧрiм палаларны пастағҷы поларға, пасхазынаң хада-пiрге тоғынарға, чонға туза ағылчатхан аймах социальнай проекттерде аралазарға ӱгретче. Анзы ӱгренҷiлернi нандырығлығ поларға, посты халых чуртаста ӧткiн тудынарға кӧнiктiрче.
Гимназияда ӧсчеткен тӧлнi ӱгредерiне кӧп чыл пир салған воспитательлер пар, оларның пiреезi мында онар чыл тоғын салған. Олар гимназияның кибiрлерiн, хайраллап, чиит специалисттерге читiрчелер паза, ӱгретчiлер ӧмезiн пиктеп, пай пiлiстерiнең ӱлесчелер. Андағ улуғ опыттығ тоғынҷылар аразында Е.И.Миндибекованы паза В.С.Кириллованы таныхтирға чарир. Кӧп чыл iстен салған воспитательлер ӱгредiглiг тоғысты апарарына улуғ хозым итчелер. Олар полған на ӱгренҷее прай пiлiзiн паза паарсазын пирчелер, оларның хайиинда ӧскен палалар пӧзiк ӱгредiглiг, хайдағ даа сидiксiнiстер алнында туртухпас кiзiлер полчалар.
Прай пу тоғысты улуғ воспитатель Карина Угдыжекова хайығда тут парча. Аның тирең пiлiзi паза опыды ынағ, пiрге тоғынарға тимде ӧменiң тӧстее полчалар. Ол интернатта чуртир истiг оңдайлар тӧстирiне улуғ хайығ салча, олғаннарны ынағ, нандырығлығ поларға, удур-тӧдiр полызарға ӱгретче. Карина Валерьевнаның устаанынаң гимназияның ӱгретчiлер ӧмезi пиктең пик полып одырча, тӧремiл тилiпче паза ӱгренҷiлерiне чайаачыларын тилiдерге, пӧзiк чидiглерге чидерге полысча.
Чоохты тоозып, гимназия-интернат олғаннарға пӧзiк пiлiстер пирер пӧгiннi толдырарын узаратча тiп таныхтирға сағынчам. Ол ӱгренҷiлерiн тӧреен культуранаң палғалысты чiдiрбеске, Хакасия тилiзi ӱчӱн пар-чох кӱстi саларға кӱстенерге ӱгретче. Полған на воспитатель пу уғаа кирек тоғыста араласча. Оларның кӱстенiзiнең Хакас гимназияны тирең пiлiстiг, пӧзiк культуралығ чииттер тоосчалар.
Сом авторның архивiнең
Автор :
Анжелика Сагалакова, ӱгредiглiг тоғысча паза социализацияҷа методика пiрiгiзiнiң устағҷызы
| Пн | Вт | Ср | Чт | Пт | Сб | Вс |
| 29 | 30 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 |
| 27 | 28 | 29 | 30 | 31 | 1 | 2 |
Кӱн таңмазы
Хакасияда
Россияда
Тилекейде
