Национальнай культураа хабазарға кирек
24.01.2025
Хабарлар
Ӧӧркі Чӧп кнезі Сергей Сокол пастағызын на онлайн-брифинг иртірген
Брифинг. Хакасияның Ӧӧркі Чӧп кнезі Сергей Сокол федеральнай паза региондағы СМИ-ларнаң хада онлайн-брифинг иртірген
Видеоконференция оңдайынаң иртірілчеткен брифингті Санкт-Петербургтағы журналист Дмитрий Прокофьев апарған. Ол Ӧӧркі Чӧп кнезіне хабарҷылардаң азынада ызылған сурығларны пирген. Пір часча ирткен брифинг тузына Сергей Сокол 10 артиинаң сурыға нандыр пирген.
Пастағы сурығларның пірсі – Хакасиядаң хара тасты тимір чолҷа сығара тартар сидіксініcтердеңер. Квоталар, пӧзік тарифтер. Салтарында республика бюджедінзер ахча ас кір сыххан. 2025 чыл хара тас промышленнозына улам сидік полар тіп сахталча.
– Хакасияның хара тас аныпчатхан предприятиелеріне хабазарға кирек, – таныхтаан Сергей Сокол. – Ол санда федеральнай кіннең палғалыс тудып.
Ӧӧркі Чӧп кнезі пасха регионнарда ол сурығны хайди пӧкчеткеннерін кӧзідімге ағылған. Якутияда пос тимір чолын пӱдір сыхханнар. Хабаровск крайы, тізең, Хыдатта наа партнерларны таап алған. Сергей Сокол пу сурығны пӧгерінде хонҷыхтарнаң пірігерге киректелчеткенін таныхтаан – Тыва ідӧк хара тас аныпча нооза паза андағох сидіксіністерге урунча. Республикаларның ӱлгӱлерi мында пірге тоғынарға киректер тіп санапча ол.
– Хара тас отрасльынаң сидіксіністі 2022 чылдох пӧгерге кирек полған, хайди иткеннер пасха регионнар, – сағыс-кӧрізін искірген парламент устағҷызы. – Амды тоғыс орыннарын хайраллап аларға кирек.
Ідӧк республика чирінде чир алтындағы ис-пай закон хыйыстыра анылчатханынаң тоғыр кӱрезігдеңер сурығ пирілген. Сергей Сокол республиканың устағ-пастаа чир алтындағы ис-пайны анирына лицензияларны пирерінде аралазарға кирек тіп санапча. Анзы чир алтындағы ис-пай анылчатханын сыныхтағда тударға оңдай пирер.
– Республика сіліг паза арығ чирге пай, аннаңар чир алтындағы ис-пайны анир предприятиелерні тилідерінде ибіркі чир-чайааннаңар ундирға чарабас, – хосхан ол.
Сергей Сокол Ӧӧркі Чӧп ол сидіксіністі закон саринаң пӧгерін ӱзӱрер тіп искірген. Ідӧк ол сурығны пӧгерінде федеральнай законнарнаң ӧткін тузаланарға паза ол кирекнең айғасчатхан хазна структураларын тибіредерге кирек тіп таныхтаан.
Ӧӧркі Чӧп кнезі «Хакас тілін хайраллирдаңар паза тилідердеңер» республика законына алынҷа хайығ салған. Аның таниинаң, национальнай культураа хайди даа хабазарға кирек.
– Хакас тілі – республиканың хазна тілі, – таныхтаан Сергей Сокол. – Аннаңар піс аны хайраллап аларына паза тилідеріне прай ниме идерге кирекпіс.
Ӧӧркі Чӧп кнезі хонҷых Тываны, кӧзідімге алып, махтаан – анда тіл суриина чахсы хайығ салылча, мультфильмнерні дее, тыва тіліне тілбестеп, кӧзітчелер. Ол оңдайнаң кічігдең сығара тӧреен тілге кӧніктірчелер.
Ідӧк Сергей Сокол А.М.Топановтың адынаң Хакас национальнай театрға наа тура пӱдіріл сығарына ізенче – аның проектін тимниріне бюджетте ахча кӧріл парған.
Паза пір программа, хайзын узарадарға кирек – «Кічіг паза ыраххы аалларны хайраллиры паза тилідері». Ол программа хакас чонның пос оңдайлығ чуртазын, культуразын хайраллирына ідӧк хабасча нооза.
Ӧӧркі Чӧп кнезіне ідӧк ээзi чох адайларнаң палғалыстығ законнаңар сурығ пирілген, ол республика законы 2025 чылның 1 хосхарынаң кӱзіне кірібізер.
– Иң пастағызы, ниме чоохтирға итчем – ол закон эвтаназиядаңар нимес, хайди пірееде прессада аны кӧзідерге кӱстенчелер, – таныхтаан Сергей Сокол. – Анда ээзі чох адайларнаң тоғынҷаң оңдай ла кӧріл парған.
Аның таниинаң, прай адайларны, тудып, чох идерлер тіп хорғыс чоғыл, тоғыс кізілерні хазыр адайлардаң арачылирынҷа ла апарылар.
Хакасия пазы Валентин Коновалов хол салбаан «Бюджет процезінеңер паза бюджеттер аразындағы хайызығлардаңар» законнаңар сурығ пирілгенӧк. Ӧӧркі Чӧп кнезі кӧрізінең, пу закон ибіре иртіре суум-саам тиктең кӧдірілче. Кӧбізі ол закон алыл парарында хорғыстығ ниме кӧрбинче.
– Муниципальнай пӱдістер чӧбі дее ол законға хабасхан, 24 кізідең ӱзі ле тоғыр полған, – искірген Сергей Сокол.
Аның чооғынаң, пу сурығ республика правительствозын сағыссыратча – олар муниципальнай пӱдістерні холда тударын чідір саларлар нооза: кемге ахча пирерге, кемге пирбеске. Сергей Сокол бюджетті Ӧӧркі Чӧп алча, аннаңар муниципалитеттерге чахсы тоғызы ӱчӱн ахча пирерінде паза хомай тоғызы ӱчӱн секвестр идерінде ол ідӧк аралазарға кирек тіп санапча.
Сергей Соколның нандыриин сизінгенде, Ӧӧркі Чӧп республика пазы хол салбаан законны хати аларға кӱстенер. Килізер алай чох, анзы чағынғы сессияларның пірсінде пілдістіг пол парар.
Сом vskhakasia.ru сайттаң
Автор :
Альберт Толмашов
| Пн | Вт | Ср | Чт | Пт | Сб | Вс |
| 31 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 |
| 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
| 28 | 29 | 30 | 1 | 2 | 3 | 4 |
Кӱн таңмазы
Хакасияда
Россияда
Тилекейде
