Тахпахчылар саны ӧссiн
07.12.2023
Хабарлар
С.П.Кадышевтің адынаң чон чайаачызының национальнай кінінің устағҷызы Анна Шаламова Тимур Арыштаевке паза Аселия Боргояковаа сыйыхтар читірген соонда
«Айтыс-2023». С.П.Кадышевтiң адынаң чон чайаачызының национальнай кiнiнде 17 часха читкелек олғаннарның тахпах марии ӱзiнҷi хати ирткен
Анда республика городтарынаң паза аалларынаң килген чиит тахпахчылар марығласханнар. Тӧстегҷiлерi Хакасияның культура, национальнай паза территориальнай министерстволары полчалар. Мероприятиенi иртiрген С.П.Кадышевтiң адынаң чон чайаачызының национальнай кiнi.
Араласчылар 7 – 12 частығларға паза 13 – 17 частығларға чарылғаннар. Тӧрт номинация полған: «Тахпахчы», «Пос тахпағы», «Ӧменең тахпахтааны» паза «Сӧс пыласханы». Марығны апарған РТС-телекомпанияның хабарҷызы Юрий Челтыгмашев. Ол пастап чарғыҷылар ӧмезiнең таныстырған. Андар кiргеннер филология наукаларының кандидады, ХакНИИЯЛИ-ның фольклор пӧлиинiң улуғ наука тоғынҷызы Юлия Чаптыкова, Россияның Писательлер пiрiгiзiнiң араласчызы, драматург паза тiлбесчi Илья Топоев, «Тахпахчы» фольклор cтудиязының устағҷызы, саблығ тахпахчы Наталья Бурнакова, ол чарғыҷылар кнезi полған.
Пурнада 7 – 12 частығ олғаннар марығласханнар. Анда iкi ле олған араласхан: Татьяна Миндибекова, Пии аймаандағы Хызыл хара суғ аалдаң (устағҷызы Надежда Тюкпиекова) паза Тимур Арыштаев, Шира аймаандағы Азах Сӧӧт аалдаң (устағҷызы Вера Арыштаева). Олар пос чирiнеңер тахпахтап пиргеннер.
Татьяна Миндибекова:
Адам чирiнҷе пас чӧрзем,
Арығ паарыма кӧг толча.
Ирке чирiнҷе пас чӧрзем,
Ирбен оды тадылығ чыстанча.
Атығып ахчатхан Хара суум
Ах тасхылдаң ағып тур.
Алтыннаң даа аарлығ чирiм
Аймах чирге саблан тур.
Тимур Арыштаев:
Адам чирi Азах Сӧӧт аал
Алтон тахпахчы пизiгi.
Алтон тахпахты кӧглирге
Арыштай родының оолғыбын.
Iҷеҷеем чирi Шираҷаам
Истiг чирде орныхча.
Iҷеҷеем чирi Хакасиям
Иптiг чонға чурт полча...
Анаң марығ 13 – 17 частығларның аразында пар сыххан. Анда асхынах нимес олған араласхан.
Хакас национальнай гимназия-интернаттаң Азарика Майнагашева, Тимур Мусолеев, Диана Асочакова, София Казанаева, Артемий Котожеков, Саяна Чепчигашева полғаннар. Оларның устағҷылары – Россияның саблығ артизi Евгений Улугбашев,чайаачы ӱгретчiлер Юлия Чепашева, Татьяна Казанаева.
Асхыс аймаандағы Индiркi Тӧӧ аалдаң марыға Аселия Боргоякова, Шира аймаандағы Азах Сӧӧт аалдаң Ангелина Аланова, Мария Байдошева паза Пии аймаандағы Хызыл хара суғ аалдаң Евгений Сагалаков килгеннер.
Чапсых полған татар оол Тимур Мусолеевтiң татар чонның тахпахтарын хомыс пастыра искiрчеткенiн тыңнирға. Ол хакас тiлiнең чоохтанчаох.
Чоохтирға кирек, Аселия Боргоякова чон алнында пiр дее туртухпинча паза тахпахчылар кибiрiне прай иптiг тудынча:
Аймахтаң килген аалҷыларға
Аарлығ изенiмнi читiрчем.
Иптiг чоныма кӧңнiм читiр пирим,
Ине хызы чоныма тахпахтар сал пирим...
Iдӧк позын матлама тудынған Аршаннар аалдаң килген Артемий Котожеков. Аның чоон ӱнi кiчiг залға яңыландыра истiлчеткен. Ол Зинаида Киштееваның сӧстерiне пазылған аттаңар тахпахты толдырған:
Торығ адыма мин одырып,
Тағлар ибiре ойлаттым.
Тоозылбас чазыларны ибiрiп,
Тахпахтар чонға сал пирим...
Хызыл хара суғ аалдаң килген Евгений Сагалаков чааға парыбысхан ағазының тахпағын чонға читiрген.
Анаң тахпах салчатхан ӧмелер сценазар сыхханнар. Прай сигiс ӧме араласхан. Турыстыра ойнабысханнар Хакасияның национальнай олған искусство школазының «Тигiр хуры» (устағҷызы Алина Туденева) паза «Артас» (устағҷызы Ольга Астанина) фольклор ӧмелерi. Iдӧк араласханнар Хызыл хара суғ аалдаң Денис Тохтобин паза Евгений Сагалаков, Индiркi Тӧӧ аалдаң «Айдас ӧӧрелер» ӧме (устағҷызы Ирина Боргоякова).
Че иң ӧӧнi полған «Сӧс пыласханы» номинация. Мында iкi кiзi тахпахтарнаң тартызарға кирек. Олғаннарның кӧбiзi пос тахпаан саларға ам даа читкелектеңер, олар кем кӧп тахпах сарнабызарынҷа марығласханнар. Кӧп нимес чӧптескен соонда сценазар сыхханнар Аселия Боргоякова паза Тимур Арыштаев.
Айтыста пу иң пӧзiк «Син айдас тахпахчы!» атха турызар ӱчӱн iкi кӱлӱк олған тахпахтасхан, че соонзар матыр оолах сӱрнӱгiп пастаан, анаң пола-пола тымыл чӧрiбiскен. Cын чиңiс тутхан алып хызыҷах Аселия Боргоякова. Ағаа Гран-при читiрiлген. Ол сыйыхты паза тахпахчылардаңар наа сыххан книганы хызыҷахха читiрген С.П.Кадышевтiң адынаң чон чайаачызының национальнай кiнiнiң устағҷызы Анна Шаламова. Аселия iдӧк ахчалығ сертификат алып алған.
Пасхазы даа пастағы орыннар алған ӱчӱн дипломнарнаң, ахчалығ сыйыхтарнаң паза книгаларнаң таныхтатхан.
«Син айдас тахпахчы!» олғаннарның марии чыл сай иртiрiл сыхты, аннаңар килер чылларда чиит тахпахчылар саны ӧзерiне iзенiс пар.
Сом С.П.Кадышевтің адынаң чон чайаачызының национальнай кініни
Автор :
Торбай Пигенов
| Пн | Вт | Ср | Чт | Пт | Сб | Вс |
| 27 | 28 | 29 | 30 | 31 | 1 | 2 |
| 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |
| 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 |
| 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 |
| 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |
| 31 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
Кӱн таңмазы
Хакасияда
Россияда
Тилекейде



