Чир-сууның, чонының сын оолғы полған
16.04.2025
Хабарлар
Илбек Ада чаа араласчызы В.А.Лях
«Минiң матыр ағам». Газета хығырығҷылары Илбек Ада чаада араласхан матыр чағыннарынаңар пазарын узаратчалар. Пӱӱн Пилтiр аалның чуртағҷызы Зоя Ляхтың пічиин пирчебіс
Илбек Ада чааның пiр араласчызынаңар пас пирерге сағынчам. Ол – Владимир Лях. Владимир Антонович чуртас тооза ӧрт ӱзiрҷең службада тоғын салған. Iстенiс чолын Мариинск городта пастаан. 1957 – 1960 чылларда анда ӧрт ӱзiрҷеңнер частьының пастығы полған.
1967 чылда Владимир Антонович сӧбiрезiнең хада Хакасияның Асхыс аймаанзар кӧзiбiскен. 1961 чылдаң 1976 чылға читiре ол Пилтiр аалдағы 12-ҷi ППУ-наң устаан. Че чуртас ағыны алызып одырча, ағаа Хакасиядаң парыбызарға килiскен. 1976-1978 чылларда ол Североенисейсктегi 5-ҷi ППО-да тоғынча. 1979 чылда Владимир Антонович Асхыс аймаанзар айланча. Пiрсiнде килгенде, Хакас чирi, аның хыри-пазы чох чазылары, тайғалары паза аалҷыларға паарсах хакас чоны аның чӱреен саңайға аптап алғаннар. Пу хынызын ол чуртас тооза хайраллаан, сын чирзер парғанҷа Хакас чирiнде, Пилтiр аалда, чуртаан. Мында ол iкiнҷi хынызын тапхан – Надежда Топоеванаң танысхан, хоных хон салған. Ынағ сӧбiреде 3 абахай хыс тӧреен – Зоя, Наталья паза Анастасия.
Владимир Антонович хада хонғанының тӧреен аалынзар, Хызыл Ағбанзар, чӧрерге хынҷаң. Анда ол палыхтаҷаң, хазинезiнiң ӱӱҷiгiнде яблах салҷаң. Пуох туста Асхыс аалдағы ӧрт ӱзiрҷеңнер частьының пастығы полған. 1980 чылда аны Пилтiр аалдағы 12-ҷi ППО пастығына турғыс салчалар. Кӧп чыл тӱзiмнiг тоғын салғаны ӱчӱн ол Аарластығ пiчiктернең паза ахчалығ сыйыхтарнаң пiр ле хати таныхтатпаан.
Владимир Антонович ӧрт ӱзiрҷең службада 42 чыл iстен салған. Пу син тус ол кiзiлернiң чуртазының паза чуртының, ис-пайының хадаанда полған. Прай пу чыллар хынған, чӱреен чылытчатхан тоғызына пирiлгеннер. Ол Чир-сууның, чонының сын оолғы полған, позының тоғызын хаҷан даа чахсы толдырған.
Матлама тоғызы ӱчӱн ол «За добросовестный труд», В.И. Лениннiң 100 чазына, «Iстенiс ветераны» медальларнаң таныхтатхан.
Илбек Ада чааға Владимир Антонович Лях 1943 чылда пос кӧңнiнең парыбысхан. Киев, Житомир, Фастово, Винница паза пасха даа городтарны ыырҷы холынаң позыдар чаалазығларда араласхан. Польшаның хырығларына читкен. Танктың командирi полған. Чахсы танкист-пулемётчик чiли ол чааның парчатхан оңдайын алыстырған танығлығ чаалазығларның араласчызы полған.
Польшадағы аалларның пiрсiнде ол аар палығлатхан. Владимир Антонович хыстарына аннаңар чоохтаҷаң: «Пiр аалзар кiрiбiскебiс, ибiре уғаа сымзырых. Анаң кинетiн прай саринаң ат сыхханнар. Азаабыс алтында чир кӧйген, ухтарға даа анда хыстыныстығ полған». Андада ол палығлатхан, госпитальзар кiр парған. Андағ даа полза, ол фронтсар айланған, махачызы, сӱмезi, чалтанмазы ӱчӱн кӧп сыйыхтарнаң таныхтатхан.
Ӱзiнҷi хати аар палығлатхан соонаң аны демобилизовывать полыбысханнар. Ол 1945 чылның сiлкер айы полған. Владимир Антонович 2 Хызыл Чылтыс орденiнең, «Отечественная война» орденнең таныхтатхан. Ол Чир-сууна тың хынҷаң. Владимир Антонович чаадаңар, анда кӧрген хорылыстардаңар чоохтирға хынмаҷаң. Пiрсiнде ле ол 9 Май алнында Зоя хызына пасха чааҷыларнаң хада Польша чирiнде улуғ пестi кӧр салғаннарынаңар чоохтаан. Анда кiчiг палаларның сӧӧктерi кӧйген... Андағ хорғыстығ чаа полған!
Владимир Антонович пiстiң арабыста хаҷанох чоғыл, че аннаңар сағыс пiстiң чӱреебiсте, аның туғаннарының паза арғыстарының чӱректерiнде саңайға халар.
Сом сӧбiре архивiнең
Автор :
Зоя Лях
| Пн | Вт | Ср | Чт | Пт | Сб | Вс |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
Кӱн таңмазы
Хакасияда
Россияда
Тилекейде
