Чон наа сарыннарны тосханҷа истiп алды
12.02.2025
Хабарлар
«Хысхылых» чайаачы иирнің араласчылары
Чайаачы иир. С.П.Кадышевтiң адынаң чон чайаачызының национальнай кiнiнде Хакасияның композиторлар пiрiгiзi «Хысхылых-2024» сан пирiстiг концерт иртiрген
Республикадағы композиторлар пiрiгiзiнзер кӧг искусствозының аймах сарыхтарынҷа тоғынчатхан композиторлар паза музыканы пос кӧңнiнең пасчатхан авторлар кiрчелер. Олар музыкаа прай чӱреенең хынчалар паза постарының чайаачыларынаң чуртағҷыларның кӧңнiн кӧдiрчелер. Композиторлар аймах кӧг тирiглерiнең ойнаҷаң улуғ даа, кiчiг дее ӧмелерге кӧглер пасчалар. Олар наа чайаачы проекттерiн чуртасха тӧремiл кирчелер. Поэттер, хоосчылар сӧстер паза ӧңнер пастыра пiр тiл алысчатсалар, композиторлар кӧглер пастыра чоохтасчалар. Хакасияның композиторлары пiстiң республиканың кӧг культуразын пик тут парчалар.
Чайаачы иирде Ағбан городтың чуртағҷыларына паза аалҷыларына наа кӧг-сарыннарны истiп алар оңдай полған. Иң пурнада сценазар Хакасияның искусство колледжiнiң национальнай оркестрi сыххан. Ӧменiң хоос устағҷызы паза дирижёры – Вячеслав Албычаков. Студенттер композитор Оксана Алахтаеваның «Иртiп парар» кӧӧн толдырғаннар. Сiлiг сарынны ырҷы Николай Тодышев ырлаан. Искусство колледжiнiң оол-хыстары, «Часхы ағылчатхан ах пораат» табырах кӧгнi морсымнығ ойнап, iдӧк кӧрiгҷiлернiң кӧңнiн кӧдiргеннер.
Концерттi «Кӱмӱс хыллар», чатхан саап, сарнапчатхан ӧме узаратхан. Артисттер Хакасияның чон артизi Мария Янгулованың «Тӧреен чир-суум» ырын толдырғаннар. Таныхтирға кирек, Мария Васильевна позының чайаачызынаң, тiспен iстенiзiнең республиканың хакас кӧг культуразына паалаҷаа чох хозым ағылча.
Россияның паза Хакасияның саблығ артизi, хайҷы, прай хакас кӧг тирiглерiнең махалығ ойнапчатхан ус Евгений Улугбашевтi кӧрiгҷiлер хаҷан даа iзiг айа сабызынаң удурлапчалар. Пу чайаачы иирде Евгений Александрович «Хан сын» ӧмезiнең хада «Чирiме» паза «Часхы килдi» сарыннарны сыйлап пирген. Пу iкi сарынның сӧстерi паза кӧглерi Е.А.Улугбашевтиох полчалар.
Хакасия культуразының тилiзiнде ӱр чыллар Россия искусствозының саблығ деятельi Павел (Спартак) Ким ӧткiн араласхан. Амды аның тоғызын оолғы Вячеслав Ким турыстығ узаратча. Ол композиторлар пiрiгiзiне пылтыр хозылған. Хысха тус аразына Вячеслав Спартакович эстрада-симфоническай оркестрге вальстар чыындызын сығарыбысхан. Аның сарыннары кiзiлернiң чӱреене тирең сиип парча. «Хысхылых» чайаачы иирде Astrғm-квартет, скрипканаң, альтнаң, виолончельнең ойнап, Вячеслав Кимнiң кӧӧн толдыр пирген.
Композиторлар чуртаснаң тиңнең тиңе хаалапчалар. Олар чир ӱстӱнде полчатхан ӧрiнiстернi, хорғыстарны кӧглерi пастыра читiрчелер. 2024 чылда композитор Марина Хакимова Илбек Чиңiстiң 80 чылына чарыдылған альбомны сығарыбысхан. Аның сарыннарын Хакасияның музыка школаларының ӱгренҷiлерi паза студенттер ырлапчалар. Чайаачы иирде Марина Николаевнаның «На привале», «Память» паза «У обелиска» кӧглерiн фортепиано пастыра истiп алҷаң оңдай полған. Оларны А.А.Кенельнiң адынаң олған музыка школазының ӱгренҷiлерi толдырғаннар.
Iдӧк концертте эстрада сарыннары чайылған. Россия культуразының саблығ тоғынҷызы, Хакасия искусствозының саблығ деятельi Игорь Боргояков 1994 чылдаң сығара Хакасияның «чылтызахтарын» iлезiне сығарып, оларны «Час ханат» олған студиязында чайаачы саринаң ӧскiрче. Концертте сiлiг хакас кӧгенегес кизiп чазан салған кiчiг иркеҷек Ангелина Боргоякова ӱгретчiзi И.Ф.Боргояковтың «Ууҷамның сундуғы» сарынын сыйлап пирген. Хызыҷах тӧреен тiлiнең арығ, пiлдiстiг сарнаан. И.Ф.Боргояковтыңох «Чайғы тубаннар» сарынын абахай хыс Катя Чебодаева кееркестiг толдыр пирген. Хакасияның саблығ артизi, «Ӱлгер» ансамбльның ырҷызы Мирген Иргит Мария Янгулованың «Хара харахтығ хынған хызым» сарынын ырлаан. Композитор Кирилл Потылицын позыох пасхан сарыннарнаң сценаа сыххан. Ол прай 700 азыра сарын чайап салған.
Чайаачы иирнi Хакасияның чон артизi, республиканың композиторлар пiрiгiзiнiң кнезi Герман Танбаев «Хайҷы» рок-ӧмезiнең хада чапхан.
Герман Гаврилович хаҷан даа улуғ концерттер тимнеп салча, аннаңар хынған кӧрiгҷiлерi сарын-кӧглернi тосханҷа истiп алчалар. «Хысхылых» иир iдӧк ӱс час парған. Залдаң сыххлапчатхан аалҷылар, чахсы тынанып алдыбыс тiп, ачых-чарых кӧңнiлiг тарасханнар.
Сом Нина Горевани
Автор :
Татьяна Тютюбеева
| Пн | Вт | Ср | Чт | Пт | Сб | Вс |
| 31 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 |
| 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
| 28 | 29 | 30 | 1 | 2 | 3 | 4 |
Кӱн таңмазы
Хакасияда
Россияда
Тилекейде
