Матыр ағама поғдархапчам!
03.04.2025
Хабарлар
П.И.Поляков Илбек Ада чаа соонаң
«Минің матыр ағам». Газета хығырығҷылары Илбек Ада чаада араласхан матыр ағаларынаңар пазарын узаратчалар. Пӱӱн Томыҷахтар аалының чуртағҷызы полған Пётр Поляковтаңар пічікті пирчебіс
«Россияда полған на сӧбіреде
позының матыры пар»
фронт кибелісчізі Е.Агранович
Пӱӱл пістің хазна Илбек Чиңістің 80 чылын таныхтапча, ағаа чарыдып, Россия президенті Владимир Путин 2025 чылны Ада чир-суубыс арачылағҷызы чылы тіп чарлаан. Аннаңар піс постың матыр туғаннарыбысты сағысха кирчебіс, олар піске амыр чуртас, кӧгілбей тигір сыйлааннар.
Илбек Ада чаа пасталғанда, прай пістің чир-суғҷыларыбыс позының чирін арачылирға турыбысханнар. Минің сӧбіремде ікі ағам чаада араласхан. Пыдырах аалдаң Илбек Ада чааға ағам Михаил Иванович Кулумаев парған. Улуғ хомзынысха, 1943 чылда аның чуртазы ыырҷы холынаң ӱзілген. Аны Белоруссияда харындас сыырадында чыып салғаннар.
Ікінҷі ағам Пётр Иванович Поляков, талааннығ полып, чаадаң изен-хазых айланған. Ол іҷемнің пабазы. Ағам 1919 чылда Хызыл аалда тӧреен, амды ол аал Томыҷахтар адалча. Пабазы Пада Поляков полған, аның сӧбірезінде тӧрт пала ӧскен: ӱс хыс паза пір оол, минің ағам. 1940 чылда 12 азығда ағам армия службазына хығыртылған. Службаны Башкириядағы Белорецк городта ирткен. Армия тузындағы сом сӧбіреде пар.
Илбек Ада чаа пасталғанда, ол чааҷы частьынаң хада фронтсар парыбысхан. Іди ол чааның пастағы кӱнінең сығара атығҷы-миномётчик полған. Украинаны паза Польшаны ыырҷы холынаң позыдарында араласхан. 1945 чылда кӧрік айында Польшада палығлаттыр салған, госпитальда имненіп алып, пазох позының полкынзар айланған. Хосхар айында Германияда Деич Эгель чон чуртапчатхан орын хыринда миномёдынаң сигіc ыырҷыны чох иттір. Олох айда аны «За отвагу» медальнаң сыйыхтирдаңар чарадығ алылған. Чиңісті ағам Германиядох удурлаан.
Илбек Ада чаада махачы чааласхан ӱчӱн ағам ідӧк «За оборону Киева», «За победу над Германией в ВОВ 1941 – 1945 гг.» медальларға турысхан, чаа соонаң «20 лет Великой Победы в ВОВ 1941 – 1945 гг.» паза «50 лет Вооруженных сил СССР» пайрамнығ медальлар алған.
Пётр Поляков армия службазын иртчеткен туста
Минің ағам чир-сууның турыстығ кізізі, сын оолғы полған, чааның прай сидіктерін ирткен. Мин аның махачызына паза аның пархазы полчатханыма поғдархапчам.
Чаа тоозылғанда, 1946 чылда ол тӧреен аалынзар айланған. Варвара Николаевна Чожинованаң хада сӧбіре тӧстеен, ағамнаң ууҷам алты пала ӧскір салғаннар. Оларның ікінҷі палазы минің іҷем Мария полча. Ағамны колхозта бригадирге турғысханнар. Ол тоғысха кӱлӱк, сӧзіне турыстығ кізі полған. Бригадазынаң хада тамах чахсы чыып алғаннар: полған на гектардаң 28,4 центнер алылған, тиксі 69 гектарда пуғдай кизілген. Аның ӱчӱн 1948 чылда СССР-ның Ӧӧркі Чӧбінің президиумы ағаа Ленин орденін читірген. Соонаң аның ады «Хакасияның істеніс сабланызы» киндее кирілген. Андағ оңдайнаң пістің сӧбіренің матыры чаа тузында даа, чаа соонда даа позын чахсы кӧзіткен.
1973 чылда, 53 частығ полғанда, ағам ӱреен, аның чӱрее ағырығ полтыр. Іҷемнің чооғынаң, аның алнында ол Хара талайзар хазиин пиктирге чӧрген. Анда пір неделяҷа ла полып, ибзер айланған. Хакасиязар киліп, Томыҷахтардағы, Асхыстағы иң чағын туғаннарынзар паза iҷемзер, ол Ис пилтірінде чуртаан, ааллап пар килтір. Аның соонаң ӱр дее чӧрбин, тоозылтыр.
Піс аны амыр чуртас ағылған ӱчӱн алғыстапчабыс. Илбек Ада чаа тузында пасха чир-суғҷыларынаң хада азымахчы ыырҷыдаң тоғыр чааласхан ағабыс ӱчӱн поғдархапчабыс. Пётр Иванович Поляков – сӧбірем матыры, минің матырым. Піс аның пічіктерін паза сыйыхтарын сибер хайраллапчабыс. Ол – сӧбіребіс ис-пайы. Ада чир-суубыс арачылағҷылары хаҷанға даа сабланзыннар паза оларның махачылары ундулбазын!
Сомнар сӧбіре архивінең
Автор :
Олег Кулумаев, МВД-ның тынағдағы тоғынҷызы
| Пн | Вт | Ср | Чт | Пт | Сб | Вс |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
Кӱн таңмазы
Хакасияда
Россияда
Тилекейде
