Аалға наа тыныс пирілче
16.04.2025
Хабарлар
Хакасия пазы суғ арығлаҷаң предприятие полар орында пастағы ӧзек саапча
Тоғыс чорығы. Ирткен неделяда Хакасия пазы Валентин Коновалов тоғыс сурығлары хоостыра Боград аймаанзар чорыхнаң сыххан
Пӱӱнгі кӱнде Боград аймаа кіні тилiпчеткен аалларның санына кірче. Аның устағ-пастаа аалның чуртазын наа синге сығарарға кӱстенче. Олар, аймах нацпроекттерде аралазып, аалда наа социальнай учреждениелер пӱдірчелер.
Валентин Коновалов Тадар Тиссер читкенде, аны аалдаң ырах нимес орныхчатхан ачыхта Боград аймааның пазы Сергей Чернышов удурлаан. Ол тоғазығда ідӧк Хакасияның ЖКХ министрі Максим Виноградов араласхан. Олар тиктең нимес ол орында тоғасханнар. Тӱрчедең ол ачыхта ӱр сахтаан пӱдіріг пасталар. Хайди таныхтаан Сергей Чернышов, Тадар Тистегi квартиралардаң сыхчатхан кірліг суғны арығлапчатхан орынны нааҷылирдаңар сурығ хаҷанох турған. Паза пос тураларында чуртапчатхан улустың септиктеріндегі кірліг суғны ассенизатор машиналары аймах орыннарда тӧкчеткеннең тоғыр кӱрезіг сыбыра апарылча. Аймахха септиктердегі кірліг суғны арығлаҷаң орын ідӧк тың кирек. Аннаңар Боград аймааның устағ-пастаа «Аалларның тиксі тилізі» нацпроектче ол пӱдірігні пастирға чаратхан. Хакас Республиканың ӱлгӱлерi аймахха ол сағысты чуртасха киреріне хабас пиргеннер. Чылығ кӱннер турыбыссаох, ол орында суғ арығлаҷаң пӱдіріг пасталар.
– Ол предприятиеде пір суткада пір муң азыра кубометр суғ арығлал турар. Кірліг суғ, читі пӧлiкче иртіп, аймах оборудованиенең арығлалар. Пеер канализацияҷа прай социальнай учреждениедең кірліг суғ кірер. Ідӧк ассенизатор машиналары мында кірліг суғны тӧк турарлар, – теен Сергей Чернышов.
Пӱдіріг тоғыстарын подрядчик «Спец Строймонтаж» ООО апарар. Кибір хоостыра наа пӱдіріг пасталар алнында, хайди даа пастағы ӧзек сабылча. Пӱӱн дее ӱлгӱдегiлер аннаң хыйа парбааннар. Хакасия пазы ӧзек сапхан соонаң, тоғыс ниик парзын тіп прайзына алғаан. Пӧгін хоостыра 2026 чылның ӱртӱн айында мында прай пӱдіріг тоғыстары тоозыл парарға кирек. Пу пӱдіріге федеральнай бюджеттең 500 миллион салковай позыдылча. Республика паза аймах бюджеттерінең хоза 50 миллион салковай хорадылар. Сетьтернiң узуны 668 метр полар.
Пӱӱнгі кӱнде Боград аймааның кiнiнде 3800 азыра кізі чуртапча. Олғаннар паза чиит улус спортнаң хынып айғасчалар. Че хайди таныхтапча аймах пазы, пӱӱнгі кӱнде аалда чииттерге спортнаң айғасчаң орын чоғыл.
– Я, пар школадағы спортзал. Че андар прайзы сыыспинча. Пістің мында кӱресче аймах марығлар иртiрілчелер. Регион синіндегі дее марығлар Тадар Тис аалда иртчелер. Анда кӧп спортсмен сыбыра араласча. Аннаңар, оларны пӧзік синде иртiрер ӱчӱн, пӱӱнгі кӱнге килiстiре спортзал кирек. Ол сағыс амды «Аалларның тиксі тилізі» нацпроектчеӧк чуртасха кирілер. Аның улии 736 квадраттығ метр полар. Аның пӧліктерінде аймах спорт кӧрімнерінең айғазарға чарир. Ідӧк анда спортсменнерге чуунҷаң пӧліктер полар. Аның пӱдіриине 100 миллион салковай позыдылар. Ол ахча федеральнай, республика паза аймах бюджеттерінең алылар, – теен Сергей Чернышов.
Хакасия пазы Валентин Коновалов тоғыс чорығы хоостыра спортзал пӱдірiлер орынны сыныхтаан. Хайди Валентин Олегович таныхтаан, пӱӱнгі кӱнде Тадар Тис тилiпче. Ол, нацпроекттерде ӧткін аралазып, чон чуртазын чахсыландырча.
– Пу наа спортзал чииттернiң спортнаң айғасчаң стадионынаң хости орнығар. Анзы чонға спортнаң айғазар чахсы оңдайлар пирер. Ол нацпроектче чуртасха кирiлер. Пӧгін хоостыра аның ізии чонға 2026 чыл тоозылғанҷа азыл парарға кирек. Ізенчем, прай ниме пӧгiн хоостыра иртер. Паза аның пӱдіриинде сидіксіністер пір дее полбас, – теен Хакасия пазы.
Наа спортзал орнығар орында ідӧк кибір хоостыра пастағы ӧзек сабылған. Анда Валентин Коновалов, Сергей Чернышов паза регионның спорт министрінің тоғызын толдырчатхан Дмитрий Сафронов араласханнар. Ӧзек сабыл парғанда, прайзы тоғыс ниик парзын тіп чоохтанған.
Соонаң Валентин Олегович аалдағы олған садында тыхтағ тоғыстары хайди иртчеткенін сыныхтаан. Олған сады орныхчатхан орынзар читкенде, Хакасия пазын республиканың ӱгредіг министрі Анатолий Бутенко удурлаан. Устағ-пастағ «Кӱнiҷек» олған садының нааҷылалчатхан пӧлиинзер кіргенде, анда тоғыс хайнапчатхан. Пӱдірігҷілер оларзар хайығ айландырбин даа полғаны ла пос тоғызын толдырчатхан.
Тоғыс хайди парчатханын кӧрглепчеткенде, Анатолий Бутенко Хакасия пазына пӧгін хоостыра тыхтағ тоғыстары олған садының істін не нимес, ідӧк ӱгредіг учреждениезiнің ибіркізі прай нааҷылалар тіп таныхтаан. Олғаннарға ойнирға наа площадкалар пӱдірiлер. Чонға пас чӧрерге истіг полар ӱчӱн, чолларда наа плитка салылар. Министрнің чооғынаң, андағ тиксi тыхтағ тоғыстарына 76,3 миллион салковай позыдылча. Аның 67,3 миллион салковайы федеральнай бюджетти полча. Тиксі тыхтағ мында 2025 чылның сілкер айында тоозылар.
Анаң устағ-пастағ аалдағы иң улуғ пӱдіріг апарылчатхан орынзар чол тутхан. Наа оңдайнаң пӱдірілчеткен 170 орыннығ имнег туразы ырахтынох харахха тасталған. Андар читкенде, Валентин Коновалов наа хазых учреждениезінің прай пӧліктерін кӧрглеен. Наа имнег туразының пӱдірии хыызында парчатхан тирге чарир. Анда тимір хабыстырҷаңнар аймах тимір конструкцияларны піріктiрчеткеннер.
Сыныхтағ соонаң Валентин Олегович имнег туразында чыылығ иртiрген. Анда пӱдіріг хайди апарылчатханнаңар чоох парған. Пӱӱнгі кӱнге наа хазых учреждениезiнің ікі корпузында полларның 75 проценті тӧзел парған. Пастағы хадылының хыры чабыл парған. Ікінҷі хадылында ол тоғыс 30 процентке ле идiл партыр.
Пӱдірілчеткен имнег туразының пастағы хадылында тоғыс хайнапча
Таныхтирға кирек, наа поликлиника «Узах паза ӧткiн чуртас» нацпроектче чуртасха кирiлче. Ол алғым пӱдіріге 391 миллион салковай позыдылча, аның 250 миллион салковайы – федеральнай бюджеттең, 140 миллион салковайы – регион бюджедінең. Ӱр ниместе Россияның правительствозы, пу пӱдіріг тоғызына хабазып, хоза 120 миллион салковай ызыбысхан. Ол хабазығ полызиинаң амды имнег учреждениезiнзер 100 азыра наа оборудование алылар. Пӧгін хоостыра, имҷілер чуртағҷыларны пӱӱл чайғызын наа кабинеттерде имнеп пастирлар.
Паза чоохтирға кирек, Боград аймааның устағ-пастаа Тадар Тисте чиит улусха аалның ӧӧн паркында WI-FI тикке таратчаң орын тӧстирге пӧгінчелер. Аны чуртасха кирер ӱчӱн амғы туста прай кирек пічіктер тимнелчелер. Сергей Чернышов аны чуртасха кирібіссебіс, пістің аалдағы чииттер городтағылардаң пір дее халбастар тіп таныхтаан.
Сомнар Валентин Коноваловтың телеграм-каналынаң
Автор :
Ольга Томочакова
| Пн | Вт | Ср | Чт | Пт | Сб | Вс |
| 27 | 28 | 29 | 30 | 1 | 2 | 3 |
| 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 |
| 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 |
| 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
Кӱн таңмазы
Хакасияда
Россияда
Тилекейде
