Хазна синіндегі марығда пілістерін турыстыра кӧзіткеннер
05.06.2024
Хабарлар
Аселия Боргоякова ӱгретчізі Василий Тюдешевнең паза Артём Костяков ӱгретчізі Татьяна Казанаеванаң
Сыйыхтас. Хакасияның хоза ӱгредіг кінінде М.И.Боргояковтың адынаң хакас тілінҷе паза литератураҷа республика олимпиадазының чиңісчілерін паза Россия чоннарының тіллерінҷе паза литературазынҷа федеральнай олимпиадада сыйыхтығ орынға турысханнарны чеестееннер
Олимпиадаларны Хакасияның ӱгредіг паза наука министерствозы Хакас хазна университедінең хада иртірчелер. Пӱӱл М.И.Боргояковтың адынаң хакас тілінҷе паза литератураҷа олимпиаданың муниципальнай синінде 8 – 11 класстарның 600 азыра ӱгренҷізі араласхан. 272 олған республика синіне сыххан. Оларның санынаң 21 чиңісчі паза 46 сыйыхтығ орынға турысхан оол-хыс табылған. Россия чоннарының тіллерінҷе паза литературазынҷа федеральнай олимпиадада Хакасиядаң 63 олған ІІ паза ІІІ степеньніг дипломант полыбысхан.
Олғаннарны мындағ пӧзік чидіглерге читкенінең республиканың ӱгредіг паза наука министерствозының наука паза национальнай ӱгредіг пӧлиинің устағҷызы Ольга Доможакова паза ХГУ-ның вуз алнындағы тимненіс паза кіріс кінінің директоры Елена Майнагашева алғыстааннар.
Дипломнар паза танығлығ сыйыхтар алғаннарның санында С.П.Ултургашевтің адынаң Индіркі Тӧӧдегі школаның ӱгренҷізі Аселия Боргоякова паза Н.Ф.Катановтың адынаң национальнай гимназияның ӱгренҷізі Артём Костяков полғаннар.
Аселияа 14 час, ол 8 классты тоос салған. Ӱгретчізі Василий Тюдешев олимпиададаңар чоохтаанда, хызыҷах анда аралас кӧрерге чаратхан. Школа паза муниципалитет синнерінде позын чахсы кӧзідіп, ол М.И.Боргояковтың адынаң хакас тілінҷе паза литератураҷа олимпиаданың республика синінде 8 класс ӱгренҷілері аразында чиңісчі полыбысхан, Россия чоннарының тіллерінҷе паза литературазынҷа федеральнай олимпиадада, 66 балл алып, ІІІ степеньніг дипломға турысхан. Олимпиада тоғыстарын, тиксі алза, толдырарға аар полбаан тіп чоохтапча ол. Чоохтар тілбестирінең палғалыстығ чахығлар кӧңніне кіртір. Аселия олимпиадада пастағызын на пілістерін сынаан, че ол республиканың чайаачы марығларында тӧреміл араласча. Ол «Син айдас тахпахчы!» марығда пір ле хати араласпаан, аның чиңісчізі полған. Хызыҷах чахсы ӱгренче, аның хынған предметтері – хакас тілі паза литература. Ол хакас чонның аймах-пасха кип-чоохтарын, нымахтарын хығырарға хынча. Ӱгреністең пос туста Аселия Индіркі Тӧӧнің Культура туразынзар сарнир кружокка чӧрче, анда иртчеткен аймах мероприятиелерде ӧткін араласча. Школаны тоозып, ол хакас тілін тилідерінең палғалыстығ профессияны таллирға пӧгінче.
Артём Костяков Асхыс аймаандағы Казанов аалдаң. Андағы школада 9 классты тоозып, национальнай гимназиязар ӱгренерге кірген. 10 классты тоос салған. Аралазар олимпиадалар таллирға пиргеннерінде, оолах ідӧк хакас тілін таллап алған. Гимназияда пу предметті Татьяна Казанаеваның холында ӱгренче. Артём М.И.Боргояковтың адынаң олимпиаданың республика синінің чиңісчізі, федеральнай олимпиаданың ІІ степеньніг призеры полча. Анда ол 86 балл алып алған. Ідӧк пӱӱл Артём сілкер айының 1 – 4 кӱннерінде гимназияның пасха ӱс ӱгренҷізінең хада Горно-Алтайск городта ирткен Сибирь паза Ыраххы Восток чоннарының тіллерінҷе регионнар аразындағы олимпиадада араласхан. Мында ол проектінің темазы чапсых полчатханы ӱчӱн дипломнаң таныхтатхан. Олимпиадаа ол Хакасияның ызых хустарынаңар тоғыс тимнеен. Таныхтирға кирек, Артём М.И.Боргояковтың адынаң олимпиадада 8,9 класстарда араласханох. Анда ідӧк чахсы салтарлар кӧзіткен. Оолах «тӧрт-пистерге» ӱгренче, волейбол, футбол ойнирға хынча.
Хакасияда Россия чоннарының тіллерінҷе паза литературазынҷа федеральнай олимпиаданы иртірер ӱчӱн хакас кафедразының устағҷызы, филология наукаларының кандидады Инга Кызласова нандырча. Ол олимпиада проектінде араласчатхан 40 тіллерге задание тимнепчеткен методология ӧмезіне кірче.
– Мин ӧменің аймах чыылығларында араласчам, Хакасияның олимпиадада араласчатханының чахсы салтарларын таныхтирға сағынчам. Иң пастағызын, аның тӧстегҷілері Хакас хазна университедіне улуғ киртініснең хайчатханнарынаңар чоохтирға чарир. Олимпиадаа заданиелер тимнепчеткен сигіс университет санына ХГУ кирілген. Ікінҷізін, піс пу проектте ікінҷі чылы араласчабыс, ікінҷі чылы араласчылардаң пастағылар санына кірчебіс. Ирткен чылда орыс паза якут тіллері соонаң ӱзінҷі орында полғабыс, пӱӱл тӧртінҷі орындабыс. Мында ундутпасха кирек, Хакасияда 55 муң азыра хакас саналча. Тиңнестіріге алза, татарлар – пис миллионҷа кізі, башкирлер – ікі миллионҷа. Ӱзінҷізін, дипломанттар санын кӧрзе. Ирткен чылдағы кӧзідіглер хоостыра, пӱӱл андағ саннар сағам чоғыл, иң кӧп чиңісчі паза дипломант башкирлер аразында полған – 48 кізі, ікінҷі орында тывалар – 30 кізі, ӱзінҷі орында хакастар – 26 кізі. Кӧп хайығ 11 классты тоосчатхан чиңісчілерге айландырылча. Ирткен чылда Хакасияда андағ чииттер аразында читі дипломант полған, оларның тӧрті орыс тілінең ЕГЭ-ны 70 азыра баллға тудыбысхан. Олар постарының чахсы пілістерін киречілееннер. Оларның ӱзі 75 азыра балл алып алған, анзы пістің кафедразар сыныхтағ чох кіріп алар оңдай пирген. Ӱс кізідең ікізі ол оңдайнаң тузаланған. Анзы чииттернің пістің кафедрабысха киртінчеткенін киречілепче. Тиксі Россияда іди вузтарзар сигіс оол-хыс кірген, оларның ікізі – ХГУ-зар, – искірген Инга Людовиковна.
Ідӧк пайрамнығ чыылығда олғаннарны олимпиадаа тимнеен ӱгретчілерге, сӧбіреде хакас тілін хайраллапчатхан іҷе-пабаларға Хакасияның ӱгредіг министерствозының алғыстастары читірілген.
Сом Дмитрий Сунчугашевти
Автор :
Татьяна Кыштымова
| Пн | Вт | Ср | Чт | Пт | Сб | Вс |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 | 1 | 2 | 3 | 4 |
Кӱн таңмазы
Хакасияда
Россияда
Тилекейде
