Аймах тілліг паза киртіністіг чир-суғҷыларыбыстың кӱні
14.06.2024
Хабарлар
«Ынархас» олған студиязы ӱлӱкӱнні сіліг теелбекнең асхан
Ӱлӱкӱн. Хандых айының 12-ҷі кӱнінде С.П.Кадышевтің адынаң чон чайаачызы кінінде Россия кӱніне чарыдылған «Россия – пістің прайзыбыстың ибі» иир ирткен
Илбек хазнабыста 200 азыра аймах тілліг чон пір сӧбіре полып чуртапча. Тилекейде андағ хазна паза чоғыл. Россия кӱні – пістің прайзыбыстың ӱлӱкӱні. Мындағ чарых кӱнні Хакасияның аймах-городтарында алғым таныхтапчалар. Ӧнетін чаа операциязы парчатхан туста пу улам аарлығ ӱлӱкӱн полча, ол прайзын піріктірче.
С.П.Кадышевтің адынаң чон чайаачызы кінінде Россия кӱні хазна гимнінең азылған. Улуғ залға тығырама чыылысхан чон аны турып искен.
– Аарлығ арғыстар, прайзын ӱлӱкӱннең алғыстапчам! Пістің Чир-суубыстың тархынына поғдархирға ла халча. Ӧбекелерібіс тилекейде иң пурнада Совет хазназын тӧстееннер, Илбек Ада чаада нацизмні унада сапханнар, хан тигір істезиинде прайзын асханнар, наукада, спортта, искусствода пӧзік чидіглерге читкеннер. Россияа хыҷанчатхан хазналарнаң пірдең пірге тоғазып, позының чонын паза пасха даа чоннарны арачылапча. Пӱӱнгі кӱнде хазнабыс пазох нацизмнең тоғыр харбасча. Россия сынның ӱчӱн кӱресче, аннаңар Чиңіс пісти полар! Піс прайзы хада-пірге ынағ тудынчабыс, аннаңар хазнабыстың кӱзі пар! Россия кӱні – аймах тілліг паза киртіністіг чир-суғҷыларыбыстың ӱлӱкӱні. Хакасия ідӧк аймах нациялығ республика полча. Мында 100 азыра аймах чон чуртапча паза тиңнең тиңе істенче, анзына піс тың поғдархапчабыс. Полған на чуртағҷы позының тіспен істенізінең Россияның тилізіне паза ӧңненізіне улуғ хозым ағылча. Илбек хазнабыс улам кӱстіг полар ӱчӱн, піс прайзы хада-пірге тоғынарбыс, Чир-суубысты хайраллирбыс! – чыылысхан чонны чылығ сӧстернең алғыстаан Хакасия пазы Валентин Коновалов.
Чоох тутхан соонаң Валентин Олегович республиканың турыстығ чуртағҷыларына пӧзік сыйыхтар читірген. Асхыс аймаандағы Полтах аал чуртағҷылары Пётр Михайлович паза Галина Ивановна Аёшиннер «Іҷе-паба сабланызы» орденнең таныхтатханнар. Кӧп палалығ сӧбіре 48 чыл мының алнында тӧcтелген. Аёшиннер читі пала ӧскір салғаннар, прайзына турыстығ ӱгредіг пиргеннер, аның ӱчӱн вузтар, Полтах аал чӧбі, Асхыс аймаа администрациязы, Хакасия МВД-зы устағ-пастааның паза Хакасия правительствозы кнезінің дипломнарынаң, грамоталарынаң, алғыстастығ пічіктерінең сыбыра таныхтатчаңнар. 2016 чылда ынағ сӧбірее «За любовь и верность» медаль читірілген. Пӱӱнгі кӱнде паарсах аға-ууҷа Пётр Михайловичті паза Галина Ивановнаны 16 пархазы паза пір кӧргенегі ӧріндірче.
Хакасия пазы Валентин Коновалов Пётр Михайлович паза Галина Ивановна Аёшиннерге «Іҷе-паба сабланызы» орденні читірген
Кӧп чыл тіспен істенген паза республикаа улуғ хозым ағылған ӱчӱн «Хакасияа чахсы киректері ӱчӱн» орден республиканың Ветераннары пірігізінің кізізі Милентина Фёдоровна Амзараковаа читірілген. ХакИРОиПК хоза ӱгредіг учреждениезінің хакас тілін ӱгредерінҷе методика кінінің устағҷызы Надежда Яковлевна Толмачёва чииттерге хынған профессияларын табарында ӱр чыллар полысчатхан ӱчӱн «За наставничество» медаль алған.
Алғыстастарға ідӧк Хакасияның Ӧӧркі Чӧбінің кнезі Сергей Сокол паза Хакасиядаң Россия Федерациязының сенаторы Олег Земцов хозылғаннар.
Чайаачы иир сіліг теелбек-сарыннарнаң узарадылған. «Саяночка» ансамбльның абахай хыстары «Лебёдушка» хайхастығ хоровод иртіргеннер. «Медуница» ансамбльның артисттері тӧреен чир-суубыстаңар сарын толдырғаннар. Ырҷы Ирина Кулагашева «Минің Россиям» ырны морсымнығ читірген. Аның кӧзідиин «Час ханат» олған студиязының кічіг теелбекчілері чазааннар. «Час ханат» студияныңох ырҷызы Софья Самрина «Анымҷохтар, оолахтар!» кӧӧлҷе сарналчатхан ырны сыйлаан. СВО-ға чарыдылған сарынны истіп, хай пірее кӧрігҷілер харах частарын чызынғаннар. Олох студиязар чайаачызын тилідерге чӧрчеткен Алина Канзычакова «Изеннер!» кӧгліг сарынны толдырған. «Ынархас», «Айас», «Час ханат» студияларның оолах-хызыҷахтары ӱлӱкӱнге килген аалҷыларны «Чааның сырайы», «Минің Хакасиям», «Тун пайрам», «Ёхор», «Россия – ол піс», «Пора паза ах пӱӱрдеңер кип-чоох», «Мин, син, ол» паза пасха даа теелбектернең чапсытханнар. «Алтыр» мода театрының сылағай абахайлары, сценаҷа кеен пас чӧріп, «Скифы» чыындынаң хайхатханнар. Хакасияның чон артизі Герман Танбаев, гитаранаң ойнап, «Россия – соохтар паза чылығлар хазназы» сарынны толдырған. Ырҷы Аржан Тодош кӧрігҷілерге «Тебрен хай» алтай сарынын сыйлаан. Харатастағы 5№ школаның музыка ӱгретчізі Гульнара Аухадеева, татар сарынын кееркестіг сарнап, прайзының кӧңніне кірген.
Россияның ӱлӱкӱнінде Хакас чирінде чуртапчатхан аймах чон С.П.Кадышевтің адынаң чон чайаачызы кінінің фойезінде чапсых кӧзідіг иртірген.
– Мин тува чонның культуразынаң таныстырчам, кӧзідіге нымзах ойнаҷахтар, тибе тӱгінең тимнелген моол чонның хурларын ағылғам, – чарытхан «Энерел» тува чонның пірігізінің кізізі Нина Монгуш. Ол ӱлӱкӱнге хызы Айлываанаң хада килген. Пос чонының кип-азаан кизіп, чазан салған чалахай абахайлар харахха тасталғаннар.
– Мин Алтай аймаандағы Хубачар аалдаңмын, кӧзідіге хоровод кӧгенектерін ағылғам. Оларны позым тікчем. Пис частығдаң тік сыххам. Пастап кӧклӧлерімні тонандырҷаңмын. Школа тоозыбысханда, Хызылчарда тікчең усха ӱгренгем. Соонаң кізілер аны-мыны тік пирерге чахып турғаннар. Пӱӱнгі кӱнде саңай хоровод кӧгенектерін тікчем, кокошниктер итчем. Тиксі 30 чыл тікчем, – чоохтаан Галина Кирман.
– Пӱӱн ӱлӱкӱнде пістің «Шория» пірігіс араласча. Кӧзідіге нинҷідең иділген cӱӱмектер ағылғабыс. Аны Палыхтығ cуғ аалдағы ус холлығ хыс Марина Азатовна Крылова тимнепче. Ідӧк хузух ағазынаң иділген ідістер ағылғабыс. Аны Таштып аймаандағы Мадыр аалның школазында істеніс урогының ӱгретчізі Сергей Николаевич Яковлев ӱгренҷілерінең хада чайапча, – ӱлескен «Шория» пірігістің кнезі Айра Маргасова. Ол ӱлӱкӱнге Мадырдағы «Мустаг» общинаның кнезі Надежда Карамышеванаң паза Тузах суғдағы «Тузуксу» общинаның кнезі Снежана Туртугешеванаң килгеннер. Снежана Геннадьевна аалҷыларны тадылығ талған конфеттерінең сыйлаан.
– Піс кӧзідіге корея чонның культуразынаң таныстырчатхан ниме-нооны ағылғабыс: иреннер паза ипчілер пӧріктерін, хыстарның сасха хаптырҷаң чазанҷыхтарын, кӧклӧҷектер, кічіг палаҷахтарның носкилерін, веерлер, ойнаҷаң карталар, азыранҷаң ағазахтар, – чоохтаан «Чосон» корея чонның диаспоразының устағҷызы Олег Хегай.
Хакас чонның культуразын чон узы Вера Тогочакова кӧзіткен. Ол хакас кӧгенектер, чазанҷыхтар, поғолар, сигедектер ағылған. Вера Прокопьевнаның Асхыста позының ательезі пар. Ағаа андағох ус холлығ Зинаида Чебодаева чахсы полысча.
Сомнар Дмитрий Сунчугашевти
Автор :
Татьяна Тютюбеева
| Пн | Вт | Ср | Чт | Пт | Сб | Вс |
| 27 | 28 | 29 | 30 | 31 | 1 | 2 |
| 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |
| 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 |
| 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 |
| 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |
| 31 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
Кӱн таңмазы
Хакасияда
Россияда
Тилекейде
